In China hebben ze e-commerce in een echte supermarkt: er komt geen mens meer aan te pas

Bericht uit Beijing

Kippen op een 'wet market' in Beijing. Deze zijn op bevel van de gemeente gesloten en vervangen door markten die door de staat zijn goedgekeurd. Beeld afp

Een Aziatische stad zonder wet market is een zielloze bedoening. Vijf van die chaotische verzamelingen marktkramen met groente, vlees en levende vis lagen in een straal van tien minuten fietsen van mijn huis. De markt was mijn zaterdagochtendritueel. Bedenken wat te koken, een praatje over de inflatie van de varkensvleesprijzen of de suddertijd van een stuk geit, en dan met een volle tas naar huis.

Tot de gemeente ze allemaal sloopte in een niet aflatende campagne het volk van buiten de stad weg te krijgen. Zij werken op de markten en dus gingen die plat.

Het aantal inwoners van Beijing is nu volgens de statistieken voor het eerst sinds 1978 afgenomen. In een steriele stad zonder markten is het kopen van een tomaat ingewikkeld.

Al mijn vrienden shoppen online. De markt is iets voor bejaarden en mensen die nog met een oude Nokia bellen. Wij achterlijke types moeten voortaan naar een door de staat goedgekeurde markt. Een echte rotplek. Verkopers zeggen dat ze officiële prijzen hanteren, maar ze zetten je af. Ze snauwen als je een rotte paprika weigert. Het alternatief: zwarthandelaren die op ongeregelde tijden door de wijk rijden en half bevroren aubergines en vergroeide wortels verkopen.

Ik weiger de helse megasupermarkt te trotseren voor een pondje versgedraaid gehakt. Laan na laan gevuld met eindeloze rijen flessen cola of twintig verschillende merken instant noedels, toiletpapier, rijstkokers en gestoomd witbrood. Personeel rijdt je bijna aan met steekwagens of duwt aanbiedingen in je gezicht. Schreeuwend, want zie maar eens boven het lawaai van omroepsystemen en flatscreens met reclame uit te komen. De rijen voor de kassa zijn onbeschrijfelijk.

Het nieuwe trendy winkelconcept 'versmarkt zonder personeel' klinkt daarom als een verademing. Hema heet het: de karakters zijn een woordspeling op nijlpaard. Hema is van e-commercebedrijf Alibaba, groot geworden met onlinewinkels en nu op zoek naar nieuwe klandizie. Dus: e-commerce in een echte winkel.

Eenmaal voorzien van de app is het mogelijk zonder enige sociale interactie het winkelproces te voltooien. In schappen staan geen bergen producten: een enkel doosje aardbeien met een streepjescode en die scan je. Productinformatie komt tot de consument via een QR-code. Scan en land van herkomst, recepten en aanbiedingen komen op je scherm. Alles draait om zelf scannen. Na betaling - online, niks gedoe met cash en kassa's - brengt een railsysteem aan het plafond alle boodschappen samen in een verpakkingscentrum.

Ik woon binnen een straal van dertig minuten: de gezegende categorie klanten die boodschappen thuisbezorgd krijgt. Stootvrij verpakt in veel plastic: een leverantie van Hema levert ook een halve vuilniszak verpakkingsmateriaal op.

Als ik de fantastische visafdeling bereik is mijn mobiel leeg van al het gescan. Vanzelfsprekend heeft Hema oplaadpunten. Terwijl ik wacht tot ik terug online kan voor een makreel, praat ik tegen een Hema-jongen. Dat vindt hij een surrealistische ervaring. Menselijk contact is immers overbodig. Communicatie is het domein van de Hema-app, die alles opslaat waarop ik mijn mobiel richt. Mijn data komen als een boemerang terug in de vorm van pushberichten over paddenstoelenaanbiedingen.

Dan is de ouderwetse markt met zijn boerenkooplui toch gezelliger.

Marije Vlaskamp is Volkskrant-correspondent in China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.