In China gaan groene energie en verspilling hand in hand

Nu de VS zich hebben teruggetrokken uit het klimaatakkoord van Parijs, kijkt de wereld naar China. Zo ook minister Kamp, die er een groene revolutie gepresenteerd krijgt. Maar hoe groen is China echt?

Het Dabancheng windpark in West-China. Beeld epa

Chinese klanten vinden de reuzenkranen van het Schiedamse bedrijf Huisman nu nog te duur, maar als de politiek de plannen voor offshorewindenergie eenmaal uitrolt, komen de orders voor de grootste hijskraan ter wereld ook uit China. 'Dan gaat het razendsnel en halen ze de rest van de wereld in', voorspelt Joop Roodenburg, ceo van Huisman. Hij leidt minister van Economische Zaken Henk Kamp rond over zijn kade in de subtropische havenstad Xiamen.

Tijdens een ministeriële conferentie in Peking een dag eerder over schone energie ziet Kamp China in de nieuwe hoedanigheid als groene revolutionair. 'Daar voelen de Chinezen zich prettig bij', zegt hij. 'Ik noem ze nog geen leider, maar ze springen in het gat dat de Amerikanen achterlaten. Over tien jaar hebben ze daar drie keer zoveel windenergie als wij in Nederland.'

Verhoudingen op hun kop

De conferentie met zo'n twintig ministers is in 2010 door de Verenigde Staten in het leven geroepen als lapmiddel voor de stukgelopen klimaatonderhandelingen in Kopenhagen. Nu probeert de Amerikaanse Energieminister Rick Perry er zijn collega's te overtuigen dat zonder het verdrag van Parijs de opwarming van de aarde kan worden gestopt met aardgas. Ondertussen keuvelt de Californische gouverneur Jerry Brown als een soort alternatief Amerikaans staatshoofd met de Chinese president Xi Jinping over 'klimaatpositieve samenwerking'.

Een week nadat Trump Parijs heeft laten vallen, staan de verhoudingen nog steeds op hun kop, met China in een onwennige voortrekkersrol. China mag zich de afgelopen jaren hebben verheven tot het land met de meeste productiecapaciteit voor duurzame energie, dat wil niet zeggen dat de groene stroom echt wordt opgewekt. Neem windenenergie: vorig jaar werd 17 procent van de capaciteit niet benut.

In grote delen van West-China hebben plaatselijke overheden met belastingvoordeeltjes en andere lokkertjes investeerders in windparkjes aangetrokken. Niet dat Gansu, Xinjiang en andere westelijke gebieden die stroom nodig hadden, want tegelijkertijd openden ze nieuwe steenkoolcentrales. De staatsenergiebedrijven voorzien de overheden middels een onwrikbaar monopolie op stroom uit vervuilende kolencentrale van elektriciteit. De windmolenexploitanten hebben het nakijken. Hun stroom komt mondjesmaat het verouderde Chinese elektriciteitsnet op. Windenergie levert slechts 4,3 procent van de elektriciteit.

'Die verspilling en kapitaalvernietiging wordt alleen maar erger. Door de afkoelende economie neemt de vraag naar energie af. De concurrentie tussen energie uit fossiele brandstoffen en duurzame stroom is moordend', zegt energie-expert Yuan Ying. 'Ter vergelijking: in Duitsland wordt 1 procent windenergie verspild tegen 17 procent in China.'

Verspilling

De 49,7 terawatt windenergie die China in 2016 verloren liet gaan, is genoeg om Peking een half jaar van stroom te voorzien. China zoekt naar technische oplossingen zoals opslagmogelijkheden voor groene stroom, maar de politieke wil om gebieden die windmolens hebben binnengehaald te verplichten tot afname van een quotum windenergie ontbreekt. Dat zou de kolencentrales te zeer benadelen, dus legt China liever peperdure hoogspanningskabels aan die duurzame energie over afstanden van duizenden kilometers overhevelt naar het oosten. Daar is meer vraag naar stroom.

Die oostelijke provincies maken zich nu juist op voor de tweede ronde: het aantal windparken op zee verzesvoudigen tot een capaciteit van 10 gigawatt. Volgens Yuan Ying heeft deze hightech-windenergie een groot voordeel. 'Het is te duur en technisch te ingewikkeld voor een bubbel van irrationele investeringsgekte in prestigeprojecten van windmolens die vervolgens nutteloos stilstaan.'

Een kolencentrale in Shanghai. Beeld afp

Meer over het klimaat

Een week geleden trok president Trump zich met veel bombarie terug uit het akkoord van Parijs. Hoe staan we ervoor nu het stof neerdaalt? Zes vragen beantwoord.

China krijgt een hapklare brok soft power op een presenteerblaadje aangereikt. Het land dat te boek stond als grootste vervuiler, is plots de beschermheilige van het klimaat. Nu president Donald Trump de wereld laat vallen, ziet Peking kansen om de eigen visie te pluggen. En daar is China al zeker tien jaar op uit. (+)

Terwijl in Amerika het getouwtrek om het klimaatakkoord zijn ontknoping nadert, besluiten Europa en China tot hechtere samenwerking. Het Amerikaanse vacuüm wordt al gevuld voor het is ontstaan. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden