Reportage China's zelfrijdende auto's

In China bootsen zelfrijdende auto’s geen mensen na, maar goden

In het Chinese Fangshan vindt een revolutie plaats waar ze in de VS voor vrezen. Zelfrijdende auto's die rijden op het nieuwste mobiele netwerk 5G. Is dit het einde van de Amerikaanse dominantie?

In het testcentrum in Fangshan houdt een medewerker het circuit waarop de zelfrijdende auto's rijden in de gaten. Beeld Elke Scholiers

Een kleine sensor onder de voorbumper en twee antennen op het dak: meer is het niet dat de witte sedan op het testcircuit van Fangshan van een gewone wagen onderscheidt. Op het eerste gezicht, want de E260 van het Chinese automerk BAIC is geen normale auto, toch niet in deze opgetuigde versie. Dit is de toekomst van de zelfrijdende auto’s, aldus de Chinese overheid, de revolutie op wielen. En dat allemaal dankzij 5G.

De plaats waar die revolutie moet plaatsvinden is Fangshan, een district 40 kilometer buiten Beijing. Hier werd in september vorig jaar het eerste open testcircuit van China voor zelfrijdende auto’s met 5G-verbinding geopend. Een vierbaansweg van 2,2 kilometer, volgehangen met sensoren en camera’s en uitgerust met slimme verkeerslichten. En het belangrijkste: elke 500 meter een zendmast van telecombedrijf Huawei, met supersnel 5G-signaal.

Een goddelijk perspectief

Waren de eerste generaties zelfrijdende auto’s gericht op het nabootsen van een menselijke chauffeur, met camera’s ter vervanging van ogen, hier in Fangshan wordt gemikt op alziende auto’s. Zij krijgen live verkeersinformatie van de straatsensoren, -camera’s en verkeerslichten, waarmee ze via 5G in verbinding staan. Ze zien zo niet alleen de auto voor zich, maar al het verkeer, zo ver als nodig is. De auto’s hebben als het ware ‘een goddelijk perspectief’, aldus de krant Beijing News.

‘Normaal kan een zelfrijdende auto 200 meter voor zich uitkijken’, zegt Wang Haitang, een medewerker van het Fangshan testcircuit, ingeschakeld om ons te woord te staan. ‘Maar onze auto’s zijn verbonden met het netwerk, en weten al op een kilometer afstand of het verkeerslicht op groen of rood zal springen, hoeveel tijd ze nog hebben en of ze moeten versnellen of vertragen. Ze zien niet alleen voor zich, maar weten ook wat er om de hoek gebeurt. Ze overzien de hele situatie.’

Het testcircuit in Fangshan – ooit een gebied van staal- en chemiefabrieken, nu mee op de kar gesprongen van de hightech – is gefinancierd door de lokale overheid, in samenwerking met telecomprovider en staatsbedrijf China Mobile. Chinese auto- en techbedrijven mogen hier gratis hun zelfrijdende voertuigen testen. Naast automerk BAIC experimenteren onder meer e-commercebedrijven Jingdong en Alibaba en taxidienst Didi regelmatig hier.

De gratis testinfrastructuur toont hoeveel belang de Chinese overheid hecht aan 5G, dat honderd keer sneller is dan 4G en tal van nieuwe industriële toepassingen mogelijk maakt. De vijfde generatie mobiel internet is een prioriteit in het dertiende vijfjarenplan en in het subsidieprogramma Made in China 2025. Tegen eind dit jaar zouden veertig Chinese steden 5G moeten hebben, en tegen 2025 zou het volledige land gedekt moeten zijn. Daarmee loopt China wereldwijd voorop.

Spanningen met de VS

Maar China’s koppositie zorgt ook voor spanningen met de Verenigde Staten, die in het 4G-tijdperk onbetwist leider waren en die positie plots moeten delen. De Amerikaanse overheid vreest dat het Chinese telecombedrijf Huawei zijn rol in 5G-netwerken zal misbruiken om voor Beijing te spioneren of cyberaanvallen uit te voeren. Om dat te voorkomen, vaardigde het Amerikaanse ministerie van Handel recent een verbod uit om nog Amerikaanse onderdelen te leveren aan Huawei.

Als Huawei wordt afgesneden van Amerikaanse hightech, dan zou dat het bedrijf en China’s uitrol van 5G in problemen kunnen brengen, en zo ook indirect de ontwikkeling van de Chinese zelfrijdende auto’s. Op het testcircuit wil Wang Haitang er niet veel over zeggen – het onderwerp ligt in China erg gevoelig. Ze houdt het bij een kort maar zelfverzekerd: ‘Het zal geen impact op ons hebben. We doen al ons Onderzoek en Ontwikkeling zelf.’

De 5G autopilot testing zone. Beeld Elke Scholiers

Daarvoor hoeven ze in Fangshan niet lang te zoeken: het 5G-testcircuit loopt in een lus rond een industriepark voor hightechbedrijven, waar behalve aan zelfrijdende auto’s ook aan robots en elektrische batterijen wordt gewerkt. Op het parkeerterrein zoeven voortdurend autonome autootjes van de Chinese start-up Uisee voorbij. Achter het stuur zit voor de zekerheid een reservechauffeur, met de handen op de knieën.

Technische vooruitgang of privacy?

‘Wij kijken er niet meer van op’, zegt Wang. ‘De eerste keer in zo’n auto voelt het wat onwennig. Zeker als de auto niet vertraagt voor een rood licht, omdat hij al weet dat het licht op groen zal springen. Maar als je het eenmaal hebt geprobeerd, ben je om. Je weet dat deze auto’s veel betrouwbaarder zijn dan een mens. Als een mens met zijn ogen knippert, duurt dat 150 tot 200 milliseconden, terwijl de vertraging van een 5G-signaal minder dan 10 milliseconden is.’

Maar het is de vraag of al die 5G aangedreven auto’s niet op gespannen voet staan met privacy. Om de zelfrijdende auto’s goed aan te sturen, leggen de sensoren en camera’s de positie en snelheid vast van alle andere auto’s op de weg, inclusief merk, type en nummerplaat. Dat zet de deur open voor privacy-inbreuken, en in het geval van China verregaande overheidscontrole.

Wang Haitang bij de kaart van het testcircuit. Beeld Elke Scholiers

Sun Xiaomeng, lid van het managementteam van het testcircuit, zegt in deze fase niet bezig te zijn met dergelijke vragen. ‘Op dit moment zijn het vooral de autobedrijven die om privacy vragen. In deze tijd van big data, wil iedereen hun testresultaten, maar we hebben met elk van hen een geheimhoudingscontract gesloten.’ Ook Wang Haitang wuift het probleem weg, op typisch Chinese wijze. ‘Technische vooruitgang is belangrijker. Ik denk niet dat ik iets heb te verbergen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden