In café Jopie missen ze de Willem-Alexander nu al

Als alles goed gaat, opent koningin Beatrix morgen de Westerschelde-tunnel. Een monument van de vooruitgang, maar in Zeeuws-Vlaanderen wordt desondanks flink gemopperd....

Café Jopie moet de Westerscheldetunnel niet. Voor Dixon en haar gasten doet het er niet toe dat de tunnel geldt als de veiligste van Europa. Dat de Zeeuwse industrie en veel scholieren gebaat zijn bij een vaste oeververbinding. Of dat je voortaan zonder klokkijken in Middelburg kunt uitgaan. De boten verdwijnen en dat is het probleem. 'Er gaat al zoveel verloren.'

De vijf plompe ponten met koninklijke namen staan te koop. Pleidooien in de Provinciale Zeeuwse Courant om in ieder geval de Willem-Alexander uit 1970 te behouden, als museum, statenjacht of kunstencentrum, zijn op niets uitgelopen. Een speciale website meldt dat the ferries will be sold. En daarmee de ziel van Zeeland, is de teneur in Jopie. Voor altijd zullen wij/ de laatste boot/ moeten missen, klinkt het ingelijst op de Koningin Beatrix. Nostalgie viert hoogtij, hele klassen en bejaardentehuizen hebben al afscheid genomen van de laatste Zeeuwse veerdiensten.

De boot is een verplicht rustpunt, stelt uitbaatster Buijze van hotel-restaurant Izegrim in Hulst. Een ontmoetingsplek, vinden ze bij Jopie. Het is de koffie en koek, zegt de vrachtwagenchauffeur op de Willem-Alexander. Zelfgemaakte erwtensoep, mijmert een klant in Izegrim. Maar de belastingbetaler 350 ambtenaren en vijf diesel-slokoppen laten onderhouden om de mensen te behagen met koek, zopie en gezelligheid, terwijl de vooruitgang doortikt, dat zou onverstandig zijn. Daarom praatte men vijftig jaar geleden al over een tunnel, zegt Jules van Mulken uit Groede die, net als zijn vader, broers en oudste zoon bij de Provinciale Stoomboot Diensten werkt. Toen Engeland en Frankrijk een tunnel groeven, wisten de Van Mulkens dat ook de PSD eraan zou gaan. De 55-jarige verkeersleider is nog op sollicitatiegesprek geweest bij BBA Connex, dat vanaf zaterdagmiddag een fietsveer inzet tussen Vlissingen en Breskens. Het huurt daarvoor de oude veerboten totdat de Small Waterplane Area Twinhulls in maart 2004 af zijn. Die nieuwe hightech-schepen zijn te laat besteld en bovendien te klein; er passen maar 175 passagiers op, terwijl elke ochtend een paar honderd West-Zeeuws-Vlamingen naar Walcheren forenzen. Van Mulken had gevraagd hoe BBA de 175 passagiers dacht te selecteren. Door ze af te schieten? 'Dat was niet zo tactisch.'

Koningin Beatrix komt de tunnel morgen openen, zonder afscheid te nemen van de naar haar en haar familie vernoemde schepen. Raar, zegt Van Mulken. Maar er gebeuren wel meer rare dingen . Allereerst gaat de tunnel van niets naar nergens. Althans, van Goes naar Terneuzen; niet bepaald een internationale verbinding. Bovengekomen bij Terneuzen wacht de reiziger de keuze bij een minirotonde rechtsaf te slaan een tweebaans dodenweg in, of linksaf te schuiven in de rij voor de veelvuldig openstaande brug over het kanaal naar Gent. McDonald's heeft alvast een McDrive geopend.

In Retranchement legt Eleni Dixon met veel misprijzen de Kampioen op de bar. Binnen een halfuur ben je van Breskens in Vlissingen, staat er. Als je laag vliegt zeker, en dat doen zelfs de Small Waterplanes niet.

Verder is het vreemd dat de tunnel als ontwikkelingshulp aan Zeeuws-Vlaanderen wordt gepresenteerd, terwijl uit onderzoek van de Kamer van Koophandel (KVK) blijkt dat vooral Zuid-Bevelanders de tunnel verwelkomen. In Terneuzen en Hulst daarentegen vreest 70 respectievelijk 63 procent van de ondernemers, vooral bouwbedrijven en groothandels, dat de concurrentie flink zal toenemen. Op Zuid-Beveland is dat slechts 30 procent. Daar is men ook over de verwachte omzetgroei optimistischer. Goes zal volgens de KvK meer bezoekers krijgen dan Terneuzen, omdat er meer winkels zijn en het er gezelliger wordt gevonden. In de uithoeken Sluis en Hulst denkt slechts één op de zes ondernemers dat zijn omzet zal toenemen.

En dan zijn de Vlamingen nog niet eens genoemd. Die zullen Zeeland herontdekken en er de concurrentie ook doen bevorderen, verwacht de KvK. Jopie zal inderdaad niet meer naar Walcheren gaan voor inkopen, maar naar groothandels in België, verzekert Dixon. Daar zal ze wel minder inkopen, want ze verwacht dat het aantal dagjesmensen afneemt.

Halverwege de N 61 ligt Biervliet en daar gebeurt meestal maar weinig. Na zaterdag zal dat niet anders zijn, vermoedt postagent Hanny Nijssen, maar het wordt wel leefbaarder. Je kunt voortaan 's avonds nog eens naar het theater aan de overkant. En ook Chantal Dieleman, die net uit het postkantoortje komt lopen, ziet de tunnel wel zitten. Volgend jaar gaat ze naar school in Goes en dat is nu nog een hele toer. Door de tunnel ben je er in een halfuurtje.

Maar niet alle scholieren wonen zo dichtbij de tunnelingang, beseft Nijssen. Haar dochters in Cadzand balen flink, zegt ze. Het gaat hen en honderden andere West-Zeeuws-Vlamingen veel meer kosten om naar de overkant te komen. Nu mogen voetgangers gratis de boot op, de hightech-schepen vragen daarentegen 585 euro per jaar of 320 euro voor scholieren en studenten. Of ze moeten omrijden via de tunnel. Busreizigers betalen de 4 euro tol niet, fietsen kunnen achterin. Groepen met meer dan drie fietsers moeten zich 'voortijdig melden'.

Tegen de hoge tarieven is wel geprotesteerd, vooral door sportclubs die hun competitie erdoor in het water zien vallen, maar vorige maand riepen bij een demonstratie slechts zestig mensen dat 'de boot aan was'. We zijn hier altijd wat laat, luidt de verklaring in Hotel Izegrim. Hulst is helemáál niet meer per pont bereikbaar, tot late ergernis van de gemeente. Die drong vorige maand aan op een onafhankelijk onderzoek naar de haalbaarheid van een nieuwe pont. Maar ondertussen zitten we zonder, zegt uitbaatster Buijze van Izegrim. Zij is slecht ter been en dat is extra vervelend nu de boot verdwijnt. Want ze komt met haar elektrische rolstoel de tunnel niet in, zegt ze. Ze komt heel Zeeuws-Vlaanderen niet af, reageert Eleni Dixon, want ook op de hightech-schepen passen geen brommobielen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden