Reportage

'In Bulgarije kan je een bedrijfsplan maken, in Drama niet'

Nu het handelsleven in Griekenland tot stilstand is gekomen, zoeken steeds meer bewoners van Drama hun heil over de grens met Bulgarije. Vaak met bedrijf en al. 'Binnen een week is alles geregeld.'

Kelidis Vasilios, economisch vluchteling: `In Griekenland is geen geld meer.' Beeld Io Cooman
Kelidis Vasilios, economisch vluchteling: `In Griekenland is geen geld meer.'Beeld Io Cooman

De grenspost ten noorden van Drama begint steeds meer te lijken op een nooduitgang. Volg vanaf de stad de borden 'Bulgarije' en je voelt dat je de crisis achter je laat.

Bij het dorp Exochi ('Platteland') maken de hobbels in het asfalt onverwachts plaats voor een splinternieuwe snelweg. Het grenskantoor oogt niet afgebladderd, zoals overheidsgebouwen hier plegen te doen, maar modern en strak in de verf. Boven de grens wappert uitnodigend een Europese vlag.

Agent Christos ('Ik mag mijn achternaam niet zeggen') van de grenspolitie ziet ze komen: zijn landgenoten die hier het gat in het hek van de Griekse economie passeren. Hij inspecteert een identiteitskaart en verzucht: 'Drama, dat is een drama.' Agent Christos woont in Drama, net als de meeste mensen voor wie hij de slagboom opent.

Exodus van bedrijven

Deze grensovergang bestaat nog maar tien jaar. Decennia was de grens hermetisch gesloten. In Noordoost-Griekenland geldt Bulgarije als oude aartsvijand, die pas in de 20ste eeuw definitief bedwongen is. Hier op vakantie gaan is nog steeds not done. Wie er een goedkope ijskast op de kop tikt, doet dat in stilte.

Alleen: Bulgarije is sinds de EU-toetreding in 2007 ook het land waar een Griek zijn portemonnee kan redden. Het begon met de exodus van bedrijven. Mooi toch, een Grieks logo op het canvas, maar ook een Bulgaars nummerbord, wijst Elefterios Thomaies naar een van zijn trucks. Thomaies, eigenaar van een transportbedrijf, is een van de velen die de afgelopen jaren zijn bedrijf verhuisden.

Heel makkelijk, hij kan het aanraden. 'Binnen een week is alles geregeld. Zelf ben ik in Griekenland blijven wonen.' Met zijn hand gebaart hij een vlakke lijn. Zo is Bulgarije: stabiel. Geen gedonder. Nooit ministers met fleurige sjaals die een eurotop verstoren. Dat Bulgaren met de lev betalen inplaats van met de euro, neemt hij op de koop toe.

Corrupt

'Griekenland is corrupt. Je kunt hier geen bedrijfsplan maken voor de komende tien jaar. In Bulgarije wel.'

Duizenden Griekse ondernemers maakten hetzelfde rekensommetje. Een stad als Drama bleef er berooid door achter. De lokale overheid staat machteloos: tien procent belasting tegen maar liefst 45 procent in Griekenland, daar valt niet tegen te concurreren.

Maar de laatste dagen, nu de geldautomaten nog maar 60 euro per dag uitkeren en het handelsleven nagenoeg tot stilstand is gekomen, verplaatsen de Grieken niet langer alleen hun bedrijven naar Bulgarije: ze vertrekken er ook zelf naartoe.

Afgang

'Ik ga me in Bulgarije oriënteren op ander werk', zegt Ioannis Thafnakis, ondernemer uit Drama. Mocht er toch nog een euro-akkoord komen, dan is het voor hem te laat: vandaag is zijn bedrijf in ramen en deuren voor het laatst open. 'Er is geen geld meer in omloop, we kunnen geen materiaal meer kopen.' Thafnakis geeft gas; zijn toekomst ligt in Bulgarije.

Daar is Kelidis Vasilios, ook een economisch vluchteling. 'Athene', staat er op zijn T-shirt. Deze grens oversteken voelt als een afgang. 'Ik wil helemaal niet naar Bulgarije.' Maar hij moet wel: met 60 euro per dag gaat zijn bedrijf in aardappelrooimachines het nooit redden. 'In Griekenland is geen geld meer, ik kan mijn rekeningen niet langer betalen.'

Dus opent Vasilios zo meteen een Bulgaarse bankrekening. Een Bulgaarse zakenpartner die hem nog geld verschuldigd was, stort daarin een bedrag ter waarde van 30 duizend euro. Duizenden Grieken proberen via de Bulgarije-route aan geld te komen, fluistert hij. 'Ik heb informatie van binnenuit.'

Identiteitskaart terug, slagboom omhoog, en daar gaat hij, onder de Europese vlad door, weg uit de Griekse crisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden