In Berlijn

Net als mijn kameraden van toen had ik in Berlijn terecht kunnen komen, maar het leven bepaalde anders.

Mijn vrienden waren Che Guevara-types, mooie mensen, met idealen. Velen van hen hadden in de tijd van de sjah jaren in de gevangenis gezeten en hadden na de revolutie opgetreden als leiders van de linkse ondergrondse bewegingen tegen het regime van de ayatollahs.


Velen werden gedood, velen werden gevangen genomen en velen vluchtten weg.


Zij die gevlucht waren, probeerden Moskou te bereiken, of naar Oost-Berlijn te gaan, maar omdat dat niet mogelijk was, kwam een grote deel van de guerrilla's in West-Berlijn terecht. Mijn kameraden gingen allemaal op de hoogste verdiepingen van flats, die dicht tegen de oude Berlijnse muur stonden, wonen.


In die tijd bezocht ik hen vaker, we dronken samen en zwaaiden vanuit het raam naar de Oost-Duitse kameraden.


Toen ik deze tekst schreef, was ik voor een lezing in het voormalige Oost-Berlijn. De ironie was dat ik door het raam van de zaal naar de oude flats van mijn vrienden in het voormalige West-Duitsland kon kijken.


De meeste van hen zijn nu taxichauffeur, ze dachten dat het niet lang zou duren eer het regime van Iran zou vallen en ze konden terugkeren. Ze mengden zich daarom niet in de Duitse samenleving. Het waren stuk voor stuk hoogopgeleide mensen, ze hadden de ambitie om in het vaderland president, partijleider, legerleider, minister, filmmaker of schrijver te worden, maar toen de Berlijnse muur viel, vielen ook die dromen.


Gewoonlijk als ik het vliegveld van Berlijn verlaat, loop ik naar de rij taxi's en weet ik zeker dat ik een van hen zal tegenkomen, maar omdat we allemaal zijn veranderd, herkennen we elkaar niet op het eerste gezicht.


Ik stapte in de taxi van een vermoedelijke kameraad, hij was grijs geworden en getekend. Nieuwsgierig keek hij mij in de spiegel aan.


'Wo kommen Sie her?', vroeg hij twijfelend.


'Aus dem Land, wo du herkommst', antwoordde ik.


Het licht schitterde in zijn ogen en 's avonds kwamen we samen met oude vrienden.


'Hoe kijken jullie naar het huidige anti-immigrantklimaat, het verhitte islamdebat en die Duitse Wilders, hebben jullie zijn boek gelezen?'


'Het is een discussie tussen de blanke Duitsers, wij hebben er weinig mee te maken. Er ligt een muur tussen de Duitsers en de immigranten. Oost en West', zeiden ze.


Samen bewonderden we de stad, Berlijn ademt na de verdwijning van de muur. In alle hoeken zie je prachtige gebouwen met een bijzondere architectuur. De oude stad is een energieke metropool geworden waar de taxichauffeurs Che Guevara types zijn en waar in de nachtwinkels immigranten werken die ooit president, schrijver, arts of filmmaker wilden worden.


Het Berlijn van nu heeft de vitaliteit van New York in de jaren zestig. Misschien zullen de Duitsers later in conflict raken met hun immigranten, misschien ook niet.


Duitsland groeit weer als een grootmacht, en wat er ook gebeurt, de dochters en zonen van mijn oude kameraden zullen hun bijdrage leveren als jonge artsen, ingenieurs, filmmakers, architecten, dichters en bestuurders in het nieuwe Duitsland dat ook van hen is.


Kader Abdolah is schrijver.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden