In beeld: kanonskogelplaneet

Mercurius was verrassend lang geologisch actief - en is dat misschien nog wel, zo blijkt uit metingen van de ruimtesonde Messenger. Voorlopig meet de NASA tot eind dit jaar verder.

Nee, Mercurius is geen kleurrijk paasei. De kleuren op deze 'foto' coderen voor de hoogte. Paars en blauw zijn laagvlakten; rood en wit zijn bergtoppen.


Mercurius is een zware bal van ijzer en nikkel, met een dunne mantel van gesteenten die van onder tot boven vol zit met inslagkraters. Weinig eer aan te behalen, zou je denken - geologisch zo dood als een pier.


Dat blijkt erg mee te vallen. Deze week zijn in Science verrassende metingen aan de kleine planeet gepubliceerd, gedaan door de Amerikaanse ruimtesonde Messenger, die een jaar geleden in een baan om Mercurius kwam.


Om te beginnen: de 'kanonskogel-planeet' moet veel langer geologisch actief zijn geweest dan altijd is aangenomen.


Met radar is het reliëf van het noordelijk halfrond van Mercurius nauwkeurig opgemeten. Grote, oude lavavlakten blijken niet overal netjes horizontaal te liggen. Ook kraterbodems liggen schots en scheef. Een deel van de bodem van het grote inslagbekken Caloris ligt zelfs hoger dan de rand.


Conclusie: lang nadat het inslagbekken ontstond, en lang nadat er lava over het Mercuriusoppervlak stroomde, moet er nog allerlei inwendige activiteit zijn geweest. Heel misschien is die er nog steeds wel.


Ook het zwaartekrachtveld van de binnenste planeet in het zonnestelsel is nauwkeurig opgemeten. Dat van die grote zware metaalkern blijkt te kloppen, maar er is meer aan de hand. De metingen zijn eigenlijk alleen te verklaren als er tussen die kern en de rotsmantel van de planeet een laag zwaar materiaal ligt van misschien wel 200 kilometer dik - vermoedelijk ijzersulfide in vaste vorm.


Het Messengerproject is onlangs door NASA verlengd tot december 2012. Tijd genoeg voor nog veel meer verrassende resultaten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.