Bericht uitAmphia Ziekenhuis

In bed 21 op de nood-ic in Breda ligt de favoriete patiënt van Caroline Bollen

Deze weken doet journalist Willem Feenstra verslag vanuit ziekenhuis Amphia in Breda, waar anesthesiemedewerker Caroline een band opbouwt met een 75-jarige patiënt ondanks de moeilijke communicatie. 

Anesthesie-medewerker Caroline Bollen op de nood-intensive care.Beeld Willem Feenstra

De mensen die op de nood-intensive care voor hun leven vechten, worden gescheiden door een beademingsapparaat en een grijs gordijn. Er is geen daglicht. Onherkenbare medewerkers lopen in donkerblauwe pakken met naamstickers. Patiënten die hier uit hun coma ontwaken, kunnen zich zomaar afvragen of ze nog wel op aarde zijn.

Een week geleden was vanachter het raam in de hal te zien hoe een man van middelbare leeftijd wakker was en radeloos. Hoe verpleegkundigen zich door de ruimte spoedden. Gelijkenissen drongen zich op met de schrikbeelden uit Italië, waar patiënten op de gang lagen en verpleegkundigen moesten kiezen wie ze hielpen.

Maar als je er middenin staat, blijkt nu, zie je vooral de verschillen. 

Toen de coronagolf in Brabant een paar weken aanhield, werd de reguliere intensive care van het ziekenhuis te klein. In de verkoeverkamer, waar patiënten normaal bijkomen na een operatie, werd een nood-intensive care ingericht. Eerst dertien bedden met beademingsapparatuur, nu zestien. Negen ervan zijn op dit moment bezet, de meeste patiënten liggen in een kunstmatig coma.

Bed 21

Op bed 21 heeft een 74-jarige man zijn ogen op een luikje. Hij is wakker, maar toch ook niet. De slaapwaaktoestand, noemen ze het hier. Soms, zegt anesthesiemedewerker Caroline Bollen (28), kijkt hij om zich heen. Als hij genoeg kracht heeft om zijn hoofd te bewegen, ziet hij zijn lotgenoten.

Aan het begin van haar diensten vraagt Bollen steeds aan de coördinator of ze de 74-jarige man weer mag verzorgen. Al vier dagen is haar actieradius beperkt tot enkele meters rondom zijn bed. De man kan niet praten, mede doordat de luchtpijp van de beademingsmachine tussen zijn stembanden zit. Toch hebben ze een band, zegt ze. Ze weet inmiddels al dat hij niet graag op zijn zij ligt. Toen ze hem vanochtend vroeg of hij het koud had, schudde hij nee. De lakens heeft ze omlaaggetrokken tot zijn navel.

Zoals Bollen een band heeft met deze man, zo hebben de acht andere patiënten hier iemand anders. Als de omstandigheden het toelaten, worden medewerkers zo veel mogelijk bij hetzelfde bed geposteerd.

Bed 18

Een slurpend geluid ineens. Twaalf passen, naar bed 18. Daar wordt het speeksel uit de openstaande mond van een 75-jarige man gezogen, zoals een tandarts dat ook doet. Een prachtig beeld daarna: de verpleegkundige poetst voorzichtig zijn tanden. Het moet niet zo zijn dat hij straks wakker wordt met gaatjes.

Het lijken onbelangrijke beslommeringen, als iemand vecht voor zijn leven. Maar dat zijn het volgens de verpleegkundigen hier juist niet. Hoewel het verre van zeker is, willen ze ervan uitgaan dat de patiënten straks hun oude leven kunnen hervatten. Daarom houden ze zo veel mogelijk het normale ritme aan. ’s Nachts worden de lichten gedempt en wordt er minder tegen de patiënten gepraat. En ja, daar hoort ook tandenpoetsen bij.

Door de zaal klinken piepjes. Af en toe gaat het alarm van een beademingsmachine af. Vier intensive care-verpleegkundigen en zes mensen van de operatiekamer en recovery gaan erop af als een waakhond op een inbreker. Natuurlijk, zeggen ze, een eenpersoonskamer op de reguliere intensive care heeft voordelen – er is meer specialistische apparatuur, meer ruimte, minder besmettingsgevaar, privacy voor de familie – maar hier is overzicht, kun je de patiënten makkelijker in de gaten houden. En elkaar ook.

Brandalarm

Vorige week ging ineens het brandalarm af. De branddeuren sloten, een brandscherm zakte naar beneden. In de hoek van de zaal was rook, nog steeds zijn ze er niet achter waarvan. Gelukkig hoefden ze niet te evacueren. Toch hakte het er bij sommigen in: de gedachte dat er nóg meer onheil zou kunnen komen. Een noodscenario voor het noodscenario is er niet.

Wat moed geeft: de afgelopen week maakten steeds meer patiënten op de intensive care ‘de bocht’. Ze knapten op en mochten naar de gewone afdeling. Het aantal coronapatiënten in het ziekenhuis nam drastisch af. Er is goede hoop dat de reguliere intensive care binnenkort weer capaciteit genoeg heeft en dat hier weer gewoon mensen wakker worden na hun operatie.

Terug bij bed 21. Gisteren had Bollen een telefoon bij het oor van de 74-jarige man gehouden. Zijn zoon sprak hem toe. Tranen over zijn wangen. Vanochtend heeft ze de man schoongewreven met frisse handdoekjes. Ze vroeg of hij het prettig vond. Hij knikte ja.

Alle reportages uit ziekenhuis Amphia in Breda

10 april Goed nieuws: Een paar weken geleden ging Jan Goossens in coma naar Groningen. Nu is hij terug, en met hem zijn streken

9 april - De ‘cohort’-afdeling: Als de humor nog niet is verdwenen, dan is er ook nog hoop

8 april - De schoonmaker: Er is niet veel tijd om je in het ziekenhuis zorgen te maken over besmetting

7 april - Het afscheid: Telkens als de verpleegkundige door het raampje een afscheid ziet, probeert ze even weg te kijken

6 april - De afdeling infectiepreventie: Door het coronavirus is in het ziekenhuis ieders werk moeilijker geworden, behalve dat van de infectiepreventie

3 april - De datameester : Ze hangen aan de lippen van de datameester van het ziekenhuis

2 april - De directeur: Als ziekenhuisdirecteur vreesde hij voor ziek personeel. Nu heeft hij zelf corona

1 april - De familiebegeleiding: Nu liggen doodzieke mensen bij elkaar op de zaal. Daar past simpelweg geen bezoek meer bij

31 maart - De media: Wel een cameraploeg op de intensive care maar geen familie: dat voelt wrang

30 maart - Kankerzorg per telefoon: Nu corona door de ziekenhuisgangen waart, zijn kankerpatiënten thuis vaak beter af

27 maart - Omdraaien patiënt: Ze noemen het de ‘borstcrawlpositie’, het ziet er bijna vredig uit

26 maart - Sluiting psychiatrie: Hoe de laatste patiënt van de afdeling psychiatrie verdwijnt

25 maart - Het laatste gesprek: Patiënten willen de waarheid horen, hoe ijzingwekkend die ook is

24 maart - Het doemscenario: Toen een paar personeelsleden positief testten, kwam het gevoel van urgentie snel 

23 maart - De kinderopvang: Als de verpleegkundigen hun kroost ’s avonds ophalen, storten ze bij Francet en Margot hun hart uit

20 maart - Overplaatsing patiënten: Als de beademing losschiet, hangt in de ambulance een viruswolk

19 maart - De intensive care: Iedereen moet door de sluis naar het kloppend hart van het ziekenhuis

18 maart - Binnenkomst patiënt: Een hoestsalvo: zo klinkt een coronapatiënt dus

17 maart - Nepnieuws: ‘Sommigen zeggen dat wij aan censuur doen’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden