In Athene durft Hollande zijn belofte te breken

Een voorzichtige trend begint zich af te tekenen: wie een mededeling wil doen die gemakkelijk verkeerd kan vallen, doet dat bij voorkeur niet thuis, maar in een zorgvuldig gekozen buitenland. De Britse eerste minister Cameron koos Amsterdam om zijn voorbehoud ten opzichte van de Europese Unie uit te spreken; hij wist dat zijn woorden er op begrip konden rekenen.


Om diezelfde reden durfde François Hollande het dinsdag aan uitgerekend in Athene bekend te maken dat Frankrijk zich in 2013 niet zal houden aan de afgesproken drie procent begrotingstekort. De voorspelde economische groei van 0,8 procent wordt dit jaar niet gehaald, zei Hollande. En dan kan Frankrijk zijn verplichtingen helaas niet nakomen.


Het moet de Grieken als muziek in de oren hebben geklonken: ook het grote, machtige Frankrijk, tweede viool in Europa, breekt zijn belofte. Ook de woorden waarmee Hollande zijn besluit bekendmaakte, waren balsem voor de Griekse ziel. 'We willen geen Europa dat de lidstaten veroordeelt tot een karigheid zonder einde', zei hij in een interview met de Griekse krant Ta Nea.


Die opmerkingen waren net zo goed bedoeld voor de thuismarkt van Hollande,waar de regering zich opmaakt voor een volgende ronde tussentijds bezuinigen. Door de tegenvallende economische cijfers moet een gat van vijf miljard euro worden gedicht. Dat gaat mogelijk gebeuren door te korten op de gezinsuitkeringen. Het is het soort maatregel dat de zuid-Europese landen bekend zal voorkomen.


Maar de socialist Hollande wil meer dan alleen bezuinigen. Nog voordat hij vorig jaar juni tot president werd verkozen, beloofde hij in Brussel voor een groeiagenda te zullen vechten. Groei is nodig om de crisis te boven te komen, argumenteerde hij. Maar de impulsen die hij aan de Europese economie wilde geven, werden in Brussel danig afgezwakt. In het Europese budget voor de komende zes jaar, zoals de regeringsleiders dat in januari vastlegden, is voor het stimuleren van de groei amper geld uitgetrokken.


Tastbare resultaten heeft de Europa-politiek van Hollande dus voorlopig niet. Maar onder de oppervlakte woelt het om verandering. De afstand tussen Frankrijk en Duitsland groeit: in economisch, maar ook in cultureel opzicht. De jeugd spreekt elkaars taal niet meer, de regelgeving en situatie op de arbeidsmarkt zijn zeer verschillend. Hollande heeft met bondskanselier Merkel op zijn allerbest een verstandshuwelijk. Hun gemeenschappelijke belang is Europa bijeen te houden, maar over de manier waarop lopen hun belangen en dus hun opvattingen sterk uiteen.


Om nog enigszins partij te zijn voor Duitsland, en zijn in economisch opzicht al even solide bondgenoten Finland, Nederland en Oostenrijk, wendt Hollande vanaf zijn aantreden de blik naar het zuiden, naar Italië en Griekenland, Spanje en Portugal. De Club Med wordt het gezelschap mediterrane landen sindsdien genoemd. Met Hollande als beschermheer en de Italiaanse eerste minister Mario Monti als genius achter de schermen. Monti is als buitenlandse gesprekspartner voor de Franse president net zo belangrijk als Merkel, en de omgang lijkt natuurlijker.


Merkel werd in oktober vorig jaar met hakenkruizen en Hitlergroet opgewacht bij haar bezoek aan Athene. Voor Hollande was er dinsdag een welwillend applaus. Dat zal hem nog van pas komen. Frankrijk moet nog wel de toestemming van Brussel krijgen om zijn belofte van een tekort van drie procent te breken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden