In Antwerpen wordt openlijk gestreden om de stem van de Joodse kiezer

Een Joodse man loopt langs een vestiging van ING in Antwerpen. Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Binnen de Belgische partij CD&V is onrust ontstaan over de Joodse kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen. De ultraorthodoxe Aron Berger krijgt de negende plaats op de Antwerpse lijst, binnen de top-tien dus, en daarmee is niet iedereen gelukkig. Berger weigert vrouwen de hand te schudden en dat gaat sommige partijgenoten te ver.

‘Gelijkheid en gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen is voor mij elementair’, zegt de Vlaamse minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) tegenover VTM Nieuws. ‘In Vlaanderen schudden wij elkaar de hand. Ook in Antwerpen.’

Toch heeft de partij volgens Dave Sinardet, politicoloog aan de Vrije Universiteit Brussel, een goede reden om Berger op de lijst te zetten. ‘In Antwerpen wordt openlijk gestreden om de stem van de Joodse kiezer. Dat is niet zo vreemd, want bij de stembusgang in oktober wordt deze groep cruciaal.’ De stad telt een kleine 30 duizend Joodse inwoners: 6 procent van de bevolking, wat goed is voor twee tot drie zetels. ‘Zeker voor kleine partijen kan deze groep bepalen of ze een zetel meer of minder halen.’

Joodse kandidaat

Dat bleek wel bij de vorige verkiezingen in 2012. De liberale partij Open Vld, die traditioneel een goede band heeft met de Joodse gemeenschap, moest een dramatische nederlaag wegslikken en zakte van vijf naar twee zetels. ‘En een fors deel van de stemmen die ze nog wel had gekregen, was te danken aan de Joodse kandidaat Claude Marinower – die op de vierde plaats van de kieslijst stond’, zegt Sinardet.

Maar de Vlaams nationalistische N-VA is een geduchte concurrent: partijvoorzitter Bart De Wever heeft zich als burgemeester populair weten te maken bij de Joodse gemeenschap en ontvangt regelmatig vertegenwoordigers van deze groep op het stadhuis. Vorige maand leverde een interview met De Wever nog wat deining op omdat hij in de krant De Zondag stelde dat joden conflicten mijden, ‘in tegenstelling tot moslims’, maar dat verstomde al snel: het is niets nieuws dat De Wever kritiek heeft op de islam. ‘Ook hij hengelt naar de Joodse stem’, zegt Sinardet. ‘Zijn partij speelt de kaart van de veiligheid en daar is deze groep toch gevoelig voor.’

Ondertussen doet Open Vld haar uiterste best om te laten zien dat de Joodse kiezer beter bij haar kan blijven. Lijsttrekker Philippe De Backer onderstreepte onlangs in een interview met het blad Joods Actueel dat de N-VA ‘per se’ een verbod op onverdoofd slachten wil binnenhalen, terwijl zijn partij kijkt ‘welke oplossingen we de Joodse gemeenschap kunnen aanbieden’. Twee senatoren van Open Vld maakten zich begin deze maand nogal opzichtig hard voor ferm optreden tegen antisemitisme.

Gewaagde zet

En nu mengt de CD&V zich dus als derde partij in de strijd door Berger op de kieslijst te zetten. Sinardet noemt het wel een gewaagde zet. ‘Door campagne te voeren voor een specifieke doelgroep loop je het risico de meerderheid van je te vervreemden. Zo heeft Berger ooit gezegd dat gemengde scholen een vorm van kindermishandeling is – iemand met dergelijke ideeën valt niet goed bij de gemiddelde Belg.’

‘Bovendien’, relativeert Ludo Abicht, emeritus hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen en auteur van meerdere boeken over de Joodse gemeenschap in de stad: ‘dé Joodse stem bestaat niet meer. Natuurlijk zijn er thema’s die in de gemeenschap leven. Ritueel slachten is er een van, en je ziet dat orthodoxen die zich helemaal niet met politiek bezig houden vrijwel automatisch op de N-VA stemmen. Het gevoel dat deze partij het niet zo op Arabieren heeft, en voorstander is van veel politie, is voor hen genoeg. Maar een neutraal onderwerp als de mobiliteitsproblemen in de stad, gaat de meeste Joden net zo goed aan het hart.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.