In angstig Zimbabwe regeren de wildste geruchten

De spanning loopt hoog op in de aanloop tot de Zimbabwaanse presidentsverkiezingen, vandaag en morgen. Mugabe's knokploegen intimideren oppositieleden. Wilde geruchten vergroten de angst....

Laatste nieuws uit Zimbabwe: het Britse en Amerikaanse leger staan klaar voor een invasie van het zuiden van Robert Mugabe's own country. De 'militaire coup' zal worden ingeleid door vijfhonderd man van een speciale, in Zuid-Afrika opgeleide commando-eenheid van de oppositiepartij Beweging voor Democratische Verandering (MDC), zo meldt de regeringsgezinde krant de Chronicle.

'Is het waar?', vraagt een jonge kantoorbediende vrijdag in Bulawayo, als we samen in de lift staan. Hij zou het graag willen geloven, zegt hij. 'Laat ze maar komen om die oude man te helpen verhuizen!'

Ik moet hem teleurstellen. Het 'grote militaire offensief' waar de Chronicle mee opent, is een van de vele sprookjes die de ronde doen in Zimbabwe. Aan de vooravond van de presidentsverkiezing van dit weekeinde, die een einde kan maken aan het regime van Robert Mugabe, laten de regeringsmedia de meest fantastische verhalen over elkaar heen buitelen, in een poging de kiezers angst aan te jagen.

Het is bijna komisch, zoals de staatskranten pogen een complot van het Westen tegen kameraad president Mugabe tot leven te wekken. 'De voormalige koloniale Britse meesters en hun racistische neefjes uit de Verenigde Staten bereiden een militaire overval voor', bast de Chronicle.

'Dit hoort allemaal bij de laatste fase van Mugabe's campagne', zegt een politieke waarnemer in Bulawayo. 'Je ziet eraan dat de oude president en zijn mensen ernstig in het nauw zitten. Je ruikt de angst voor het verlies van de macht.'

In Bulawayo lijken veel mensen immuun voor de staatspropaganda. Eerst was er het moordplan van oppositieleider Tsvangirai op Mugabe, nu weer een imperialistische invasie.

'Na het verkiezingsweekeinde is die ellende allemaal voorbij. Dan begint het nieuwe Zimbabwe', zegt een aanhanger van de positie optimistisch.

Bulawayo maakt zich al op voor het overwinningsfeest voor de nieuwe president Tsvangirai. De stad is evenals de hoofdstad Harare een bolwerk van de oppositie. Maar achter de optimistische gezichten schuilt toch onzekerheid.

Hoe groot die is, blijkt uit het laatste kiezersonderzoek van een onafhankelijk onderzoeksbureau in Harare. Mugabe kreeg 11,3 procent van de stemmen, Tsvangirai 19,8 en maar liefst 60 procent van de 1693 ondervraagden wilde de keus geheim houden. Volgens deskundigen zijn dit logischerwijs vooral oppositiestemmers, die zich tot in het stemhokje uit angst voor de intimidatie van Mugabe's ZANU-knokploegen stil houden.

Zimbabwe zweeft zo tussen hoop en vrees. Zou het Mugabe toch nog lukken op het platteland genoeg stemmen te trekken, zoveel fraude te plegen, dat hij de overwinning kan claimen? Zullen de vooral Afrikaanse verkiezingswaarnemers hem dan dekken?

De MDC-oppositie probeert het hoofd koel te houden. Maar ook hier vliegen de geruchten rond. 'Geef niemand een hand voordat je gaat stemmen', meldt MDC-lid Jan Carew in een email. 'Leden van de jeugdbrigades van de regering staan bij de stembureaus om je alvast geluk te wensen. Hun handen zitten vol onleesbare inkt, zodat je binnen geweigerd wordt.'

Tsvangirai zelf grijpt niet naar racistische retoriek, scheldpartijen en sprookjes, maar gebruikt nuchtere cijfers. 'Circa 70 procent van de Zimbabwanen is werkloos als gevolg van de rampzalige economische koers. Er is geen maismeel meer. We leven in angst vanwege door de regering gesteund tuig, dat onze gemeenschappen terroriseert. Minstens 105 onschuldige mensen zijn vermoord sinds februari 2000. Zimbabwe ligt in puin, en dat heeft u allemaal aan Mugabe te danken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden