In anderhalf uur zag ik hem twee keer lichtjes gniffelen

Om op schrijver P.F. Thomése te lijken schoor acteur Fedja van Huêt veel hoofdhaar weg. Maar J. Kessels The movie haalt het niet bij The novel, vindt Arjan Peters.

null Beeld null

Een noodflatje in de Koekenbakkerstraat 'onder het spoor door' in Tilburg-Noord. Daar woont J. Kessels, de vriend van schrijver P.F. Thomése, en hij zit daar goed. Laat hem maar roken en drinken en naar country-muziek luisteren.

In J. Kessels - The novel (2009) komt Thomése, bij de titelantiheld op bezoek, te spreken over een meisje van weleer. Daarop zegt Kessels filosofisch: 'Vroeger is een lange tijd.' Thomése vult aan: 'Daarin kan veel verloren raken.' Kessels rondt af: 'Meer althans dan je zou willen terugvinden.' Mooie dialoog van een bierdrinkend tweetal dat op elkaar is ingespeeld, tevens aankondiging van de rampspoed die ze omhoog zullen wroeten.

Eerder deze week zag ik de film J. Kessels die Erik de Bruyn maakte naar de roman. Ook daarin gaat Thomése naar de straat met de naam die naar Nescio verwijst (de terugblikkende verteller van De uitvreter heet Koekebakker). Ik hoorde de opening van de dialoog terug, 'Vroeger is een lange tijd', gevolgd door een knor van acteur Frank Lammers. Van de originele Kessels, die even intelligent is als karikaturaal, maakt hij een boertige karikatuur. De twee vervolgzinnen bleken rigoureus gesneuveld. Niet om tijd te winnen, want in plaats daarvan maken de mannen rare dansjes, wat vrienden onder elkaar nooit doen. Ze acteren, voor de bioscoopganger.

Dat stemt treurig. Fedja van Huêt slooft zich uit om P.F. Thomése te spelen, hij heeft voor de rol zelfs veel haar weggeschoren (en na de opnames een jaar met een pet gelopen), zodat hij de Art Garfunkel-look van de schrijver verkreeg.

Verspilde moeite. Bij de voorvertoning zat de auteur een rij voor me, kauwend op een brillenpoot. In anderhalf uur zag ik hem twee keer lichtjes gniffelen.

We noteerden een snackbar, een verlopen hotel, frikadellen, een jukebox (Wurlitzer), een flipperkast (Bally 'Gold Rush') en een versleten Toyota Kamikaze. Het hoort dat je in een film iets te zien krijgt. Maar J. Kessels leeft van taal en stijl, en de verlangens die verhit en gegaard uit het frituurvet van de banaliteit oprijzen.

De slotzin van The novel krijgen we in The movie te horen. Het spijt me, maar die moet je nu juist zien: 'Voorlopig zat ik nog gewoon midden in de nacht op de dead man's seat van de Toyota Kamikaze en reden wij ieder in onze eigen eenzaamheid, begeleid door de heilige gezangen op de autoradio, over het versleten asfalt vol kuilen en kapotte plekken het oude, vertrouwde Tilburg tegemoet.'

Bij het betreden van de bioscoopzaal mompelde Thomése: 'Het boek is natuurlijk altijd beter, hè.' Bij het verslagen naar buiten sjokken trok ik mij op aan de gedachte dat het boek alleen maar beter is geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden