Column

In afwachting van het Plan-Teulings

Het spel en de knikkers

We zeilen in onverkende wateren. De man met schietlood aan de boeg meldt met ijzeren regelmaat de diepte onder de kiel; de man in het kraaiennest schreeuwde twee seconden geleden nog dat er een storm op komst was. Omdat de wind ons al om de oren slaat, en de regen op het dek klettert, vragen we ons af of de uitkijk niet eerder had kunnen waarschuwen. Op de jaarvergadering van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank somberde men deze week; de olieprijs daalde verder; beurzen zegen ineen; rentes op stevige staatsobligaties bereikten nieuwe laagterecords. Wat te doen? Loeven of juist naar lij? Zeil reven of juist bijzetten? Omdat we zes jaar geleden - de val van Lehman Brothers - van de kaart zijn gezeild, is stelligheid sowieso ongepast.

Ik was deze week daarom onaangenaam verrast dat Coen Teulings, econoom te Cambridge, oud-directeur van het Centraal Planbureau, mij in NRC Handelsblad juist dat verwijt maakte. Stelligheid. Sterker: een in graniet gehouwen opvatting. En wel over het begrotingsbeleid. Wat hierbij niet helpt, is dat het volgens Teulings de verkeerde opvatting is. Met mij als voorbeeld ('de alom gerespecteerde economisch columnist' - jawel, zo hoort u het eens van een ander), zwiepte Teulings wat hij noemt 'de Nederlandse financiële pers' op één hoop: onvoldoende kritische reflectie op het gevoerde (begrotings)beleid. Hij schrijft erbij: 'Het thema is in mijn columns [in NRC, red.] eerder aan de orde geweest.' Inderdaad, en dat mag onderhand wel een keer ophouden.

De kwestie is eigenlijk vrij eenvoudig. Teulings pleit al sinds zijn jaren bij het CPB voor een minder streng begrotingsbeleid. Los van de vraag of dat steeds verstandig was of niet: hij heeft dat pleit verloren. Sindsdien doet hij zijn beklag over 'de Nederlandse financiële pers' die onvoldoende aandacht besteedt aan verstandige mensen die, net als hij, zeggen dat het begrotingsbeleid minder streng moet.

Ik permitteer me drie kanttekeningen.

Eén (voor de duidelijkheid): ik heb geen in graniet gehouwen opvattingen over het huidige begrotingsbeleid. Wel overwegingen en argumenten, die, afhankelijk van de waarnemingen op de boeg en in het kraaiennest, ook nog eens kunnen veranderen. Onverkende wateren immers. In plaats van één halve zin te citeren (inderdaad door mij uitgesproken) tijdens een feestelijke bijeenkomst, had Teulings beter af en toe eens een stukje kunnen lezen. Op 27 september schreef ik nog op deze plek, in reactie op de Miljoenennota: 'Maar thans - een zekere plechtigheid is geboden - is vraaguitval een groter probleem dan het financieringstekort.' Ik verbaas me er in dat stukje over dat het kabinet aan de vraaguitval in de Miljoenennota geen aandacht besteedt. Ik roep er bovendien toe op het Belastingplan van Eric Wiebes in te voeren en hiertoe het financieringstekort te laten oplopen. Dat klinkt verdacht keynesiaans, en dat is het ook.

Twee: maak toch netjes onderscheid tussen de 'financiële pers' - mensen die beroepshalve verslag doen van wat er in de economie gebeurt, op de persconferentie van de CPB-directeur zijn, en veelal op een redactie werken - en columnisten, die, veelal van buiten, analyseren en een wel eens een opvatting formuleren. Dat is minder triviaal dan het klinkt: als ik lid van de 'financiële pers' zou zijn, is Teulings dat, als columnist van NRC, zelf ook geworden. Zijn verwijten slaan dan (ook) op hemzelf.

Drie: concreter is beter. Wat is het plan-Teulings? Wat er volgens hem al jaren niet moet gebeuren - het tekort omlaag brengen - is helder. Maar wat wel? Welk pakket maatregelen brengt ons terug in veilig vaarwater? Ik ben in blije afwachting. Ik weet zeker dat, mocht het plan er komen, de financiële pers daar graag een nieuwsverhaal over schrijft. Deze columnist zal daar dan weer graag op reflecteren.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek.

Reageren?

frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.