Opinie

'In Afghanistan is écht iets groots verricht'

In de luttele twaalf jaar na de westerse interventie in Afghanistan zijn opmerkelijke resultaten geboekt, schrijft Leo Schellekens. 'Dit jaar heeft 85 procent van de bevolking een mobiele telefoon, wat bevorderlijk is voor de introductie van 'modernere' ideeën in dit aartsconservatieve land.'

Een Afghaanse inwoner in een riksja in Kabul.Beeld afp

Na drie jaar Afghanistan doet Natalie Righton haar hoofddoek af. Zaterdag 22 december deed ze uitgebreid verslag van haar drie jaar met hoofddoek.

Zelf ben ik nu een paar dagen terug uit Kabul, waar ik sinds 2005 met verschillende tussenpozen heb gewerkt. Dat Natalie een andere baan wil na drie jaar Afghanistan valt te respecteren. Ze is 'moe, omdat de oorlog onder haar huid gekropen is' en ze gaat terug naar een veilig land 'terwijl mijn vrienden hier in de oorlog achterblijven'.

Die moeheid was voelbaar in Natalies verhaal, want de enorme vooruitgang van Afghanistan sinds 9/11 bleef enigszins onderbelicht. Mede met steun van westerse landen heeft Afghanistan een enorme ontwikkeling doorgemaakt.

In 1979, toen de Sovjet-Unie het land binnenviel, kon slechts 18 procent van de mannen lezen en schrijven en slechts 5 procent van de vrouwen. Na de invasie werd 80 procent van alle scholen verwoest en werden gekwalificeerde leraren gedood of ze verlieten het land. Tussen 1996 en 2001 sloot het Talibanbewind alle vrouwen uit van onderwijs. In 2001, na de Amerikaanse interventie, moest Afghanistan helemaal opnieuw beginnen.

Middenklasse
Nu gaan alweer meer dan 8 miljoen kinderen naar school en is het aantal onderwijzers met de factor 8 toegenomen. Dit is van groot belang voor de toekomst van Afghanistan, waar langzamerhand een middenklasse begint te ontstaan, zeker in Kabul.

Tijdens de Talibanperiode waren er slechts een paar telefoonlijnen waarover gesprekken met het buitenland gevoerd konden worden. Dit jaar heeft 85 procent van de bevolking een mobiele telefoon, wat bevorderlijk is voor de introductie van 'modernere' ideeën in dit aartsconservatieve land.

Ook in de gezondheidszorg is sinds 2001 veel vooruitgang geboekt. De babysterfte na de geboorte is afgenomen met 22 procent en de kindersterfte voor het vijfde levensjaar is met 23 procent gedaald. De gemiddelde levensverwachting is toegenomen van 50 tot 64 jaar voor zowel mannen als vrouwen.

Vorige week was ik in Jalalabad (met de auto, wat is Afghanistan toch een adembenemend mooi land) toen ik hoorde dat tien meisjes die hout sprokkelden, waren gedood toen ze op een verlaten landmijn waren gestapt. Ik moest meteen denken aan de school in de VS waar enkele dagen daarvoor twintig kinderen waren doodgeschoten.

Obama heeft gelijk: dat is onaanvaardbaar in de VS, maar het zou ook onaanvaardbaar moeten zijn in Afghanistan.

Sociale en economische veranderingen vergen tijd en geduld, zeker in aan 'achtergebleven' land als Afghanistan. Maar de kiemen zijn zichtbaar voor iedereen die dat wil zien.

Eenheid
Nog nooit in zijn lange geschiedenis is Afghanistan een eenheid geweest, altijd is het bezet, verdeeld en bestookt door imperiale machten, de Britten, de Russen, de Amerikanen, de Pakistanen, et cetera. Nu is het land verenigd en klimt het langzaam uit het dal. Onze westerse steun is daarbij onontbeerlijk. Mijn vrienden in Afghanistan zijn ook bang dat na 2014, als alle westerse troepen het land verlaten en het Westen het land aan zijn lot overlaat, opnieuw chaos en ellende uitbreken.

Is het een extreem leven in Kabul, zoals Natalie schreef? Dat valt - afhankelijk van wat je gewend bent - best mee. Het verkeer is een toenemende chaos in deze stad van 7 miljoen mensen. Winkels zijn levendig en de veiligheidsmaatregelen zijn stringent, maar dat is ook nodig.

De Taliban zijn nog steeds de onsamenhangende guerrillabeweging van 'studenten' die met steun van andere radicale moslimgroepen in Afghanistan de islamitische heilstaat willen creëren. De jihadisten willen het land terugleiden naar het stenen tijdperk maar zullen nooit de onmiskenbare ontwikkeling van de meerderheid van de Afghanen naar meer vrijheid en democratie in Afghanistan kunnen tegenhouden. Bovendien, zoals journalist Harald Doornbos gisteren twitterde: het nieuwe strijdtoneel voor de jihadisten is nu Syrië, wat vergelijkbaar is met Afghanistan in de jaren tachtig van de vorige eeuw toen moslimstrijders naar Afghanistan trokken voor de strijd tegen de Russen.

Het is te hopen dat het Westen zijn vrienden in Afghanistan niet in de steek zal laten maar hen juist in staat zal stellen om de ingeslagen weg naar ontwikkeling verder af te leggen.

Leo Schellekens heeft als onderwijskundige 17 jaar in Afrika, Latijns-Amerika en Azië gewerkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden