In 1980 één wc-rol per 15 kamers, maar in Sotsji is er papier in overvloed

Hoe verdeel je één wc-rol over vijftien hotelkamers? Je kunt hem overeind zetten en doormidden snijden, maar dan heb je een stapel snippers. Of neerleggen en doormidden snijden, maar dan krijg je enorme slierten papier, ook niet handig. Dus maar afrollen en de hotelgasten ieder een stukje meegeven.

Toeschouwers lopen rond in Sotsji tijdens de oefening voor de openingsceremonie van de Olympische Spelen. Beeld epa

Dit tafereeltje speelde zich vlak vóór de Olympische Spelen van 1980 in Moskou af in een Sovjethotel. Om een geheimzinnige reden was toiletpapier altijd al een schaars artikel in de Sovjet-Unie, maar met het naderen van de Olympische Spelen kon je zelfs in de hotels nauwelijks wc-papier vinden. Dus was het voor het personeel een hele klus de gasten tevreden te houden.

Ook het menu was schraal en wie in de winkels rondkeek, zag alleen maar lege schappen. Vlees, kaas, eieren, alles wat houdbaar was, werd bewaard voor de Olympische Spelen, zodat de gasten zouden zien dat de Sovjet-Unie een land van weldadige overvloed was.

Reclamestunt
Zo erg is het deze keer niet, maar net als in 1980 zijn de Winterspelen in Sotsji een reclamestunt, ditmaal voor het moderne Rusland, het werkstuk van president Poetin. Het kuuroord Sotsji is herschapen in een metropool vol hypermoderne stadions, brede autowegen en glanzende hotels. En het mooiste is wel de paradox: de Winterspelen houden in een subtropisch oord!

Ditmaal hoeven de winkels niet te worden leeggehaald om Sotsji te laten schitteren, maar Poetin heeft wel diep in de schatkist getast. Naar schatting 40 miljard euro gaat het Olympische festijn kosten, vier keer zoveel als aanvankelijk beraamd. Maar zoals het altijd gaat, steken hier en daar wat onverzorgde stukken vanachter de façade uit. Bewoners van huizen die de bouw in de weg stonden, klagen dat zij uit hun woning werden gezet, met maar een schamel bedrag als compensatie. Arbeiders die over het uitblijven van hun loon klaagden, werden door de politie mishandeld. En volgens oppositieleider Aleksej Navalny kwamen de lucratiefste bouwopdrachten bij vriendjes van het gezag terecht.

Glitterfaçade
Het zijn de uitlopers van de rotte plekken die de glitterfaçade van Sotsji moet verbergen. Om het imago van Rusland op te poetsen heeft Poetin op de valreep de bekendste gevangenen vrijgelaten: de Greenpeace-activisten, ex-tycoon Chodorkovski en de meiden van Pussy Riot, maar het blijft een feit dat Rusland onder Poetin is veranderd in een geleide democratie, vol willekeur en corruptie.

De Olympische show moet ook de economische problemen maskeren waarmee Rusland de laatste tijd te kampen heeft. Jarenlang vertoonde Rusland indrukwekkende groeicijfers, maar de rek lijkt eruit.

Tot voor kort genoot Poetin de steun van het overgrote deel van de Russen, die zich maar al te goed de chaotische jaren onder president Jeltsin herinneren, toen hun spaartegoeden twee keer volledig werden weggevaagd. Maar nu de economie slechter draait, beginnen meer en meer Russen te twijfelen of het wel een voordelige ruil was die Poetin hun heeft opgedrongen: minder vrijheid voor meer welvaart.

Maar er is iets met een fraaie gevel. Hoewel de bewoners maar al te goed weten wat er achter de façade schuilgaat, zijn ze toch trots als ze de bewonderende blikken van buitenstaanders zien. Daarom werken de Spelen meestal, ook al is het schone schijn.

Beeld reuters
De Bolshoy Ice Dome in Sotsji Beeld getty
Toeschouwers lopen rond in Sotsji tijdens de oefening voor de openingsceremonie van de Olympische Spelen. Beeld epa
Beeld getty
Beeld epa
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.