Impopulaire oppositieleider blijft hopen op het Elysée

Slechts 17 procent van de Fransen wil dat hij de komende jaren een betekenisvolle rol gaat spelen. Toch denkt Jean-François Copé zijn presidentiële ambities in 2017 te verwezenlijken.

PARIJS - Op zijn verjaardag krijgt de Franse oppositieleider Jean-François Copé van zijn moeder elk jaar een taart in de vorm van het Elysée. De kans dat Copé zijn presidentiële ambities zal verwezenlijken, lijken vooralsnog gering. President Hollande mag dan ongekend impopulair zijn, de leider van de oppositie doet het nauwelijks beter. Slechts 17 procent van de Fransen hoopt dat Copé de komende jaren een belangrijke rol gaat spelen. Daarmee blijft hij ver achter bij rechtse kopstukken als Nicolas Sarkozy, Alain Juppé en François Fillon.

Voor Copé zijn de gemeenteraadsverkiezingen van aanstaande zondag van groot belang. Zijn Union pour un Mouvement Populaire (UMP) zal ongetwijfeld winnen. Sinds 1958 heeft de partij van de zittende president de raadsverkiezingen altijd verloren, afgestraft door ontevreden burgers. Maar hoe overtuigend zal de winst van de UMP zijn? En hoe zal de partij het doen ten opzichte van die andere oppositiepartij, het Front National?

Een goede uitslag zal de positie van de UMP-leider versterken. Copé heeft er alle vertrouwen in. 'Wij hebben onszelf opnieuw opgebouwd als oppositiepartij met een duidelijk programma: lagere belastingen, lagere sociale premies, minder regelgeving', zegt hij tijdens een lunch met journalisten. 'Ik verwacht dat het Front National zijn plafond bereikt heeft. Marine Le Pen verliest terrein.'

In sommige opzichten lijkt Copé een beetje op Hollande, de man die hij verwijt een 'catastrofaal bewind' te voeren. Ook Copé is een partijtijger zonder veel charisma. Hij heeft 'de bijna pathologische ambitie van het echte politieke dier', stelde zijn biografe Solenn de Royer. Een man die altijd glimlacht, terwijl hij zichzelf op agressieve wijze naar de top probeert te vechten.

Copé groeide op in de beaux quartiers van Parijs, tussen Invalides en de Champs-Elysées. Van jongs af aan koesterde hij een enorme politieke belangstelling. Als 7-jarige had hij al een foto van president Pompidou boven zijn bed hangen. Copé volgde het parcours van een Franse leider. Net als François Hollande studeerde hij eerst aan de prestigieuze politicologie-opleiding Sciences-Po, daarna aan de ENA, de grande école voor topambtenaren. Zonder enige gêne etaleerde hij zijn ambitie: 'U heeft het geluk de bruiloft van de toekomstige president van de Republiek bij te wonen', zei hij in 2001 tegen zijn gasten.

Na de nederlaag van Nicolas Sarkozy in 2012 wierp Copé zich op als nieuwe partijleider. Hij versloeg zijn rivaal François Fillon met 50,28 procent na een keiharde 'oorlog der chefs' die hem veel sympathie kostte. Hij zadelde zichzelf op met een lastige opdracht: koers houden in een sterk verdeelde partij. Copé staat een 'rechts zonder complexen' voor. Hij behoort tot de liberale vleugel van de UMP, die Frankrijk wil 'bevrijden' van zijn overmatige staatsbemoeienis. De partij kent echter ook een gaullistische vleugel, met een traditie van sociaal beleid en staatsdirigisme.

Daarnaast concurreert de UMP met het Front National. Om kiezers bij Marine Le Pen weg te lokken, ziet Copé zich genoodzaakt regelmatig te tamboereren op de thema's islam, immigratie en veiligheid. Zijn interventies hebben soms iets geforceerds. Zo vroeg hij aandacht voor een kind wiens chocoladebroodje tijdens de ramadan uit handen werd gerukt door islamitische 'boeven'. Met die harde toon dreigt hij weer kiezers uit het midden weg te jagen.

Zo'n ingewikkelde strategische puzzel kan eigenlijk maar op één manier worden opgelost: door een sterke leider die alle vleugels bij elkaar houdt. De meeste aanhangers van de UMP hopen op een terugkeer van Nicolas Sarkozy, hetgeen de positie van Copé danig ondergraaft. Copé zelf heeft zijn hoop op het Elysée nog lang niet opgegeven. Zoals Hollande kansloos leek tegen Dominique Strauss-Kahn, zo lijkt Copé geen partij voor Sarkozy. Copé: 'Er kan nog zo veel gebeuren tot 2017. Wie had in 2009 verwacht dat François Hollande in 2012 president zou zijn? Helemaal niemand.'

UMP al jaren geplaagd door affaires

De UMP wordt al jaren geplaagd door affaires. Vorige week kwamen er drie in het nieuws. De telefoon van ex-president Sarkozy werd afgeluisterd door justitie, zijn ex-adviseur Patrick Buisson had stiekem gesprekken op het Elysée opgenomen en Copé werd ervan beschuldigd dat hij een bevriend bedrijf partijopdrachten had gegund, tegen een veel te hoog tarief. Copé verwacht niet dat de affaires veel invloed zullen hebben op de verkiezingen. 'Ik denk dat onze kiezers gemotiveerd zijn om te gaan stemmen, omdat ze ontevreden zijn over Hollande.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden