Imponerend ballet met veel spanning

DANS..

Wanneer er op het podium een pistool verschijnt, schrijft een klassieke theaterwet voor dat het ook af moet gaan. In Among Others, de nieuwste choreografie van Johan Inger voor de topgroep van het Nederlands Dans Theater, is er geen echt wapen aanwezig maar vormen filmschermen de contouren van een geweer dat daarmee het toneelbeeld domineert. Al wordt er geen schot gelost, er valt wel een dode te betreuren: de onlangs overleden Zweedse danseres en choreografe Birgit Cullberg, oprichtster van het Cullberg Ballet, aan wie landgenoot Inger zijn creatie opdraagt.

Ingers signatuur verraadt invloeden van Zweedse leermeesters in de wijze waarop hij speelse gekte combineert met flarden volksdans en waarop hij dansers druk gesticulerend laat duelleren in pas de deux. In Among Others maken telkens twee dansers zich los uit een diagonaal van zes (later acht) om aan de zwier te gaan in een dynamisch duet. Soms soleert iemand, zoals Isabelle Chauffaud die haar krullen losschudt of Jerome Meyer die een lange schreeuw produceert. De vrouwen dragen donkere jurken in de vorm van sober versierde kerstbomen (Zweedse naaldwouden?), de mannen stemmige pakjes. Af en toe stappen ze zij aan zij als in een parendans.

Eerst is de sfeer lyrisch, als het Kronos Quartet op band zijn strijkers opjaagt in composities van Pérotin, Christopher Tye en John Oswald. Eenmaal het muzikale woord aan de drummers van Bang on a Can, wordt de dans grimmiger, evenals de vage projecties van dansershoofden in het nauw. De laatste filmflits verdwijnt op de laatste flageolettoon.

Met Among Others bewijst Inger opnieuw zijn talent voor mysterieuze choreografieën met een lichte toets, al zijn een aantal fragmenten te los aangezet. Evenals de titel is de choreografie net niet dwingend genoeg, zeker niet in vergelijking met de reprises van Jirí Kyliáns Sarabande en Falling Angels die dit eerste programma van NDTI openen.

In Sarabande (1990) plaatsen zes mannen scabreuze oerkrachten tegenover de plechtstatige gedrevenheid rond Bachs gelijknamige dansmuziek. Ze zuchten, schreeuwen en klokken, tonen hun borstkas als waren ze apen. Beweging en stemgeluid worden elektronisch versterkt, maar net als de choreografie maakt de kakofonie een strak geregisseerde indruk. Een indrukwekkend ballet met onderhuidse spanning. Hetzelfde geldt voor Falling Angels (1989), een octet van louter vrouwen op live-percussie van vier mannen. In zwarte zwempakjes dansen ze een strak patroon van identieke solo's die langzaam overgaan in speels samenspel met de nadruk op de armen. Tot slot stuurt Paul Lightfoot ons wederom de mist in met zijn reprise van Stilleven (1997). Vijf mannen en drie vrouwen buitelen door een berg stuifzand om telkens in een wittig stilleven te bevriezen. Ook hier weer een schreeuw, maar net als de hele avond, overheerst een magisch gevoel van samengebalde energie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden