wetenschap

Implantaat in de rug verlicht chronische pijn, innovatie ook effectief tegen heftige hoofdpijn

Een minuscuul opblaasbaar implantaat dat stroomstootjes afgeeft aan de ruggenmergzenuwen om pijn in rug, armen en benen te verlichten. Dat hebben onderzoekers van de universiteit van Cambridge ontwikkeld.

Zenuwstimulatie is al effectief gebleken bij het bestrijden van clusterhoofdpijn. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Zenuwstimulatie is al effectief gebleken bij het bestrijden van clusterhoofdpijn.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het apparaatje is nog niet getest op patiënten met chronische pijn, maar de resultaten in het lab zijn veelbelovend.

Het nieuwe implantaat kan ervoor zorgen dat meer mensen met chronische pijn baat hebben bij zenuwstimulatie in de rug. Artsen gaan over op deze behandeling met elektrische schokjes wanneer pijnmedicatie niet genoeg helpt. Dezelfde methode is ook effectief gebleken voor mensen met ernstige hoofdpijnaanvallen.

Voor ruggenmergstimulatie zijn er tot nu toe twee opties. De eerste is een draadelektrode, die de arts met een naald in de ruimte rondom het ruggenmerg aanbrengt. Deze elektrode is zo smal dat hij niet tegen alle pijnklachten effectief is en heeft een risico op verschuiving, maar biedt als voordeel dat er geen complexe operatie voor nodig is. De tweede optie is een plaatelektrode, in de vorm van een peddel, die effectiever is en niet makkelijk verschuift. Met als nadeel dat de chirurg de rug open moet snijden om de minipeddel in te brengen.

Pijnsignalen

Het nieuwe implantaat biedt ‘best of both worlds’, schrijven de onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances. Het is dun – minder dan 2 millimeter – en flexibel genoeg om zonder chirurgische operatie in te brengen. Na het inbrengen kan het apparaatje met behulp van een luchtspuit uitrollen tot een minipeddel van zo’n 12 millimeter breed. Deze uitgerolde elektrode heeft evenveel effect als de plaatelektrode, die met een operatie naar binnen moet. De minipeddel geeft elektrische signaaltjes aan de ruggenmergzenuwen, zodat pijnsignalen de hersenen niet kunnen bereiken.

Als eerste probeerden de onderzoekers het apparaatje uit in een ballon gevuld met water, dat de ruimte rondom het ruggenmerg voorstelt. In dit model testten de onderzoekers de stevigheid van de anti-pijnpeddel en de schokjes die de elektrode kon geven. Zo bleek de het apparaatje 10 miljoen zijwaartse buigingen te kunnen doorstaan, zonder knikjes te vertonen. Dat betekent dat hij in ieder geval 6 jaar mee kan in een levend mens, die naar schatting 4400 zijwaartse rugbuigingen per dag maakt.

Kanttekening

Na de test in het ballonmodel, prikte een chirurg de minipeddel met behulp van een naald in een menselijk lichaam, dat aan de wetenschap beschikbaar was gesteld. Het apparaatje zat in de ruimte rondom het ruggenmerg, net boven de heup. Vervolgens bekeken de onderzoekers of het goed uitrolde tot de peddelvorm. Dit bleek succesvol, maar hierbij is de kanttekening te plaatsen dat het vaak bij een overleden lichaam makkelijker is om iets in de ruimte rondom het ruggenmerg aan te brengen dan bij een levend mens.

Frank Huygen, pijnspecialist verbonden aan het Erasmus MC Rotterdam, geeft aan dat de nieuwe zenuwstimulator een interessante ontwikkeling is. ‘Het biedt een mooie oplossing voor het dilemma tussen draad- en plaatelektrode. Ik vraag me alleen af of je dit apparaat er ooit nog uit krijgt. En de kosten van een dergelijke behandeling blijven een probleem. Pas na jaren heb je de initiële kosten van een dure elektrode met stimulator eruit.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden