Nieuws Commissie of parlement?

Impasse verdeling EU-topbanen stelt Nederland voor een dilemma. Praten we straks nog mee?

De impasse over de verdeling van de Europese topbanen stelt Frans Timmermans en de Nederlandse regering voor dilemma’s. Neemt Timmermans zijn zetel in het Europees Parlement in, dan moet hij zijn Commissiezetel opgeven. 

To be or not to be in the Berlaymont, het hoofdkwartier van de Europese Commissie in Brussel. Een eenvoudige vraag met heikele politieke consequenties die zowel de Nederlandse regering als Spitzenkandidat Frans Timmermans (PvdA) dezer dagen de nodige hoofdbrekens bezorgen.

De vraag vloeit voort uit de impasse over de verdeling van de Europese topbanen. Als de leiders en het Europees Parlement zich vrijdag en masse achter Spitzenkandidat Timmermans als Commissievoorzitter hadden geschaard, was er geen probleem voor Den Haag geweest. Dat zat Timmermans gebeiteld op de dertiende (voorzitters)verdieping van het Berlaymont en was de Nederlandse stem in Brussel verzekerd. 

Maar dat gebeurde niet, en het ziet er bovendien niet naar uit dat het gaat gebeuren.

Europees Commissaris Timmermans was, net als zijn Estse collega Andrus Ansip en de Roemeense Corina Cretu, ook kandidaat voor het Europees Parlement. Ze zijn alle drie verkozen – Timmermans zelfs met een monsterscore – en verkassen in principe naar het parlement als dat op 2 juli voor het eerst bijeenkomt in Straatsburg. In dat geval moeten ze hun Commissiezetel opgeven. 

Volgens het Europees Verdrag heeft elke lidstaat recht op een Commissaris en worden de drie voor de resterende termijn van de Commissie (vier maanden) vervangen. Commissievoorzitter Juncker vindt deze kortdurende vervanging echter onnodig en belachelijk duur. Het kost volgens hem 1 miljoen euro per Commissaris – de optelsom van verhuis- en installatiekosten, opbouw pensioenrechten en een financiële overgangsregeling voor de vertrekkende Commissarissen – en dat zou slecht vallen bij de burgers. Juncker stelde de leiders daarom vorige week voor af te zien van de vervanging, zoals in het verleden vaker is gebeurd.

Het voorkomen van onnodige miljoenenuitgaven, klinkt premier Mark Rutte als muziek in de oren. Maar zonder Commissaris is hij de Nederlandse stem en informatiebron in de Commissie kwijt. Voor vier maanden is dat te overzien, maar wat als de impasse over de verdeling van de topbanen voortduurt en de huidige Commissie tot begin volgend jaar aanblijft?

Kiezersbedrog

Ook voor Timmermans is de afweging niet eenvoudig. Blijft hij in de Commissie totdat de nieuwe aantreedt, en neemt hij dus niet plaats in het parlement, dan wordt hem ongetwijfeld kiezersbedrog verweten. Als hij wel plaatsneemt in het parlement, kan hij altijd terugkeren naar de Commissie. Maar intussen zit hij verder van het machtsvuur. Bovendien kan zijn opvolger – vermoedelijk van CDA- of D66-huize – zo goed bevallen, dat Timmermans uiteindelijk het nakijken heeft. Cretu en Ansip hebben in elk geval al gezegd naar het parlement te gaan.

Het besluit om vertrekkende Commissarissen niet te vervangen moet met unanimiteit door de leiders genomen worden. Rutte overlegt daarover met zijn Roemeense en Estse collega’s. De verwachting is dat de leiders tot 1 juli wachten. De dag ervoor (zondag 30 juni) is er een extra EU-top over de topbanen. Die leidt misschien niet tot een doorbraak maar schept wel duidelijkheid hoe lang de impasse voortduurt.

Meer over de Europese banencarrousel

Vijf belangrijke Europese functies zijn er te vergeven, te beginnen met een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Vóór 2 juli moet er een akkoord liggen, verordonneerde Angela Merkel. Vorige week mislukte echter het overleg over de nieuwe Commissievoorzitter. Daardoor heeft het systeem van de zogeheten Spitzenkandidat nu nog een week om zich te bewijzen, schreef onze correspondent Marc Peeperkorn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden