Impasse over Sudan doorbroken

De stagnatie van het Sudanese vredesproces lijkt doorbroken. In Noordwijk kwamen de afgelopen dagen vertegenwoordigers van de regering en de rebellenbeweging SPLM en donororganisaties bijeen onder leiding van de Nederlandse demissionair staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking, Agnes van Ardenne....

Woensdag besloten de Sudanese president Omar Al Bashir en SPLA-leider John Garang de vastgelopen onderhandelingen over uitvoering van het vredesakkoord van juli vorig jaar te hervatten. De Keniaanse president Mwai Kibaki had de tête-à-tête tussen de leiders georganiseerd omdat de onderhandelaars geen stap verder kwamen. De Sudanese leiders zeiden dat het definitieve akkoord eind juni zal worden getekend, zoals vorig jaar was afgesproken.

In Noordwijk waren vertegenwoordigers van instellingen als het IMF, de Wereldbank, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en de Arabische Liga. En de drie landen die de strijdende partijen in Sudan tot onderhandelen hebben aangezet: Noorwegen, Groot-Brittannië en bovenal de Verenigde Staten. Nederland heeft zich bij deze groep aangesloten. Van Ardenne zei dat nog deze maand in de Keniaanse hoofdstad Nairobi verder wordt gepraat over uitvoering van de plannen.

Over geldbedragen die met de wederopbouw zullen zijn gemoeid, is volgens haar nog niet gesproken. Er zijn volgens nog te weinig feitelijke gegevens en er is onderzoek vereist. De Sudanese minister van Ontwikkelingssamenwerking, Souliman Takana, zei de schattingen van zijn regering nog even voor zich te willen houden, gezien de fase van de onderhandelingen. De buitenlandsecretaris van het Zuid-Sudanese verzet, Deng Nhial, sloot zich hierbij aan.

Van Ardenne zei dat Noorwegen een donorconferentie, waarop wel over hulpbedragen wordt gesproken, zal organiseren, nádat het definitieve akkoord is getekend. Hopelijk dus in juli. Sudan zal moeten concurreren met de enorme hulpbedragen die voor Afghanistan en weldra waarschijnlijk Irak nodig zijn.

Vertegenwoordigers van particuliere organisaties uit het noorden en zuiden deden ook mee aan het overleg in Noordwijk. Zij voelden zich tot nu toe buiten de deur gehouden, zeggen Hussein Olobaid en Acuik Banggol. Hun zorg is dat de gewapende partijen de toon zetten bij de dans om het geld, zegt Banggol. Hij heeft VN-schattingen gezien: 400 miljoen dollar, alleen voor het zuiden.

De hoofdpunten in het voorlopige vredesakkoord, gesloten in het Keniaanse Machakos, zijn de vorming van een tijdelijk federaal stelsel en na zes jaar een referendum in het zuiden over eventuele onafhankelijkheid. De overgangsregering moet in januari 2004 het bestuur van Sudan overnemen.

Verder werd overeengekomen de vrijheid van godsdienst te respecteren en dat de sharia, de moslimwet die in het noorden geldt, niet kan worden toegepast op niet-moslims. Onenigheid bleef er echter over het percentage zuiderlingen in het toekomstige bestuurs- en ambtenarenapparaat en de verdeling van de olie-inkomsten. Bovendien eiste het SPLM een vorm van gezag over de provincies Nuba en Darfour, die niet tot het zuiden worden gerekend.

De afgelopen maanden werd de sfeer weer grimmiger. De partijen beschuldigden elkaar over en weer van het schenden van het bestand. De oorlog tussen de regering in het overwegend islamitische noorden en het verzet in het christelijke en animistische zuiden heeft twintig jaar geduurd en heeft naar schatting aan twee miljoen mensen het leven gekost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden