Nieuws

Impasse formatie dreigt nu CDA en VVD aarzelen over kabinet met GroenLinks en PvdA

Als het aan CDA-leider Wopke Hoekstra ligt gaat de formatie niet van start met PvdA én GroenLinks aan tafel. De variant waarin VVD, CDA en D66 met de twee linkse partijen de eerste coalitiegesprekken ingaan, ligt wat Hoekstra betreft ‘niet voor de hand’. Mark Rutte (VVD) zegt dinsdagavond ‘te begrijpen’ wat Hoekstra bedoelt.

Fractieleiders Wopke Hoekstra (CDA) en Sigrid Kaag (D66) staan dinsdag na afloop van een gesprek met informateur Mariëtte Hamer de pers te woord. Beeld ANP
Fractieleiders Wopke Hoekstra (CDA) en Sigrid Kaag (D66) staan dinsdag na afloop van een gesprek met informateur Mariëtte Hamer de pers te woord.Beeld ANP

‘Het verschil met ieder van die twee partijen – laat staan met die twee partijen samen – is zeer groot. Dus dat is niet de variant die voor mij het meest voor de hand ligt’, aldus Hoekstra. Rutte wilde dinsdagavond na herhaaldelijk vragen de woorden van de CDA-voorman niet herhalen, maar zei nadrukkelijk begrip te hebben voor Hoekstra en het verder aan journalisten te laten hoe dit geïnterpreteerd moet worden.

Achter de schermen is niet alleen bij het CDA, maar ook de VVD al langer te horen dat zij niet met PvdA én GroenLinks willen formeren. Voor een meerderheid in de Kamer is slechts één van de linkse partijen nodig. De twee rechtse partijen hebben een voorkeur voor de PvdA, terwijl Klaver en Ploumen meer dan eens duidelijk hebben gemaakt elkaar niet los te laten. ‘Dat hebben we steeds gezegd en is vandaag niet anders dan anders’, zei Ploumen dinsdag in reactie op de twijfels van Hoekstra. Klaver: ‘Wij trekken sowieso met de PvdA op.’

Hoofdrolspelers Rutte, Kaag, Hoekstra, Ploumen en Klaver zaten dinsdag in verschillende combinaties om tafel met informateur Mariëtte Hamer. Zij kondigde eerder aan deze week een knoop door te hakken over welke partijen een eerste formatiepoging moeten doen.

Nieuwe impasse dreigt

Kaag gaf eerder juist wel haar voorkeur aan voor een coalitie van vijf partijen, bestaande uit het motorblok (VVD, CDA, D66) en de twee linkse partijen. D66 wil een zo progressief mogelijk kabinet. PvdA en GroenLinks zijn bereid in de formatie met VVD en CDA een poging te doen om zo veel mogelijk voor de achterban binnen te halen.

Kijkend naar welke partijen elkaar hebben uitgesloten en wie er nog overblijven, lijkt het het meest logisch dat VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks een eerste formatiepoging wagen. VVD en CDA sloten eerder de PVV uit. De liberalen willen ook niet formeren met FvD. D66 sloot een coalitie uit met JA21, de afsplitsing van de partij van Thierry Baudet. Hierdoor lijkt een kabinet over rechts geen optie.

Ook op links zijn er weinig combinaties meer over, behalve met PvdA en GroenLinks. Nagenoeg de hele oppositie heeft coalitieonderhandelingen met de VVD onder leiding van Rutte uitgesloten nadat duidelijk was geworden dat hij in de formatie gesproken had over de positie van CDA’er Pieter Omtzigt. De SP herhaalde vorige week dat formeren met Rutte niet gaat gebeuren.

Met Hoekstra’s en Ruttes dreigende uitsluiting van formatiegesprekken met de PvdA en GroenLinks – die vastbesloten lijken elkaar vast te houden – groeit opnieuw de kans op een impasse in de kabinetsformatie.

Op de achtergrond houdt Gert-Jan Segers (ChristenUnie) zich tot nu afzijdig van de formatie, maar schuift woensdag alsnog aan voor overleg met Rutte en Hoekstra.

Segers deed Rutte na ‘functie elders’ in de ban, maar sluit niet uit dat de partij als allerlaatste optie alsnog aansluit, mogelijk met gedoogsteun in een minderheidscoalitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden