Immigratieregels zijn bedrijfsleven doorn in het oog

Nieuw immigratiebeleid is op komst, zodat het makkelijker wordt in Nederland te werken. Maar door de recente ‘xenofobe golf’, staan hoogopgeleide buitenlanders niet te trappelen....

Het lijkt haast afgesproken werk. Afgelopen vrijdag besloot het kabinet tot een nieuw, soepeler immigratiebeleid; drie dagen later (op maandag) levert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de cijfermatige onderbouwing. Nederland loopt leeg, concludeert het CBS. Het aantal mensen dat graag in Nederland wil wonen en werken, houdt het aantal vertrekkers niet meer bij. En hoe. Nederland is met zijn netto emigratie – met afstand – koploper in Europa.

Instellingen die veel met migranten werken, zoals universiteiten en grote bedrijven, klagen al jaren steen en been: het is hier een hels karwei om voor werk of studie een verblijfsvergunning te krijgen. De kleine honderdduizend buitenlanders die jaarlijks voor langere tijd in Nederland willen verblijven, moeten een lange adem hebben. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) kent 29 regelingen voor alle ‘verschillende soorten’ immigranten. In een onderzoek van de Europese Unie bleek Nederland vorig jaar het moeilijkst toegankelijk voor buitenlanders die elders willen werken of studeren.

Het is David Bohmert van de VSNU, de koepelorganisatie van universiteiten, een doorn in het oog. ‘Neem een Vietnamees die in Nederland wil studeren. Die moet twee toetsen ondergaan: eerst om een MVV (machtiging tot voorlopig verblijf, red.) te krijgen, en vervolgens nog voor een verblijfsvergunning.’ Ook Dirk van de Lagemaat, bij Philips verantwoordelijk voor werving en selectie in Europa, het Midden-Oosten en Afrika, kan erover meepraten. ‘Studenten die na hun studie hier willen blijven werken, lopen tegen twee wetten aan die totaal niet op elkaar zijn afgestemd.’

En dan is er nog de wachttijd bij de IND. Hoewel de dienst ernaar streeft aanvragen binnen twee weken te verwerken, moeten sommigen maanden wachten op een besluit. Volgens de gebruikers zijn verblijfsvergunningen bovendien heel duur: Verdonk vindt dat het systeem kostendekkend moet zijn.

Vrijdag viel de lang verwachte beslissing. Nederland krijgt nieuwe immigratieregels, die het voor buitenlanders aantrekkelijker moeten maken hiernaartoe te komen. Toch is het niet meer dan een stap in de goede richting, menen deskundigen.

‘Je moet hiervan geen wonderen verwachten’, zegt Han Entzinger, hoogleraar migratie- en integratiestudies aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Het echte probleem, zegt hij, is dat buitenlanders helemaal niet meer in de rij staan om naar Nederland te komen. ‘Er is de laatste jaren een xenofobe golf over Nederland gespoeld, en dat is in het buitenland niet onopgemerkt gebleven.’ Sinds Fortuyn heerst hier een antibuitenlandersstemming. Entzinger: ‘Nederland is niet gastvrij voor hoogopgeleide kenniswerkers. Het klimaat is niet bepaald vriendelijk. Migranten gaan liever naar Canada, de VS of Australië.’

Een enquête onder buitenlandse werknemers in Nederland schetste een halfjaar geleden hetzelfde beeld. Driekwart van hen gaf aan zo snel mogelijk weg te willen. Belangrijkste reden: het groeiende wantrouwen jegens buitenlanders.

Volgens Sip Nieuwsma, plaatsvervangend directeur Sociale Zaken bij werkgeversvereniging VNO-NCW, is het aan het kabinet om de ‘xenofobe trekjes’ uit het veld te ruimen. ‘We moeten zorgen dat buitenlanders zich hier thuis voelen, hen warm welkom heten. Overal op toetsen en iemand wegsturen als hij een antwoord niet weet, werkt niet.’

Nederland moet volgens bestuurskundige Roel in ’t Veld een voorbeeld nemen aatn Californië. ‘Daar is de meerderheid van de promovendi geen Amerikaan. En zie waar het toe leidt: Californië is innovatief koploper in de wereld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden