IMF werpt Kiev reddingsboei toe

Oekraïne is even gered, maar het land betaalt een hoge prijs voor de IMF-lening. De economie zal drastisch moeten worden hervormd en dat gaat veel pijn doen.

AMSTERDAM - Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft Oekraïne een reddingsboei toegeworpen. Het land krijgt 13 miljard euro aan leningen om de economie overeind te houden. Voorwaarde is wel dat Oekraïne drastische hervormingen afkondigt.


Het IMF springt daarmee in het gat dat ontstond na de val van president Janoekovitsj. In ruil voor toenadering tot Moskou zegde Rusland hem voor ongeveer 10 miljard euro aan financiële hulp toe.


Volgens interim-premier Arseni Jatsenjoek staat Oekraïne aan de rand van de financiële afgrond. Zonder bezuinigingen dreigt het land volgens hem failliet te gaan.


In ruil voor de hulp van het IMF moet de nieuwe regering de belastingen verhogen, de energiesubsidies afschaffen en het minimumloon bevriezen, allemaal uiterst impopulaire maatregelen.


Vooral het afschaffen van de energiesubsidies, die liefst 8 procent van het bruto binnenlands produkt opslokken, komt hard aan bij de Oekraïners. Vanaf 1 mei gaan de gasprijzen al met 50 procent omhoog.


De maatregelen zijn nodig om de Oekraïense economie te saneren, maar zijn enorm riskant voor de regering in Kiev die al wordt geconfronteerd met diepe verdeeldheid in het land. Vooral in het overwegend Russisch-sprekende oosten bestaat veel wantrouwen tegen de nieuwe regering die eind vorige maand aan de macht kwam na de omverwerping van de regering-Janoekovitsj.


Veel mensen in dit gebied, dat traditioneel meer op Rusland dan Kiev is georiënteerd, beschouwen de nieuwe machthebbers als loopjongens van het Westen en organisaties als het IMF. Zij vrezen dat de door het IMF geëiste hervormingen de doodsteek zullen betekenen voor veel (verouderde) ondernemingen.


Daarnaast is de bevolking in deze regio bang dat Rusland als tegenzet tegen de komst van het IMF de grenzen zal sluiten voor produkten uit de Oekraïne. Vorige week hield Rusland al vrachtwagens met goederen uit Oekraïne tegen, nadat premier Jatsenjoek alsnog een associatieverdrag met de Europese Unie had getekend.


In Kiev vreest men dat de bezuinigingen de pro-Russische krachten in het oosten van het land in de kaart zullen spelen. Die voeren al weken campagne voor aansluiting bij Rusland (net als de Krim) of op zijn minst verregaande autonomie voor de regio.


Pro-Russische activisten hameren erop dat de bevolking meer baat heeft bij aansluiting bij Rusland. Daarbij wijzen zij erop dat de pensioenen op de Krim zijn verhoogd nadat Rusland het schiereiland had ingelijfd.


De nieuwe regering, die hoofdzakelijk uit vertegenwoordigers van het nationalistische westen van het land bestaat, voelt er weinig voor het oosten meer zelfstandigheid te geven. Kiev is bang dat het een opstapje zal worden naar een scenario waarbij Rusland de regio zal inpikken, zoals met de Krim is gebeurd. Rusland heeft een grote troepenmacht samengetrokken langs de grens met Oekraïne, waardoor Kiev voortdurend onder enorme druk staat.


Het ziet ernaar uit dat die druk met het naderen van de presidentsverkiezingen van 25 mei steeds meer zal toenemen.


De politieke situatie in het land is nog verder verslechterd doordat de regering in botsing is geraakt met 'Rechtse Sector', een van de ultrarechtse groeperingen die een hoofdrol speelden bij het ten val brengen van president Janoekovitsj. De organisatie eist het aftreden van minister van Binnenlandse Zaken Avakov, nadat een speciale eenheid een van de leiders van 'Rechtse Sector' had doodgeschoten.


De organisatie heeft landelijk betrekkelijk weinig aanhang: 'Rechtse Sector'-leider Dmitri Jarosj staat in de opiniepeilingen op slechts 1 procent. Dat is een stuk minder dan ex-premier Julia Timosjenko die zich donderdag ook kandidaat stelde voor het presidentschap. Zij komt in de peilingen op 7 procent.


Niettemin heeft 'Rechtse Sector' een aanzienlijke greep op de regering, ook al omdat veel aanhangers nog steeds Maidan, het centrale plein in Kiev, bezet houden. De prominente rol van de ultranationalisten is koren op de molen van de pro-Russische krachten in Oekraïne.


Volgens hen is het een bewijs dat de nieuwe regering niet opgewassen is tegen de 'fascistoïde'groeperingen uit het westen van het land. Ook Rusland grijpt de activiteiten van de ultranationalisten aan als een argument dat de etnische Russen mogelijk 'bescherming' van Moskou nodig hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden