IMF: sluiten geldkraan riskant

Als er geen geld meer wordt gepompt in de Amerikaanse economie loopt de financiële stabiliteit in de wereld gevaar, waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds.

AMSTERDAM - De afbouw van de Amerikaanse monetaire stimulering, de zogenoemde temporisering, vormt een groot risico voor de financiële stabiliteit in de wereld. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft hier woensdag voor gewaarschuwd.


Als er geen geld meer wordt gepompt in de Amerikaanse economie kan dat leiden tot een reeks van rente-explosies en de uitverkoop van financi- ele waarden in de wereld, waarbij de verliezen voor beleggers kunnen oplopen tot 2,3 biljoen dollar (1.700 miljard euro).


Volgens het IMF zijn deze risico's duidelijk gebleken bij de onbedoelde 'mini-stresstest' na de aankondiging van Fed-voorzitter Ben Bernanke in mei om op termijn de bankbiljettenpers in een lagere versnelling te zetten. Nu nog steekt de Fed maandelijks 85 miljard dollar in de economie, waarvan een groot deel wegvloeit naar andere landen. Dat zou dit jaar al moeten worden verminderd en in 2014 moeten worden gestopt.


Als gevolg van de aankondiging in mei daalden onmiddellijk de Amerikaanse obligatiekoersen en werden landen als India, Indonesië en Turkije geconfronteerd met een kapitaalvlucht. 'Hierdoor werden de zwakke plekken in het internationale financi- ele systeem blootgelegd', zei José Viñals, directeur toezicht bij het IMF, woensdag bij de presentatie van de Global Stability Report. In het rapport stelt het IMF dat de risico's op de financiële markten de afgelopen zes maanden fors zijn toegenomen.


Viñals liet zich niet uit over de wenselijkheid van de afbouw, maar riep de Amerikanen op schokken te beperken door een zo goed mogelijke communicatie naar de markt. Sinds de monetaire verruiming begon, is liefst 1.000 miljard dollar aan extra geld naar opkomende landen gestroomd.


In een van de scenario's die het IMF heeft opgesteld past de markt zich langzaam aan na het geleidelijk wegvallen van de stroom van goedkope dollars uit de VS en loopt de extreem lage rente stapje voor stapje op.


Maar er is ook een scenario waarbij paniek ontstaat en de rente in korte tijd met 1 procentpunt omhoog schiet. In dat geval dreigt de obligatiezeepbel uiteen te spatten en gaat 2,3 biljoen dollar verloren door gedwongen verkopen.


Bij de presentatie van het Global Stability Report riep het IMF de Amerikaanse politici meteen op tijdig het schuldenplafond te verhogen. 'Het uitblijven van een akkoord leidt nu al tot minder vertrouwen op de financiële markten. Dat is een zorgwekkende ontwikkeling', aldus Viñals. Deze nieuwe onzekerheid kunnen de financiële markten op dit moment niet hebben, omdat de stabiliteit van het financiële systeem al zeer fragiel is.


De situatie van de banken in het zuiden van Europa blijft een van de grote bedreigingen voor de stabiliteit in de eurozone. In deze probleemlanden bestaat 40 tot 50 procent van de bedrijfskredietportefeuilles uit slechte leningen. Hierdoor zijn de banken gedwongen grote voorzieningen te nemen, waardoor het moeilijker wordt voor bedrijven om leningen te krijgen. Het IMF wil dan ook dat de Europese Centrale Bank haast maakt met het opzetten van een fonds voor mkb-leningen omdat anders iedere groei in de kiem wordt gesmoord.


Ook moet meer haast worden gemaakt met de vorming van een bankenunie waardoor de gezonde banken uit het noorden van Europa vaker bereid zijn kredieten te verstrekken aan bedrijven in het zuiden. 'Anders dreigt een chronische ziekte van langdurige stagnatie in de eurozone', aldus het IMF.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden