IMF: crisis rond Oekraïne brengt Rusland in recessie

AMSTERDAM - Rusland verkeert in een recessie als gevolg van de crisis in de Oekraïne. Dat concludeert het Internationaal Monetaire Fonds (IMF). Antonio Spilimbergo, de vertegenwoordiger van het IMF in Moskou, zei woensdag dat door de sancties particuliere-, overheids- en buitenlandse investeringen teruglopen.


De economische gevolgen van de Oekraïne-crisis voor Rusland op een rij:

Afname groei

Het teruglopen van de investeringen leidt tot verzwakking van een economie die toch al geteisterd wordt door regelzucht, bureaucratie en corruptie.


De Russische economie is in het eerste kwartaal al gekrompen. Spilimbergo denkt dat het in het lopende kwartaal ook zo zal zijn. 'En twee kwartalen van negatieve groei zijn een recessie.' Voor heel 2014 voorspelt het IMF voor Rusland nog een groei van 0,2 procent.


Bij de vorige prognose in maart was dat nog 1,3 procent en eind vorig jaar 3 procent. 'De sancties en vooral de onzekerheid over wat er nu verder gaat gebeuren in de Oekraïne bederven het investeringsklimaat.'


Rusland zelf heeft de groeiverwachting voor dit jaar al teruggebracht tot 0,5 procent, maar ontkent dat het land al in een recessie verkeert. Het ministerie van Economische Zaken in Moskou heeft wel een negatief scenario opgesteld met een krimp van 1,8 procent in het geval de kapitaalvlucht niet wordt gestopt.

Kapitaalvlucht

Het IMF verwacht dat dit jaar voor 100 miljard dollar (72 miljard euro) aan roebels het land zal verlaten. Dat lijkt een voorzichtige schatting, want in het eerste kwartaal is al voor 64 miljard dollar aan roebeltegoeden overgemaakt naar het Westen.


Vooral buitenlandse investeerders halen geld terug. Maar ook Russische oligarchen die bang zijn voor een waardedaling van de eigen munt, proberen kapitaal naar het Westen te brengen. Zij lopen daar echter het risico dat hun tegoeden in de toekomst kunnen worden bevroren. Dat geldt ook voor Russische bedrijven die in het Westen willen investeren.


Rusland heeft getracht de kapitaalvlucht te stoppen met renteverhogingen. In maart ging de rente al omhoog van 5 naar 7 procent. Afgelopen vrijdag werd de rente nogmaals met een 0,5 procent verhoogd.

Zwakke roebel

Eind vorig jaar konden Russen nog voor 45 roebel een euro kopen. Nu is daar bijna 50 roebel voor nodig. De munt is ten opzichte van de euro al meer dan 10 procent gezakt en ten opzichte van de dollar 8 procent. Het voordeel is dat Russische bedrijven concurrerender zijn op de exportmarkt, alleen zijn de belangrijkste exportproducten olie en gas waarvan de prijzen in dollars zijn vastgelegd.


De keerzijde is dat invoerproducten veel duurder worden, waaronder bijvoorbeeld tablets en smartphones van Samsung en Apple maar ook luxe producten als sportauto's en parfummerken die de beter gesitueerden kopen. Volgens Spilimbergo zullen de opeenvolgende renteverhogingen de inflatie afremmen, maar zal niet kunnen worden voorkomen dat de prijzen in het land dit jaar met zeker 6 procent stijgen. De doelstelling van de Russische centrale bank is de inflatie onder de 5 procent te houden, zodat nog meer renteverhogingen nodig zijn.

Sancties

Het is erg onduidelijk wat precies de daadwerkelijke economische effecten zijn van de sancties die de VS en de EU hebben opgelegd aan Rusland. Op zich lijken ze niet veel voor te stellen. Het gaat voornamelijk op acties tegen bepaalde bedrijven en personen die nauwe relaties hebben met de huidige Russische regering of met president Poetin.


Het gaat nu om enkele tientallen bedrijven en personen onder wie vooral oligarchen. Hun banktegoeden worden bevroren en ze krijgen geen inreisvisum meer voor de VS of de EU. Daarnaast krijgen bedrijven die hoogtechnologische spullen verkopen in Rusland geen exportvergunning meer.


Economisch stelt het nog niet veel voor, maar het psychologische effect is wel degelijk groot. 'Wat blijkt is dat de angst voor sancties meer effect hebben op de economie dan de sancties zelf', aldus Spilimbergo.


Gisteren maakte Shell bekend dat het de komende tijd voorzichtiger zal zijn met nieuwe investeringen in Rusland, hoewel de lopende projecten zullen worden voortgezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden