IMF-bestrijders geen 'vechtersbazen'

Wordt het een veldslag of een straatfeest? De merendeels jonge activisten die zondag in Amsterdam bijeenkwamen om zich voor te bereiden op de dagenlange vergaderingen van de Wereldbank en het Internationale Monetaire Fonds (IMF) in Praag, vrezen dat er een hete herfst in het verschiet ligt....

Van onze verslaggever Mark van Driel

Het vooruitzicht van meppende agenten boezemt de ongeveer veertig demonstranten angst in. Maar niet vanwege de pijn die wapenstokken en traangas veroorzaken. Daar kunnen actievoerders zich tegen wapenen met beschermende kleding, met een onschuldig ogende vermomming (bijvoorbeeld door als clown verkleed te gaan) of door sluiproutes te nemen waarmee de Tjechische politiekordons kunnen worden vermeden.

Nee, de vrees voor vechtpartijen leeft in het bovenzaaltje van het Amsterdamse Centraal Station vooral omdat onlusten de aandacht zullen afleiden van het doel van de demonstraties. Dat is vorig jaar gebeurd bij vergelijkbare massabetogingen in Seattle en eerder dit jaar in Washington.

'De geschiedenis leert dat de politie altijd met vechten begint', houdt actievoerder Donald (28) zijn toehoorders voor. 'En die recente geschiedenis leert ook dat het IMF ons daarna zal portretteren als gedachteloze vechtersbazen.'

De jongeren luisteren aandachtig naar Donald die al in Praag is geweest om de demonstraties voor te bereiden. Ze maken deel uit van een groeiende groep actievoerders die 's werelds meest invloedrijke economen achterna reist om te protesteren tegen hun beleid. De Nederlanders doen dat onder de noemer top hop yeah!

Of de demonstranten behoren tot organisaties als het GroenFront!, de Internationale Socialisten, Dwars of Eurodusnie lijkt er niet toe te doen; de vriendelijk ogende jongeren ('ja, de nieuwe activisten zien er soms angstaanjagend gewoon uit', aldus Bart Griffioen) hebben in de Wereldbank en het IMF een gemeenschappelijke vijand gevonden.

De groep top hoppers reageert zondag dan ook schamper op de vertoonde video waarin een IMF-directielid de doelstellingen van de twee organisaties in herinnering brengt: het bestrijden van armoede in ontwikkelingslanden door het verstrekken van leningen, het terugdringen van overheidsuitgaven en het stimuleren van de vrije handel.

Het tegendeel is bereikt, menen de actievoerders. De bezuinigingen die Wereldbank en IMF al jaren bepleiten, gaan ten koste van onderwijs en gezondheidszorg in de ontwikkelingslanden, meent de Ewout Irrgang (23).

Kleine boeren en bedrijven gaan failliet door maatregelen die buitenlandse investeerders moeten trekken. En het milieu lijdt onder de eis om export te bevorden, bijvoorbeeld door de oliewinning en houtkap te stimuleren. Irrgang: 'De ontwikkelingslanden krijgen een beleid opgelegd dat niet goed voor ze is.'

Wereldbank-president J. Wolfensohn, die de Praagse demonstraties naar eigen zeggen met angst tegemoet ziet, geeft inmiddels fouten toe. Uit een Wereldbank-onderzoek dat eerder dit jaar verscheen, blijkt dat ontwikkelingslanden die het meeste geld lenen het slechtste af zijn. Bij een bezoek aan Nederland, afgelopen mei, kondigde Wolfensohn aan dat hij zal proberen te leren van de steeds luider klinkende protesten.

Voor de demonstranten op het Amsterdamse Centraal Station is dat niet genoeg. Sommigen roepen luidkeels dat er voor ontwikkelingslanden pas betere tijden aanbreken als Wereldbank en IMF zijn opgedoekt. Hervormingen hebben geen zin, zegt een aanwezige die de retoriek verkiest boven de argumentatie. 'Moet je een kankergezwel vervangen? Nee toch. Het is fijn als het weg is.'

Anderen twijfelen of de demonstraties moeten leiden tot de opheffing van de ruim vijfenvijftig jaar oude instituten. Ze hopen dat de opkomst in Praag zo massaal is dat de politie ze niet durft neer te slaan.

Misschien, denken ze, brengt een straatfeest de discussie op gang. Waar het precies heen moet, weten ze niet. Maar in elk geval moet het geld niet naar 'de elite' gaan, maar naar 'lokale, sociaal duurzame projecten'. Desnoods onder de noemer van IMF of Wereldbank. 'Het is beter een nieuwe boom te planten, voordat je de oude omzaagt', klinkt het zachtjes uit de zaal.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden