Illegale deportaties kwellen VS

De Amerikaanse autoriteiten hebben in de jaren dertig van de vorige eeuw ruim 1,2 miljoen mensen illegaal gedeporteerd naar Mexico....

Van onze correspondent Cees Zoon

De senaat van de staat Californieeft een voorstel aangenomen van senator Joe Dunn om deze 'historische vergissing' goed te maken en de slachtoffers, voor zover nog in leven, in Mexico op te sporen. Volgens Dunn gaat het zelfs om twee miljoen mensen die tijdens de Grote Depressie naar Mexico zijn gedeporteerd. Hij schat dat van hen nog ongeveer 250 duizend in leven zijn.

De autoriteiten spraken destijd van 'Mexicaanse' repatring, hoewel 60 procent van de gedeporteerden nog nooit van hun leven in Mexico waren geweest. Zij werden, op instigatie van de immigratiedienst, massaal en willekeurig opgepakt door de politie in de staten CaliforniArizona, New Mexico, Texas, Illinois en New York. Volgens de immigratiedienst was het nodig om tijdens de crisis arbeidsplaatsen vrij te maken voor 'echte' Amerikanen. De deportaties begonnen rond 1930 en duurden tot het begin van de Tweede Wereldoorlog, toen de VS weer behoefte hadden aan arbeidskrachten.

Dunn baseert zich op onderzoek van Maldef, een Mexicaans-Amerikaanse stichting die de belangen van immigranten verdedigt, en die al sinds 1968 getuigenissen van slachtoffers heeft vergaard. De deportaties van Amerikaanse staatsburgers zijn een blinde vlek in de geschiedenis van het land, hoewel ze bijna tien jaar geleden al nauwgezet zijn gedocumenteerd in het boek Decennium van verraad van de historicus Francisco Balderrama.

Daarin worden aan de hand van getuigenverklaringen de razzia's beschreven in de zuidelijke staten van de VS. Balderrama vertelt dat hij als kind zag hoe de politie een plein in Los Angeles omsingelde en alle aanwezigen met een Latino-uiterlijk oppakte. Zij werden met geweld naar het station gedreven, op de trein gezet en afgevoerd naar de grens met Mexico. Hun bezittingen werden onteigend om bij te dragen aan de kosten van het transport.

De Maldef heeft ook de eerste juridische stappen gezet om schadevergoeding voor de slachtoffers te eisen. Als referentie geven de advocaten de schadevergoeding die is betaald aan Japanners in de VS, die tijdens de Tweede Wereldoorlog massaal in concentratiekampen werden opgesloten. De organisatie heeft ook een procedureaagespannen tegen Pacific Railroads, dat de deportaties uitvoerde.

De senaat van Californieeft de Mexicaanse overheid hulp gevraagd bij het opsporen van de slachtoffers. In eigen huis belandt het voorstel om de historische vergissing te corrigeren op het bureau van gouverneur Schwarzenegger, die net een serie maatregelen heeft genomen die vooral de Mexicaanse illegalen treft. Schwarzenegger, die in de Mexicaansepers consequent Gobernator wordt genoemd, weigerde vorige week een groep Mexicaanse senatoren te ontvangen om te praten over het immigratiebeleid.

De massale illegale immigratie van Mexicanen naar de VS is actueel geworden door de belofte van president Bush het onderwerp weer ter hand te nemen. Zijn ideeworden in Mexico echter als vage beloften afgedaan, bedoeld om stemmen van de Latinobevolking te winnen.

Vorig jaar staken ruim 400 duizend Mexicanen illegaal de grens over om zich te voegen bij hun naar schatting vijf miljoen lotgenoten. De Mexicanen in de VS stuurden in 2003 14 miljard dollar naar familie in eigen land de geldzendingen zijn de eerste inkomstenbron van Mexico.

Behalve de illegalen leven in de VS tientallen miljoenen Amerikanen van Mexicaanse afkomst. Dat is niet vreemd, want de meeste staten in het zuiden van de VS maakten deel uit van Mexico tot zij in de oorlog van 1847 door Amerikaanse troepen werden bezet. Mexico verloor daarbij meer dan de helft van zijn grondgebied, nog altijd een nationaal trauma en een voorname reden voor diepgeworteld anti-Amerikanisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden