'Ik zou kinderen van veehouders vrijaf geven'

Mogen de kinderen van veeboeren nog naar school? Kan de familie op bezoek komen? Worden katten en honden ook afgemaakt?...

Bij de telefonische hulpdienst van de boerenorganisatie GLTO in Deventer piepen de telefoons aan één stuk door. Twintig medewerkers zitten klaar om antwoord te geven op talloze vragen. De enige manier om iets te drinken is de telefoon van de haak laten.

Een boerin belt: haar dochter wordt gedoopt. Maar mogen er wel mensen over de vloer komen? Nee, zegt Edith Brouwer van hulpdienst. Veehouders mogen sinds gisteren geen bezoek ontvangen. Maar het is allemaal familie, zegt de vrouw. Dat zegt niks, aldus Edith. 'Bij het bedrijf in Welsum is het virus overgebracht door familie uit Oene.'

Het is wat, zucht ze als ze de telefoon neerlegt. Die gaat onmiddellijk weer over. De Hogeschool Zwolle aan de lijn. Mogen leerlingen nog wel naar school komen? 'Ik zou kinderen van veehouders vrijaf geven', adviseert Edith.

Een bezorgde mevrouw belt. Worden huisdieren rond besmette bedrijven ook geruimd? Edith kan haar geruststellen. 'Nee, alleen evenhoevige dieren worden afgemaakt. Honden, katten en paarden niet.'

Haar overbuurman Bert Hiddink heeft een pluimveehouder aan de telefoon. Hij heeft veertigduizend kippen en tot morgen voer. Wat dan? Daar wordt veel over gebeld, zegt Bert. 'Voer is vooral een probleem voor pluimveebedrijven. Die gebruiken veel krachtvoer en krijgen een paar keer per week aanvoer.'

Maar sinds de stand still geldt een verbod op vervoer van veevoer. Er wordt gewerkt aan een ontheffingsmaatregel. Maar die geldt alleen voor dringende gevallen. Pas als de dieren letterlijk verhongeren kan er wellicht iets worden geregeld.

Sinds gisteren mogen alleen nog eendagskuikens vervoerd worden, omdat die anders doodgaan. Maar volle stallen zijn nog geen probleem, zegt Bert. Veel bedrijven hebben lucht gekregen toen maandag het vervoersverbod even is opgeheven.

Voer hebben de meeste bedrijven ook nog genoeg. Maar sommige melkveebedrijven zitten met een ander probleem. Veel veehouders hebben hun voerkuil met ingekuild gras aan de overkant van de weg. Volgens de wet mag het niet van daar naar de stal, want dan kruist het de openbare weg. 'Ik voel met u mee', zegt Edith. 'Maar zo staat het in de wet.'

Een schapenhouder heeft dieren een stuk verderop in de wei staan. Mag hij ze voer brengen? Ook niet. Iemand uit Amsterdam wil parkieten naar Doetinchem vervoeren. Mag dat? Het antwoord is nee. Parkieten zijn pluimvee, en vervoer van pluimvee is verboden.

Willem Dijkema heeft iemand aan de lijn wiens mestput vol zit. 'Heeft u een sloot in de buurt?', vraagt Willem. 'Wij hebben thuis dat probleem ook gehad. Toen hebben we de sloot achter de boerderij afgedamd en er landbouwplastic ingelegd. Daar hebben we de mest in laten lopen.'

Mestzakken zouden soelaas kunnen bieden. Maar het probleem is dat die met de vrachtwagen moeten worden gebracht en dat mag niet. Alle contacten met veebedrijven zijn taboe. Zelfs de postbode en de apotheker moeten wegblijven. Alleen mensen die dringend nodig zijn, zoals de dierenarts, mogen op het erf komen.

Behalve de mestputten, zitten ook de melktanks vol. Op het land laten lopen of verzamelen in een afgedamde sloot, luidt het advies. Nooit in de riolering. Want als de melk besmet is, verspreidt het virus zich over een groot gebied.

De gemeente Lochem vraagt of het beter is honden en katten binnen te houden. Een goed idee, zegt teamleider Wilco van de Vosse. 'Maar het is niet verplicht.'

In Zwolle staat bij de telefonische hulpdienst voor agrariërs de telefoon al evenmin stil. 'We hebben extra lijnen ingesteld', zegt coördinatrice Hanneke Meester. 'We zijn constant in gesprek.'

De hulpdienst in Zwolle is 24 uur per dag bereikbaar voor boeren met emotionele problemen. Dat zijn er heel wat, zegt Meester. 'Vooral mensen rond de besmette bedrijven bellen. Zit ik binnen of buiten de cirkel, dat soort vragen.'

De boeren zijn geïsoleerd, wat de spanning alleen maar verhoogt. Meester: 'Ze praten met niemand, zitten de hele dag op te letten of er niemand op het erf komt. En met elkaar ben je ook een keer uitgepraat.'

Veel bellers willen vooral hun hart uitstorten. We moeten onmiddellijk enten tegen mond- en klauwzeer, zegt een boze beller tegen Edith Brouwers. Ze zal het doorgeven, belooft ze tegen beter weten in. Op een bord met de laatste stand van zaken staat in dikke rode letters: 'Discussie over enten na afloop van de huidige crisis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden