drie debatfragmentenAlgemene Beschouwingen

‘Ik zou de premier toch willen uitdagen om explicieter te worden’

Na een Prinsjesdag als nooit tevoren begonnen woensdag de Algemene Politieke Beschouwingen. Toen kwam premier Rutte niet in de problemen. Donderdag toonde hij zich opnieuw behendig in de parade.

DEN HAAG - Premier Mark Rutte tijdens dag twee van de Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer.

Geert Wilders (PVV) versus Rutte over zijn proces

Wilders: ‘Heet je Grapperhaus, dan mag je de wet overtreden. Ben je rapper Akwasi, die Zwarte Piet in het gezicht wil trappen, dan krijg je een prijs van de NPO. Maar heet je Geert Wilders, dan ben je de klos. Ben je een gewone restauranthouder, dan krijg je een dikke boete. Ben je een blokkeerfries, dan wordt je dna afgenomen  Dat is allemaal willekeur. Corruptie. De rechtsstaat onwaardig. Daar bent u minister-president van. En ik heb u zes jaar lang niet gehoord over mijn proces. Dat is een schande.’

Rutte: ‘Het kabinet uit zich niet over vervolgingsbeslissingen van het Openbaar Ministerie. Zo hebben we het in Nederland georganiseerd. Maar in algemene zin wil ik dit niet onweersproken laten: de rechtsstaat is het belangrijkste bezit van deze samenleving. Die beschermt ons tegen de almacht van de overheid. Daarmee is het de basis onder onze democratie. Omdat we een democratische rechtsstaat zijn, kunnen we sociaal en economisch sterk zijn. De rechtsstaat is geen rustig bezit, maar als de heer Wilders dit zegt, zegt hij iets over de politie, justitie, de rechterlijke macht. Die staan in de frontlinie. Die treden op tegen willekeur, geweld en staatsabsolutisme. Dat doen zij zorgvuldig en soms met groot persoonlijk gevaar. Het kabinet hecht groot belang aan de kracht en vitaliteit van onze rechtsstaat. En wij hebben het volste vertrouwen in de onafhankelijkheid van onze magistratuur. De zittende en de staande. Ik spreek hier het volste vertrouwen in hen uit.’

Wilders: ‘Het is vieze vriendjespolitiek. U vroeg om mildheid en genade voor minister Grapperhaus. Maar heet je Geert Wilders, dan word je van de flat geduwd. Door u en door die corrupte rechters. Dat stinkt. En als u daarmee instemt, stinkt u ook.’

Rutte: ‘Het beste bewijs dat wij een democratische rechtsstaat zijn, is dat de heer Wilders dit hier allemaal kan zeggen.’

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Rob Jetten (D66) versus Rutte over het testbeleid

Jetten: ‘Volgens mij moeten we niet te vaak praten over mensen zonder klachten die zich onnodig laten testen. Iedereen die een keer een coronatest heeft laten doen, weet dat het geen pretje is om die wattenstaaf eerst achter in je keel te krijgen en daarna heel diep in je neus, tot een punt dat je denkt: hij kan echt niet dieper. En dan komt-ie nog net even een paar millimeter verder …

Rutte: ‘Dit helpt ook niet …’

Jetten: ‘Nee, maar toch even. Je hangt uren aan de telefoon bij de GGD. Je staat in de rij bij de teststraat. Dan heb je die onprettige test. Het is geen uitje. Mensen laten zich testen omdat ze zich zorgen maken over hun eigen gezondheid of de gezondheid van anderen. Dan voel ik toch enig ongemak bij wat we de afgelopen dagen hebben gezien (…). We lezen keer op keer in de kranten dat de testcapaciteit nog niet op orde is. Wat hebben we in de afgelopen maanden dan niet goed genoeg gedaan, waardoor we het nu niet op orde hebben?

Rutte: ‘Op zichzelf is de door ons verwachte capaciteit nu gerealiseerd, die 30 duizend testen per dag. Nu zien we dat de vraag nog groter is en verder stijgt. Daarom werken we er vreselijk hard aan om wat voorzien was voor later december, de 70 duizend per dag, naar voren te halen. Naar eind oktober.’

Jetten: ‘Ik zou de premier toch willen uitdagen om de komende weken explicieter te worden over de vraag wanneer we wel de laboratoriumcapaciteit hebben ingekocht en wanneer we wel voldoende mensen voor bron- en contactonderzoek hebben opgeleid, want dat is een inzet waar het kabinet al maanden mee bezig is. Het gaat om wederkerigheid. Ik ben bang dat we het draagvlak in de samenleving voor die 1,5 meter en andere maatregelen verliezen als de overheid de zaken niet op orde heeft.’

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Kees van der Staaij (SGP) versus Rutte over de staatsschuld

Van der Staaij: ‘Na de oorlog is er nog nooit een begroting geweest met zo’n groot gat. Daar zijn redenen voor. Ik zeg ook niet dat het een schande is. Maar het geeft wel een enorme verantwoordelijkheid om ook tegen volgende generaties te zeggen: hoe voorkomen we dat we op deze toer doorgaan en wanneer hebben we weer beheersbare overheidsfinanciën? 

Rutte: ‘Dat zal niet volgend jaar zijn en misschien zelfs niet het jaar daarop. Je gaat niet nu bezuinigen of de lasten verzwaren. Maar er waren hier in de afgelopen jaren partijen die zeiden:  het gaat zo goed, laat het tekort verder oplopen. Wat ben ik blij dat we dat niet gedaan hebben, dat we erin geslaagd zijn een grote appel voor de dorst op te bouwen door een dalende staatsschuld, zodat we nu ook die buffer hebben om deze klap op te vangen.  Gelukkig zie je volgend jaar in de voorspellingen weer een groei terug. Het is geen V in één keer, het zal een paar jaar duren, maar dat betekent dat je op een pad komt waarop je in staat bent om de staatsschuld geleidelijk weer te verlagen.’

Van der Staaij: ‘Betekent dat dat je het voorlopig kunt laten lopen? Of moet je toch echt binnen enkele jaren weer de schuldnorm van 60 procent serieus nemen?’

Rutte: ‘Ik ben het eens met Van der Staaij. Het is natuurlijk van belang om te blijven sturen op die belangrijke indicatoren van gezonde overheidsfinanciën. Maar dat zeg ik iets meer vanuit mijn politieke kleur dan als premier van dit kabinet, want we hebben die discussie nog niet in de volle breedte gevoerd. Ook omdat die misschien voor dit team minder relevant is. Dat zal meer na de verkiezingen liggen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden