Column

Ik zie Mark Rutte als dj

Tv-recensie Haro Kraak A.I.

Brandpunt Profiel had weinig bijzonders over Mark Rutte te melden. Behalve een veelzeggend oud fragmentje.

Beeld anp

Wie Mark Rutte wil leren kennen - een behoefte die recentelijk veel mensen schijnen te hebben - doet er goed aan twee fragmenten achter elkaar te bekijken. Eén daarvan was zondagavond te zien in Brandpunt Profiel op NPO 2 en toonde een jonge Rutte in een vergeten tv-optreden. Het andere staat op YouTube en heet 'Groeten thuis!'. In anderhalve minuut leer je wat je moet weten van de premier.

Het eerste: het is eind jaren tachtig in een geïmproviseerde tv-studio en presentator Fons de Poel is nog van onbesproken gedrag. Hij vraagt Mark Rutte, voorzitter van de JOVD en een jaar of 20, hoe hij de toekomst van de VVD ziet. Rutte zegt dat hij meer samenwerking met D66 en PvdA voor ogen heeft.

Behalve dat het fragment Rutte's ideologische lenigheid illustreert, is niet wat hij zegt interessant, maar hoe hij het zegt. Hij heeft een afgeknepen pruilmondje zoals alleen een jeugdige streber dat kan hebben. Ook zijn doodernstige oogopslag verraadt de bravoure van een elitaire aspirant-politicus. Het tweedjasje en de bril met bruin montuur maken de Cambridge-look af. Hier spreekt een man die precies weet hoe hij door moet stoten naar de hoogste liberale kringen.

We zappen naar 25 jaar later. Mark Rutte arriveert in een stadscentrum ergens in Nederland. Hij draagt zijn bekende, bijna onzichtbare bril en een glimmend blauw gewatteerd jack, en hij klapt enthousiast in zijn handen terwijl hij zegt: 'Hallo! Goedemorgen! Goedemiddag eigenlijk. Leuk jullie allemaal te zien. Wat ziet het er allemaal goed uit, zeg. Geweldig, haha, leuk! Hoe is het leven?'

In de vijftig seconden die volgen lacht Rutte onafgebroken als Goofy, zegt hij vier keer 'super' en vijf keer 'leuk', wenst hij mensen die hij nog nooit heeft gezien de 'groeten thuis' of zegt simpelweg tegen onbekenden: 'Tot snel!'

We mogen het effect van de montage niet uitsluiten, maar Rutte lijkt in niets op zijn jongere zelf. Met het verdwijnen van zijn montuur is ook zijn voorgeschiedenis uitgewist.

Brandpunt Profiel, gepresenteerd door Liesbeth Staats, begon met de woorden: 'Meer dan ooit is de vraag: zal zijn kabinet de rit uitzitten?' Zou kunnen, maar de vraag is meer dan ooit: wie is Mark Rutte? Het is een frappant spelletje: met z'n allen roepen we dat we hem niet kennen, maar zo komen we nooit naderbij.

In een mooi stuk in de Volkskrant cirkelde Ariejan Korteweg onlangs rond Rutte, 'de premier zonder eigenschappen'. Korteweg somde de bekende, spaarzame details op: rijdt een oude Saab, belt met een oude Nokia, doet boodschappen voor zijn oude moeder, heeft een voorliefde voor oude pianostukken, gaat skiën met oude vrienden en slaapt dan in spartaanse oude hotelletjes.

In Brandpunt Profiel werd daaraan weinig toegevoegd (op het fragment van de jonge Rutte na). Het wintersporthotel had nu een karrewiel, lampenkapjes en gekookte eieren op Formica-tafeltjes. Dat was volgens JOVD-skivriend Koen Petersen niet kneuterig, maar authentiek. Zijn oude geschiedenisleraar toonde het 'dufste dossier dat je je kunt voorstellen: er staat niets in'.

Hoe onderhoudend ook, het profiel bleek bij gebrek aan nieuwe feiten vooral een gelegenheid om etiketten te plakken. Een greep: de lachende premier, dealmaker, verbindingsofficier, allemansvriend, pragmaticus, teflonpoliticus, Houdini en kameleon.

Als we toch etiketten plakken: ik zie Mark Rutte als een dj. Zijn platenkoffer is groot, hij draait louter verzoeknummers en is in te huren voor alle feesten en partijen. Je hebt het bijna niet door als hij er is, maar dat maakt hem juist zo gewild.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.