'Ik zag ze vanuit de verte op de klif vallen'

Hij was als het ware de tegenspeler van majoor Werner Pluskat. Liefhebbers van de film The Longest Day weten hoe de Duitse majoor in het ochtendkrieken van 6 juni vanuit zijn Normandische bunkerspleet over de grijze Noordzee keek, en uit het donker tot zijn grote schrik een onafzienbare armada zag...

'Ik moest kijken of ik die Duitse bunkers zag. Ons zusterschip Soemba en wij werden door de Britten the terrible twins genoemd, omdat wij meer vuurkracht hadden dan een Engelse torpedojager. Vandaar dat wij helemaal vooraan gingen. Ik moest die bunkers zo snel mogelijk traceren, om te voorkomen dat zij ons eerder zouden beschieten. Dat is gelukt ja, we hebben ze verrast.'

Van Nauta Lemke hoort bij de weinige Nederlanders die D-Day vanaf het eerste uur hebben meegemaakt. Hij was in Indië als dienstplichtige bij de marine gegaan. Nederland was al bezet door de Duitsers, en toen het na de Slag in de Javazee ook de beurt was aan Indië week het schip van Van Nauta Lemke uit naar Engeland. Daar bekwaamde hij zich op de mijnenveger.

Begin 1944 zette de Hr. Ms. Flores met versleten kanonnen koers naar Portsmouth aan de Zuid-Engelse kust. Daar krioelde het van de schepen, landingsvaartuigen, tanks en vrachtwagens, werden oorlogsbodems opgelapt en van munitie voorzien. Van Nauta Lemke vertelt, samen met zijn vrouw op de bank van hun flat in Heemstede: 'We mochten niks weten, we mochten geen brieven schrijven. Maar er gingen geruchten. Omstreeks 4 of 5 juni zou het zover zijn. In verband met de maan en de waterstand.' Het werd 6 juni en het was beestenweer.

De bunker waarop de Hr. Ms. Flores haar kanonnen richtte, lag bij Gold Beach, het stuk kust dat de Britten zouden aanvallen, ter hoogte van het plaatsje Port-en-Bessin. De hele dag hebben ze geschoten, over de hoofden van de landingstroepen heen. 'Ik zag ze vanuit de verte van de klif vallen. Ze werden vanuit die bunkers beschoten.' Het zusterschip de HMS Soemba kreeg een voltreffer op de brug, de Flores bleef gespaard. 'Ik ben in 1974 terug gegaan', zegt Van Nauta Lemke. 'Om te zien hoe die kust eruitzag, hoe ze tegen die klif opklommen. Iemand vroeg me toen: hoeveel doden heb je gezien, één, twee of drie. Maar ik heb honderden, honderden doden gezien. Ze hadden geen idee.'

Vandaag neemt hij de bus. Eerst naar Utrecht, dan naar Normandië. Voor de grote herdenking morgen, in aanwezigheid van koningin Beatrix en premier Balkenende.

Meneer Van Nauta Lemke moet zijn versierselen nog pakken. 'Op de linkerborst', staat in de instructie voor de herdenking. Hij is officier in de orde van Oranje Nassau, heeft het oorlogsherinneringskruis met vier gespen. 'Voor elke oorlogshandeling een gesp.' De koninklijke vermelding bij dagorder Hr. Ms. Flores. En het ereteken voor langdurige dienst als officier der zeemacht.

Zijn marinecarrière duurde tot 1975. Voor Normandië had hij de Slag in de Javazee al meegemaakt, de gevechten om Noord-Afrika en de Amerikaanse landing op Sicilië. Erna nog jarenlang de strijd om Indonesië. Was met terugwerkende kracht die D-Day nou zo bijzonder, als je het vergelijkt met al zijn andere oorlogsavonturen? Mevrouw Van Nauta Lemke geeft het antwoord voor haar man: 'Het moet hem wel enorm hebben aangepakt. Tot 1974, toen we teruggingen naar Normandië, heeft hij er nooit, nooit met een woord over gepraat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden