Ik zag de moord op een paar honderd blauwvintonijnen

BAS HARING

Ik ben bezig met een boek over de waarde en betekenis van de natuur en haar verscheidenheid. Doen al die soorten er wel echt toe?, is een beetje de centrale vraag in dat boek. Ik heb die vraag wel vaker gesteld maar ik wil het antwoord nu écht weten. Jazeker, roepen veel mensen in koor, biodiversiteit is het belangrijkste wat er is. Maar ik ben nog niet overtuigd.

Ik moest voor dat boek onlangs naar een stuk regenwoud in Zuid-Amerika. Nou ja, 'moest'... Ik ging er heen vanwege dat boek. Het waren een paar nuttig dagen en op de terugweg bekeek ik in het vliegtuig een documentaire over het vissen op blauwvintonijn. Ik heb een paar keer blauwvintonijn gegeten. Gegrild en in de sushi, maar na het zien van de documentaire moest ik dat maar niet meer doen.

Met helikopters worden scholen tonijn in de Middellandse Zee gevolgd. Kansloos worden ze omcirkeld met een heel groot net dat langzaam dichtgetrokken wordt. Lachende kerels in overalls stappen het net in, dat blijkbaar zo fijnmazig is dat je erin kunt lopen, en slachten de tonijnen met grote haken die ze midden in de vissenlijven drijven. Tonijnvlees is zo rood als biefstuk en tonijnenbloed is zo rood als dat van ons. Het gutst van het rode bloed tussen de lachende mannen.

Ben ik wel het goede boek aan het schrijven, vroeg ik me af?

Moord is erg. Daar is iedereen het over eens. Volkerenmoord is nog erger. Dat zijn duizenden moorden op mensen van één volk. En soortenmoord lijkt me nóg erger. Dan blijft er niemand meer over. Hoe ga ik dat rijmen met mijn boek? De blauwvintonijn is bijna uitgestorven en wat ik zag vond ik erg. Ik kreeg er zelfs tranen van in mijn ogen. Vind ik het verdwijnen van zo'n vissensoort dan toch iets vreselijks?

Maar wat ik zag, realiseerde ik me later, was niet het verdwijnen van een soort, maar het vermoorden van een paar honderd vissen. En dan die manier waarop: met die glimlach. Stel je voor dat het geen blauwvintonijnen waren daar in dat net, maar geelvintonijnen - waar er nog miljoenen van zijn en die geenszins worden bedreigd - dan had ik mijn tranen nog steeds gehad.

Er is een verschil tussen de krimp van gemeente Emmen met zo'n honderd inwoners per jaar, en het vermoorden van honderd Emmenaren. Het laatste is erg, of zou erg zijn, terwijl ik het eerste geen punt vind. Het zal me een zorg zijn of er nou 100.000 of 99.900 mensen in Emmen wonen. Zelfs als Emmen compleet leeg zou lopen kan me dat niks schelen, terwijl één vermoorde Emmenaar er al een te veel is. En zo zit het ook met die blauwvintonijnen: het verdwijnen van de blauwvintonijnensoort is iets heel anders dan het vermoorden van honderd van die tonijnen. Van dat laatste krijg ik tranen in mijn ogen, van het eerste niet.

Het boek moet binnenkort af, maar ik weet het nog steeds niet: doen die soorten er nou wel of niet toe?

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden