Ik woon liever in Utrecht

Door vrienden en collega's wordt hij meewarig aangekeken als hij vertelt dat hij in Utrecht woont en níét in Amsterdam. Journalist-schrijver Frank Heinen weet en wil niet anders.

Frank Heinen stalt zijn fiets op een van de Utrechtse grachten. 'Van Utrecht wordt veelal in stilte genoten.'Beeld Jiri Buller

Het gesprek op het uitgeversfeestje kwam op woonsituaties. We troffen het: iedereen woonde ergens. Een onderwerp van conversatie met hele en halve bekenden in het kunstmatige decor van een feestje vol mensen die je zelf nooit zou uitnodigen, luistert nauw: gesprekjes over de kwaliteit van eigen of andermans werk draaien onherroepelijk uit op leugens of op niet te herstellen eerlijkheid, het uitwisselen van boeiende vakantiebestemmingen wordt onverdraaglijk burgerlijk bevonden en om een dialoog over de recente prestaties van Ajax zitten steeds minder mensen verlegen. Op een dergelijke gelegenheid zijn woonsituaties the gift that keeps on giving. Wie woont tegenwoordig waar, wat bevalt waarom niet langer en wat is wijsheid: kopen of huren.

Terwijl het gesprek zich gesmeerd voortspoedde richting de consensus dat we niet mochten klagen over hoe we woonden (we mochten überhaupt niet klagen, kijk ons hier nu staan), doemde de onvermijdelijke vraag op, de eerste wolk op een hemelsblauwe dag die volgens de berichten op een onweer zal uitdraaien. Kijk, daar was-ie al.

'En wanneer verhuizen jullie naar Amsterdam?'

Dure huizen, rijke mensen, koffie en veel yoga

Nog even en er wonen meer mensen in Amsterdam dan ooit. En dat niet alleen: de stad ondergaat ook een gedaanteverwisseling. Gezinnen uit de rijkere middelklasse, expats en toeristen veroveren steeds meer wijken in de stad. Met als gevolg: koffiebarretjes, yogastudio's en dure huizen. Die ontwikkeling en veel meer is inzichtelijk gemaakt op Volkskrant.nl/amsterdam.

Vaak word ik op uitgeversfeestjes, redactievergaderingen en verjaardagen van collega's - bevolkt door mensen die in Amsterdam wonen en mensen die nog niet in Amsterdam wonen - aangezien voor iemand die nog niet in Amsterdam woont. Dat komt zo: we, de vriendin en ik, wonen in Utrecht.

Aanwezigen die al weten dat het hier een bewuste keuze betreft, beschouwen ons als een attractie van middelgroot belang, vergelijkbaar met een vrouw die op elke gelegenheid een andere, altijd even vreemde hoed draagt. Niet volkomen getikt, maar toch wel medium excentriek.

Omzichtig

Wie voor het eerst hoort van onze woonplaats, probeert vaak zo omzichtig mogelijk naar de reden ervan te informeren, als betrof het in werkelijkheid iets heel anders.

'Kunnen jullie geen huis in Amsterdam krijgen?'

'Kunnen jullie geen huis in Amsterdam betalen?'

'Je wilt zeggen dat jullie nog niet geprobeerd hebben een huis in Amsterdam te krijgen? Je hebt er anders wel de leeftijd voor.'

De waarheid - dat we niet in Amsterdam willen wonen - komt vaak hard aan. Ja, de ander weet wel van mensen die niet in Amsterdam willen wonen, maar hij heeft nog nooit zo iemand ontmoet. Bij de bar vertelt iemand over die man die ook niet in Amsterdam wilde wonen, jaren terug. Om hem heen wordt geknikt: ja, die man die niet in Amsterdam wilde wonen. 'Die verdween op een gegeven moment gewoon.'

Wie het werk doet wat ik doe - ik schrijf boeken, verhalen, artikelen en af en toe een stukje als dit - hoeft Amsterdam slechts bij hoge nood te verlaten: alle uitgeverijen, redactielokalen, collega's, feestjes en er toe doende figuren bevinden zich er. Wie van de stad, het stadsleven (de bioscopen, de horeca, de winkels) houdt - wat ik doe - heeft aan Amsterdam, voor Nederlandse begrippen, ook een goeie. En voor wie verkering aanknoopt met een meisje dat wonen in Amsterdam al op jonge leeftijd boven aan een lijstje nog te realiseren dromen heeft gezet - wat ik lang geleden heb gedaan - is iedere seconde langer dan nodig in Utrecht in feite verbeuzelde tijd.

Alleen: ik woon liever in Utrecht. Utrecht is een stad die, hoewel je 'm moet delen, toch aanvoelt alsof hij helemaal voor jou alleen is, alsof jij alleen geniet van het gerommel van de terrassen die op de Neude worden uitgestald, van fietsen over de Nieuwegracht, van een pannekoek aan de Krommerijn. Van Utrecht wordt veelal in stilte genoten, al dreigt dat met ieder New York Times- of Guardian-artikeltje over de verborgen parel in het hart van het laagland (of een andere pretentieuze omschrijving) een klein beetje te verkruimelen. Vandaar ook dat de start van de Tour de France dit jaar voor veel Utrechters een beproeving was: de stad werd overspoeld door mensen die van heinde en verre kwamen om te constateren dat het in Utrecht inderdaad erg prettig is. Alsof je na de diagnose van de neuroloog nog een second opinion van de conciërge krijgt.

Verraad

De afgelopen jaren verhuisden enkele van onze Utrechtse vrienden naar Amsterdam. Het was alsof met de studie ook de stad was afgerond, mijn vrienden werden voetballers die na een half jaar eredivisie op zoek gaan naar een uitdaging in Bulgarije of Zweden. Het voelde als verraad, alsof de stad en ik niet genoeg hadden gedaan om het hun naar de zin te maken. Ook vreesde ik dat mijn vrienden het zicht op Utrechts schoonheid verloren hadden, verblind als ze waren door de eindeloze mogelijkheden op 25 minuten treinen verderop. Of, erger nog, ze hadden het allemaal nooit gezien. Niet zoals ik.

Niet 'echt'.

Stadswandeling

De vriendin kwam uiteindelijk terug van haar dwaling, aangemoedigd door mijn chauvinistische lobby voor een 'werkstad' en een 'woonstad'. Het doorsturen van berichten over moordcijfers en verzakkingen in de binnenstad had uiteindelijk dan toch effect. Twee keer per jaar doen we nu een dagje Amsterdam: we maken een stadswandeling, staan een tijdje in de Rijksmuseumrij en gaan op de foto met een enorme kaas. 's Avonds ontdekken we een 'geinig buurtje' (de Jordaan, of de Pijp), waar we de enige toeristen zijn - altijd een goed teken. Laat op de avond raken we de weg naar het station kwijt en laten ons - heel schilderachtig - afzetten door een taxichauffeur.

In de trein terug doen we wat je nu eenmaal doet als je op vakantie bent: fantaseren over hoe het zou zijn om daar te wonen. Godzijdank duurt de reis altijd te kort om die droom concreet te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden