'Ik wilde onoverwinnelijk zijn'

De kans op deelname aan de Spelen van Londen 2012 is klein, maar nog niet verkeken, vindt de bondscoach wiens vrouw ernstig ziek was.

Voor de volleybalsters bepaalt het EK in Italië en Servië eind september het traject naar de Spelen. De Nederlandse ploeg zal de prestatie van twee jaar geleden in Polen - een finaleplaats - moeten herhalen om in november deel te mogen nemen aan de World Cup in Japan, waar drie olympische startbewijzen klaarliggen. De statistiek sinds de aanstelling van bondscoach Avital Selinger in 2004 biedt weinig hoop. Te vaak bezweken zijn speelsters onder de druk.


Je kunt de kleine generaal niet harder treffen dan hem daarmee te confronteren. Het zet de toon voor een onvervalste donderspeech, zoals alleen vader en zoon Selinger die kunnen houden. Driftig gesticulerend en soms met luide stem om zijn betoog te onderstrepen, lijkt Avital in het Almeerse Topsportcentrum een kopie van zijn vader Arie.


'Team stays, press leaves', was een oneliner van Arie Selinger uit 1988, toen de kritische houding van de media hem niet zinde. Nu staan we denkbeeldig in de ring met de jongste schatbewaarder van de Selinger-doctrine. Avital danst uitdagend om zijn prooi heen en deelt uit. 'Hoezo presteert mijn team niet als het moet? Jij noemt één zwakke prestatie, ik zet er twee sterke tegenover.'


Onder zijn leiding kwalificeerde Nederland zich niet voor de Spelen van Peking. Selinger noemt de kwalificatietoernooien voor de Grand Prix in 2004 en 2008. 'Allebei gewonnen, terwijl de Europese top meedeed. Zo, nu staat het 2-1.'


Het mislukte WK in Japan in 2010 benadrukte een trend. Tegen Duitsland en Thailand zakte Nederland mentaal door het ijs. Onmiddellijk haalt Selinger uit. 'Je weet heel goed waarom het misging in Japan. Zullen we de oorzaken opnoemen?'


Spelverdeelster Kim Staelens keerde geforceerd terug na haar bevalling, stand-in Laura Dijkema miste, ondanks een spoedcursus, internationale ervaring. Chaïne Staelens zat na de dood van haar vriend in een rouwproces en worstelde met een rugblessure. Ook hoofdblokkeerder Caroline Wensink was niet fit. Aanvalster Debby Stam had zich al voor het WK geblesseerd afgemeld.


Selinger: 'Wat moet ik dan uitleggen? Ik durf te zeggen dat wij onder die omstandigheden een topprestatie hebben geleverd. De sleutels waren noodgedwongen in handen van een jonge spelverdeelster die nog nooit een internationaal toernooi had gespeeld.


'Moet je mij dat aanrekenen? De meiden moeten niet zeggen dat ze in Japan onder hun niveau zijn gebleven. De cijfers illustreren dat Visser en Flier het beste toernooi uit hun carrière hebben gespeeld.'


De coach bliksemt zo nog een half uur door. Hij stelt de vragen als een strenge bovenmeester en geeft symbolisch een tik als het antwoord hem niet bevalt. 'Waar waren we geëindigd als we constant hadden gepresteerd? Bij de laatste acht? Nee, als twintigste. Jij denkt aan constant goed, ik wist dat het gemiddelde constant slecht kon zijn.'


Selinger somt de leeftijden op van de regisseurs van de ploegen aan de wereldtop: allemaal in de dertig. 'En Dijkema was 21 jaar. Welk ander team speelde op het WK zonder drie basisspelers? Geen één. Als Roger Federer een blessure oploopt, trekt hij zich terug. Wij moesten door, hoe frustrerend het soms ook was.


'We speelden waardeloos tegen Rusland, de volgende dag wonnen we met 3-0 van Italië. Die pieken en dalen lagen besloten in de samenstelling van deze selectie.'


De trainer die altijd de harmonie zoekt in het spel zag het fundament wegzakken onder zijn ploeg. Selinger: 'Ik moest speelsters opstellen die nog niet rijp waren voor een basisplaats. We wisten dat we kwetsbaar waren. Ik had mezelf kunnen indekken door genoegen te nemen met een plaats bij de laatste zestien. Maar zo zit ik niet in elkaar.'


Selinger zal erop worden afgerekend als de volleybalsters ook de Spelen missen. 'Afgerekend? Door wie? Als iemand denkt dat hij het beter kan, hoor ik het wel.


'De laatste die dat zei was mijn vader, de anderen komen niet eens in de buurt. De vraag is of het beter had gekund. Ik denk dat dit team op 120 procent zit. Maar dan nog behoren we niet tot de allerbesten.'


Nog een retorische vraag van Selinger: 'Hebben we gefaald als we de Spelen niet halen? Hebben die andere 126 tennissers op de grandslamtoernooien de laatste zeven jaar gefaald, omdat Federer en Nadal de meeste titels verdeelden?'


En droogjes: 'Ik stel het EK van 2009 en het winnen van de Grand Prix in 2007 tegenover het WK, dan staat het dus 4-2.'


In de toewijding van zijn speelsters zegt Selinger de passie te herkennen van de pioniers van het Bankrasmodel uit de jaren tachtig. 'Dit team is de bekroning van mijn carrière als coach. Moet je zien hoeveel pijn de speelsters hebben kunnen verdragen. We nemen onze droom overal mee naar toe.


'Maar ik heb van mijn vader geleerd dat je de essentie van winnen of verliezen moet ontstijgen. Alleen dan kun je op het beslissende moment het beste uit jezelf halen.'


Er is één verschil met zijn bikkelharde vader. Arie Selinger laat zijn dekking nooit zakken. Met een indringende monoloog over zijn Joodse achtergrond heeft zoon Avital al tijdens het EK in Polen zijn gecompliceerde karakter trachten te verklaren. Ook nu durft hij zijn kwetsbare kant te tonen door met de rechtervingerknokkels op tafel te tikken.


Afkloppen, zegt Selinger, als hij over de ziekte van zijn vrouw Anja praat. 'Je bent nooit helemaal hersteld, je blijft patiënt. Maar de testen wijzen uit dat Anja nu gezond is.'


Sinds de lange revalidatie van middenaanvalster Francien Huurman wist de bondscoach alles van borstkanker. Nog geen twee weken na het EK in 2009 werd bij zijn echtgenote dezelfde ziekte geconstateerd.


Als voormalige soldaat uit Israël ging Selinger het gevecht aan. 'Met één diagnose word je keihard geconfronteerd met de schaduwkant van het leven. Er was na het EK geen tijd voor rust. Emotioneel en fysiek was de strijd begonnen en hij is in feite nog niet beëindigd.'


Selinger plande zijn trainingen rond de chemokuren en de bestralingen van zijn vrouw. 'Ik bracht Anja naar het ziekenhuis, reed naar Almere voor de training en haalde haar na de kuren weer op.


'De chemotherapie was één keer per week, maar de moeilijkste momenten kwamen later. De controles, de scans; telkens moesten we afwachten of het beter zou gaan. Ik denk dat ik daarin de balans heb gevonden.


'Ik train mezelf zo dat ik onder alle omstandigheden kan functioneren. Ik wilde ook nu onoverwinnelijk zijn. Zo heb ik 2010 beleefd. Ik geef toe dat het ook voor mij zwaar werd. Net als sommige speelsters nam ik mijn problemen mee naar het WK. Het heeft zijn tol geëist, het was voor iedereen te veel. Al die tegenslagen leken op pesterij. Ik ben ervan overtuigd dat ze ons mentaal alleen maar sterker hebben gemaakt.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden