Reportage

'Ik wilde alleen boe roepen'

Werd de inspraakavond verstoord door een groep van buiten? Ja, zegt de burgemeester. Nee, zeggen de inwoners. We waren het zelf.

Paul Volkers is de tweede van rechts, zijn zoon staat er rechts naast, met pet op. Beeld ANP

'Als ik mezelf zo terugzie, dat ben ik niet', zegt Paul Volkers (49), starend naar de foto. Daar staat hij, zijn zoon naast zich, ogen dicht, handen in de lucht, schreeuwend: 'Azc, weg ermee.' 'Ik had mezelf voorgenomen een keer boe te roepen, meer niet. Maar ik werd bozer en bozer. Ik ben nog nooit zo kwaad geweest.'

Door dat ene beeld werd Volkers onbedoeld het gezicht van het verharde asieldebat, waartegen de fractieleiders in de Kamer woensdag ageerden met een gezamenlijke brief. 'Inspraakavonden worden overschreeuwd door mensen met wie geen fatsoenlijk gesprek mogelijk is', schreven ze.

Ze doelden op Steenbergen, vorige week woensdag. Daar werd Dasja Abresch, de enige inspreker die in sporthal 't Cromwiel vóór opvang van vluchtelingen pleitte, langdurig uitgejoeld, de middelvinger voorgehouden en onderbroken door leuzen als: 'Daar moet een piemel in.'

Noodverordening

Burgemeester Joseph Vos (CDA) had 's middags een noodverordening uitgevaardigd, omdat leden van de harde kern van Feyenoord op weg zouden zijn naar Steenbergen. Ze kwamen niet. Wel doemden 's avonds aanhangers van de Nederlandse Volks-Unie op.

Vos hield zaterdag in Nieuwsuur vol dat 'een groep van buiten er vanaf het begin op aanstuurde de avond te verzieken'. Dorpsbewoners die aanwezig waren, hebben een andere lezing. De onbekenden waren op twee handen te tellen. In Steenbergen heerst al langer onvrede over het gemeentebestuur, zo blijkt. Het waren vrijwel allemaal Steenbergenaren die zich luidkeels lieten horen.

Onder hen dus ook de breedgeschouderde machinewerker Paul Volkers, vader van vier kinderen. Eigenlijk wilde hij niet eens gaan, maar het is al zo lang een rommeltje in de gemeente, zegt hij. 'Ze luisteren absoluut niet naar de burgers. Neem de bouw van het nieuwe gemeentehuis in 2007; iedereen was tegen. Maar het kwam er toch. Kostte 10 miljoen euro.'

Burgemeester Joseph Vos van Steenbergen Beeld ANP

Die ene schreeuw

Veel bewoners hebben volgens hem het gevoel dat de gemeente al lang besloten heeft dat er een azc komt. 'Toen ik argument na argument hoorde van de insprekers, opgeteld bij alles wat ik al weet, werd ik steeds bozer.' Zijn boosheid culmineerde in die ene schreeuw 'tegen de gemeente, de politiek, tegen alles'. 'We krijgen alles maar door de strot geduwd.'

Hij heeft zich laten meeslepen, zegt hij nu. 'Het gekke is, ik ben niet eens tegen de komst van een azc. 'Vluchtelingen moet je opvangen. Maar zeshonderd vind ik te veel. En ik wil ze niet naast een basisschool.'

Meer Steenbergenaren die aanwezig waren bij de inspraakavond klagen dat de media met 'knip- en plakwerk' een ongenuanceerd beeld hebben geschetst van de tegenstanders.

Media

Neem de jonge mannen met zwarte petjes die ook zo vaak zijn afgebeeld, terwijl ze schreeuwen richting het podium. Navraag leert dat het gaat om voornamelijk jonge vaders uit Steenbergen. Ze willen ondanks herhaald aandringen niet praten. Een vertegenwoordiger van de actiegroep 'Steenbergen tegen AZC' mailt dat het 'jammer is dat jullie niet onbevooroordeeld met ons willen praten'. Later laat de groep weten dat een gesprek er definitief niet in zit. 'We hebben vorige week ons punt al duidelijk gemaakt.'

Een van de mannen sprak vorige week onder de naam Michael Otto het publiek toe. Volgens dorpsbewoners is dat niet zijn echte naam. 'Ik wil graag dat oorlogsvluchtelingen op een humanitaire wijze worden opgevangen, maar bij voorkeur wel in hun eigen regio', zei hij, onder luid gejuich van het publiek. 'Een groot deel van de vluchtelingen ontvlucht hun land niet voor het geweld, maar om er economisch beter van te worden.'

Shalana Bosmans vorige week

Toegenomen spanningen

Een week na de inspraakavond blijken de spanningen in Steenbergen eerder toe- dan afgenomen. Dasja Abresch (43), die het vorige week zo zwaar te verduren had, kreeg daags voor de inspraakavond een steen door haar ruit. Afgelopen week vloog ook een bierfles tegen het huis van de buren en trof ze een rochel aan op haar voordeur. De politie zegt dat ze 'alert' moet zijn.

Opmerkelijk genoeg blijkt Abresch net als Volkers ook tegen grootschalige opvang van vluchtelingen te zijn. 'Zeshonderd vluchtelingen bij elkaar, dat moet je gewoon niet willen', zegt ze. Maar ook die nuance ging in het geschreeuw verloren. Met een verziekte sfeer tot gevolg.

'De sfeer in de stad is scherper geworden. Je kijkt toch wantrouwend om je heen', zegt Abresch, oud-gemeenteraadslid in de stad. 'Het onderwerp domineert de conversatie. Het gebeurt regelmatig dat een gesprek stilvalt als ik een winkel binnenkom.'

Ook de fakkeloptocht voorafgaande aan de inspraakavond heeft volgens Abresch impact gehad. 'Voor sommige inwoners is dat zó bedreigend geweest. Je gaat toch op een andere manier naar je medebewoners kijken.'

Boze bewoners van Steenbergen Beeld ANP

Gevolgen

Ook Volkers merkt de gevolgen. Nadat hij schreeuwend op televisie te zien was, kreeg hij tientallen appjes en Facebookberichten van mensen die hem wilden vertellen dat hij fout zat. Erger is dat ook zijn gezin erbij wordt betrokken. 'Mijn vrouw werd uitgescholden voor racist. Over mijn zoon werd gezegd: voed je zo je kinderen op?'

Shalana Bosmans (30), een andere Steenbergenaar die woedend in beeld is gebracht, stond woensdag op het politiebureau om aangifte te doen. Zaterdag had ze in een interview in Trouw geëmotioneerd haar verhaal verteld. Dat de meeste asielzoekers economische migranten zijn die 'lekker met de stroom meegaan'. Dat ze, werkzaam in de schuldhulpverlening, al zoveel ellende ziet in Nederland. 'Per jaar vragen 89 duizend mensen schuldsanering aan. Dus ik vind: eigen volk eerst. Je moet eerst naar je eigen burgers luisteren. Als je daar al niet voor kunt zorgen, hoe dan wel voor anderen?'

Sindsdien is Bosmans belasterd en bedreigd op internet. Ze is uitgemaakt voor nazi, NVU'er, racist. Daarom wil ze liever niet meer met de media praten. Wat ze wel kwijt wil: 'Ik heb allerlei Marokkaanse vrienden, ik ben geen racist. En ik ben niet lid van de NVU of de PVV. Ik vertrouw geen enkele politicus.'

Burgemeester Vos zegt de incidenten te 'betreuren' en roept zijn inwoners op 'rustig te blijven'. Hij heeft, terugkijkend op de bijeenkomst van vorige week, sterk het gevoel dat het gemeentebestuur sommige groepen in de stad niet goed weet te bereiken. 'Daar moeten we hard aan gaan werken.'

In november beslist de gemeenteraad of en hoe het vluchtelingen wil opvangen. Een concreet verzoek van het COA is er overigens nog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden