'Ik wil deze agenten niet langer laten bungelen'

De Gelderse hoofdcommissaris C. Bakker vindt het rijksrechercheonderzoek naar de zaak-Puntman te lang duren. De betrokken agenten mogen weer aan het werk....

Hoofdcommissaris C. Bakker heeft een 'ongebruikelijk' besluit genomen, dat geeft hij zelf toe. De hoogste man van het politiekorps Gelderland-Midden, verantwoordelijk voor de veiligheid in Arnhem en omstreken, treft geen disciplinaire maatregelen tegen de twee agenten die tijdens kerst een brandspuit gebruikten om Gerard Puntman uit het Rijnstate-ziekenhuis te verwijderen. De zwerver overleed 36 uur later. Hij was kort daarvoor onderkoeld op straat gevonden.

Daarmee loopt Bakker vooruit op het oordeel van de - onafhankelijke - rijksrecherche, die nog bezig is met een onderzoek naar het incident. Bakker vindt dat de uitslag daarvan te lang uitblijft. Hij wil de twee agenten, die weer gewoon hun werk doen, niet langer laten 'bungelen'.

Bovendien hoopt hij met zijn stap te voorkomen dat zijn mensen risicomijdend gedrag gaan vertonen.

'Ik zit in een dilemma', zegt hij. 'Veel onoplosbare problemen in de samenleving worden overgelaten aan de politie. Agenten hebben in die situaties recht op steun en duidelijkheid van hun baas. Aan de andere kant moet de politie transparant en controleerbaar zijn.

'Uit een tussenrapportage van de rijksrecherche en uit onderzoek van ons bureau interne controle blijkt dat er geen discussie meer is over wat er in het ziekenhuis precies is gebeurd. De beveiligingsbeambte van het ziekenhuis en de hoofdagent hebben de brandslang dreigend op Puntman gericht. Ze hebben de hendel op de slang opengedaan, wetend dat de hoofdkraan bij de muur dicht was. Er zat nog wat water in de slang; Puntman schoof daarvoor weg. Er is een tweede keer gespoten. In totaal is er maar een kopje water uit de slang gekomen.

'Puntman woog tegen de 130 kilo en was slecht verzorgd. Ik kan me indenken dat je hem niet wil beetpakken. Hij was door dezelfde agenten naar het ziekenhuis gebracht, omdat hij zich niet lekker voelde. Hij wilde zich niet laten behandelen. Toch ga je hem dan niet aan zijn benen weer naar buiten trekken. De brandslang is als dreigmiddel gebruikt in een spel dat anderhalf uur duurde. Dat hadden ze niet moeten doen. Dat vonden de agenten achteraf ook.'

- Wat is de functie van het rijksrechercheonderzoek, als u nu al voor uw mensen gaat staan?

'In het korps is die functie er niet meer, althans in dit geval.'

- U dekt uw agenten, terwijl de feiten nog niet vaststaan.

'Nee, dat is een te zwart-witte benadering. Ik neem een beslissing op het moment dat er over het precieze handelen geen discussie meer is.'

- Hoe weet u dat, als de rijksrecherche nog niet klaar is?

'Dat weet ik door mijn eigen interne onderzoek en door de tussenreportage. Ik vind dat ik als werkgever niet tot sint juttemis kan wachten met het oordeel over die agenten. Zij zijn weliswaar weer gewoon aan het werk, maar u onderschat wat zo'n onderzoek betekent voor politiemensen die naar beste weten een probleem hebben opgelost. Dat is heel emotioneel.

'Ik vind dat ik als leidinggevende in dit korps duidelijk moet maken aan mijn mensen dat ze op mijn steun kunnen rekenen, als de samenleving zulke moeilijke gevallen op ons bordje legt. Nee, ik schoffeer de rijksrecherche hier niet mee. Ik geef alleen een signaal af dat de onderzoeksresultaten sneller beschikbaar moeten zijn. De rijksrecherche heeft net als de politie capaciteits problemen. Daar heb ik begrip voor.'

- De Arnhemse hoofdofficier J. de Wit, die verantwoordelijk is voor het onderzoek naar de agenten, heeft inmiddels laten weten dat hij uw beslissing 'voortijdig' vindt. U gaat een standje krijgen.

'Dat zou best eens kunnen. Dan krijgen we een dispuut over de juridische en de maatschappelijke werkelijkheid. Maar ik ben voor de laatste werkelijkheid ingehuurd.

'Wij hebben meer rijksrechercheonderzoeken lopen naar gevallen waarin ik het gedrag van de politieagenten afkeurenswaardig of zelfs strafbaar vindt. In die gevallen wacht ik het oordeel van de rijksrecherche af. Dat doe ik ook als er nog onzekerheid bestaat over hoe er is opgetreden. Maar als het handelen vaststaat, heb ik de vrijheid daar mijn oordeel over te hebben.

'Wat ik niet heb onderzocht, is of er een verband bestaat tussen het handelen van de agenten en het overlijden van de zwerver. Daar heb ik ook geen oordeel over uitgesproken. Als de hoofdofficier straks zegt dat ze moeten worden vervolgd, dan moet dat gebeuren.'

- Dan hebt u een fout gemaakt.

'Dat risico loop ik. Maar ze moeten van goeden huize komen om mij ervan te overtuigen dat iemand overlijdt als gevolg van het 36 uur eerder besproeien met een kopje water. De hoofdagent is zelfs nog een dienstjas gaan halen voor Puntman, toen ze hem na het ziekenhuis mee naar het bureau hadden genomen.

'Als er uit het rijksrecherche onderzoek opeens dingen komen waarvan ik nog niet heb gehoord, dan zit ik in een lastig parket. Dan zal ik dat ruiterlijk toegeven en er opnieuw een mening over hebben. Maar dat is niet te verwachten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden