'Ik wil aan toneel kunnen zien dat Nederland van kleur is veranderd'

Marokkaans theater krijgt alle aandacht. Kort geleden kon het festival 'Marokko opent zijn deuren' in Theater Cosmic in Amsterdam de stroom aan bezoekers niet verwerken....

Welke kant willen theatermakers en programmeurs eigenlijk op met het Marokkaanse en in ruimere zin het allochtone theater in Nederland? En wat te doen met het thema van de dag, 'Marokkaans theater: kunst of gemeenschapstheater?' De theatermakers maken geen onderscheid tussen gemeenschaps theater of kunst, zo blijkt. Ze zijn geïnteresseerd in andere manieren van theaterbeleving, zoals die in Marokko bestaan. De interactie, het gemak waarmee publiek in en uit loopt en een praatje maakt, kortom het marktgevoel in het theater, daar streeft ook een Nederlandse regisseur als Paul Feld van Growing up in Public naar bij zijn voorstellingen in de Parade.

De Haagse theatermaker Majid Choukri wilde zijn collega's met alle liefde uitleggen hoe het traditionele theater in Marokko in elkaar zit.

De halka, een traditionele stijl in Marokko die ook wel het theater van de straat wordt genoemd, kan immers ook in Nederland haar plek krijgen. Maar hij vindt dat er beter gesproken kan worden over het theater van de toekomst: 'Al die culturen die nu in Nederland bestaan moeten samen theater maken.'

Ahmed Massaïa, directeur van de enige theaterschool in Marokko, waarschuwde zijn Nederlandse collega's voor het ontstaan van gesegregeerd theater: 'Natuurlijk hebben Marokkanen in Nederland een andere identiteit, maar ze wonen hier, maken hier theater en verrijken dus het Nederlandse theater.'

Volgens de Parijse theaterwetenschapper Mohamed Berrada duurde het ook in Frankrijk lang voordat Marokkaanse acteurs door gevestigde gezelschappen binnen gehaald werden. 'Blonde Marokkaanse acteurs krijgen geen werk, omdat er een stereotype idee van de Marokkaan bestaat en een regisseur van Marokkaanse afkomst heeft het nog altijd moeilijker dan zijn Oost-Europese collega.'

In Nederland lieten Marokkanen het theater wat langer wachten. Toneelschrijvers en mimespelers die Marokko verlieten, willen al jaren jongeren de verhalen vertellen die hen nooit voor het slapengaan zijn verteld. Theatermakers stapten af van vormingstheater en gingen op weg naar kunst, maar tot vijf jaar geleden was er zelfs voor de meest zedige rol geen Marokkaanse actrice te vinden.

Femke Halsema, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, is het met de kunstenaars eens: 'Het is gevaarlijk om mensen vast te pinnen op hun identiteit. Ik zie niets in een stimuleringsbeleid voor Marokkaans theater in Nederland. Het zou betekenen dat ze zich meer moeten identificeren met hun afkomst. Dat lijkt me niet de bedoeling. Ik wil aan acteurs, regisseurs en thematiek kunnen zien dat Nederland een andere kleur heeft gekregen. Daarom moeten gevestigde gezelschappen zich open opstellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden