Bellen metOnze Spanje-correspondent

‘Ik vrees dat het nog lang duurt voor we weer op een Madrileens terras kunnen zitten’

Een week voor Spanje op slot ging, demonstreerden in Madrid nog 120 duizend mensen op straat. Nu wordt correspondent Maartje Bakker (34) toegeschreeuwd waarom ze in hemelsnaam buiten fietst als ze op reportage is in de Spaanse hoofdstad.

Het lege Plaza Mayor in Madrid.  Beeld Getty Images
Het lege Plaza Mayor in Madrid.Beeld Getty Images

Het is toch bizar, in retrospectief, dat op 8 maart nog honderdduizenden in Spanje de straten op gingen vanwege Vrouwendag?

‘In voorgaande jaren ben ik ernaartoe geweest, dit jaar heb ik het bewust niet gedaan. De stoet was vlakbij ons appartement. Sommigen, waaronder de rechtse oppositie, vonden het belachelijk dat de demonstratie doorging. In Barcelona waren zo’n 50 duizend mensen op de been. Een week later werd bekend dat de vrouw van premier Pedro Sánchez, die bij de demonstratie in Madrid was, besmet was met het virus. Ook parlementariërs bleken later het virus te hebben opgelopen.

‘Twee dagen daarvoor, op 6 maart, vond in diverse Spaanse steden een jaarlijks ritueel plaats waarbij Jezus wordt vereerd. In de kerk mag je dan een Jezusbeeld kussen. Duizenden mensen komen daar elk jaar op af. De burgemeester van Madrid zei nog dat iedereen kon komen, dat het coronavirus geen einde mocht maken aan oude tradities. De autoriteiten zeiden dat er helemaal geen reden was voor paniek. Op die dag stond het dodental in Spanje nog maar op zes. Daarna is het heel snel gegaan.

‘Was het nalatigheid? Partijen, zoals de oppositionele conservatieve Partido Popular, betoogden dat de regering veel te langzaam maatregelen heeft genomen om het virus te bestrijden. Spanje heeft nu, na Italië, de meeste coronaslachtoffers: 767 doden en 17.147 besmettingen. In Madrid is de uitbraak het ergst. Hier zijn tot nu toe de meeste doden gevallen: 498.’

Wel of niet in lockdown, daar was in Spanje geen discussie over. Daar is sinds zondag de noodtoestand van kracht. Hoe is dat?

‘Ik begrijp dat het nodig is, maar het geeft me een heel onvrij gevoel. De inperkingen van de bewegingsvrijheid gaan hier heel ver. Er is ook veel politie op straat. Wie de regels overtreedt, riskeert een boete van minstens 600 euro. Iedereen moet zo min mogelijk naar buiten gaan. Je hond uitlaten mag, maar zo dicht mogelijk bij huis. Met z’n tweeën boodschappen doen mag niet.

‘Kinderen konden in praktijk helemaal niet naar buiten. Gelukkig zijn de regels sinds vandaag een beetje versoepeld. Boodschappen doen met kind mag nu. Dat is belangrijk nieuws voor ons. Dan kan ik even met de baby naar buiten, al moet dat zo kort mogelijk zijn. Of mijn vriend kan met de baby weg, dan kan ik even rustig doorwerken. Wij wonen in Madrid in een klein appartement van 65 vierkante meter, dus we zitten nogal op elkaars lip.’

Een groot deel van het leven in Spanje speelt zich buiten af. Hoe is het voor mensen om nu thuis opgesloten te zitten?

‘De Spanjaarden hadden zich klaar gemaakt voor het mooie weer en dan gebeurt dit. Zitten ze opgesloten thuis. Maandag ben ik, op de fiets, op reportage geweest. De sfeer in Madrid is helemaal weg. Als je mensen ziet, zie je alleen maar bedrukte gezichten.

‘Gisteren schreeuwde een man vanuit zijn raam boos naar mij: ‘Wat doe je daar?’ Ik gebruik mijn fiets om op reportage te gaan, dat lijkt mij nu juist veiliger. Maar in Spanje wordt anders aangekeken tegen een fiets. Spanjaarden zien het niet als een transportmiddel, maar meer als een sportattribuut. Dus als ik nu door de stad fiets, denken sommigen dat ik midden in deze coronacrisis even aan het sporten ben.’

Doet de noodtoestand oudere Spanjaarden denken aan de Franco-dictatuur?

‘Ik denk het niet. Toen kon je niet vrij je mening geven, nu wel. Bovendien, in die tijd kon je nog gewoon de straat op. Toch begrijpen de meeste mensen wel dat het leven op straat tot ’s avonds laat nu even voorbij is. Dat ze geen biertje kunnen drinken op een terras. Een deel vindt zelfs dat de regering eerder maatregelen had kunnen nemen om verspreiding van het virus te voorkomen.

‘Via allerlei apps proberen mensen nu contact met elkaar te houden. Elke dag wordt er naar buiten geklapt om de mensen die moeten werken, zoals in de ziekenhuizen, moed in te spreken. De noodtoestand geldt voorlopig tot eind maart. Maar de regering heeft al gewaarschuwd dat deze twee weken wellicht niet genoeg zullen zijn om de coronacrisis te bedwingen.’

Ik begrijp dat je zelf wat vraagtekens hebt bij hoe streng de maatregelen zijn? Ben je niet bang? De afgelopen dag kwamen er 169 doden bij.

‘Ja, daar verbaas ik mij wel over. Dat je bijvoorbeeld niet even naar het park kan gaan. Wij wonen vlakbij het bekende Retiropark. Als je afstand tot de voorbijgangers bewaart, moet het toch kunnen? Bejaarden die ziek zijn, mogen geen bezoek krijgen. Ze gaan dood zonder dat hun familie erbij is. Dat is heel hard. Ik denk dat er veel meer mogelijk is, mits je op afstand van elkaar blijft.

‘Bang, dat ik zelf besmet kan raken, ben ik niet echt. Op reportage praat ik niet met twintig mensen. Zo’n vijf, zes, dat is genoeg. Ik ben verder gezond en behoor niet tot de doelgroep die het meeste risico loopt. Ik heb wel geprobeerd mondkapjes te kopen, toen de situatie steeds onveiliger werd. Maar in Spanje was er niets meer te koop. Toen ik vorige week in Marokko was, is het mij wel gelukt om er vier te kopen. Nee, ondanks het grote aantal besmettingen, maak ik mij geen zorgen.’

Heb je hoop dat dit snel voorbij is? Dat je, net als miljoenen Spanjaarden, het leven op straat weer kan oppakken?

‘Op 29 maart zullen deze vrijheidsbeperkingen echt niet voorbij zijn. Er wordt al gekeken naar verlenging van de noodtoestand. De krant El País schreef laatst: ‘Wij waren gelukkig, maar wij wisten het niet’. Ik vrees dat het nog lang gaat duren voor we weer op een terras kunnen zitten om een kopje koffie te drinken. Of dat we naar het park kunnen gaan met ons kind.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden