Reportage

‘Ik volg dat gepruts niet meer zo, de formatie heeft te lang geduurd’

In Rozendaal (Gelderland), donderdag. Ruim 70 procent van de opgekomen kiezers stemde in maart op de VVD, het CDA, D66 of de ChristenUnie. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
In Rozendaal (Gelderland), donderdag. Ruim 70 procent van de opgekomen kiezers stemde in maart op de VVD, het CDA, D66 of de ChristenUnie.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Hoe waardeert de kiezer het coalitieakkoord dat de basis legt voor het kabinet-Rutte IV? De Volkskrant vroeg het in het Gelderse Rozendaal, waar ruim 70 procent zijn stem gaf aan een van de vier regeringspartijen. ‘Wat ik gestemd heb? Even denken, na zo’n lange tijd.’

Charlotte Huisman

Wie inwoners van Rozendaal wil ontmoeten, kan het best een hond nemen. In het welvarende, groene Gelderse dorp zonder winkels spreekt men elkaar al wandelend met een huisdier. Bijvoorbeeld over het regeerakkoord, dat woensdag is gepresenteerd.

‘Ik volg dat gepruts niet meer zo, het heeft allemaal veel te lang geduurd. Ze hebben veel te weinig over voor de zorg’, bromt een 49-jarige architect. Met haar bruine heidewachtel loopt ze deze wat mistige donderdagochtend energiek over een bosachtig pad, vlak bij Kasteel Rosendael. Het plan om veel huizen te gaan bouwen, juicht ze wel toe. Dan zuinigjes: ‘Maar eerst zien of ze dat lukt.’

Meer inwoners zeggen zoals zij: de politiek kan weer van alles zeggen, eerst zien of het ook gebeurt. Zoals veel Rozendalers wil de architect haar naam niet geven bij haar politieke uitspraken. Wel haar leeftijd, beroep – en het ras van haar hond. ‘Want dan weet men hier wél wie ik ben.’

Net als de meesten van haar dorpsgenoten heeft ze op een van de vier coalitiepartijen gestemd. Ruim 70 procent van de nog geen tweeduizend inwoners van deze gemeente stemde VVD, D66, CDA of ChristenUnie, veel meer dan elders. Dat betekent niet dat in Rozendaal een enthousiaste stemming heerst over het langverwachte regeerakkoord van Rutte IV. Ze hebben zich er bovendien nog weinig in verdiept.

Verkeerde bias van de overheid

‘Als iets heel lang duurt, zoals deze formatie, heb je er niet meer zo veel aandacht voor’, zegt een 51-jarige interim-manager in het bedrijfsleven, die er zijn borderterrier uitlaat. Wel goed, vindt hij, dat het nieuwe kabinet het leenstelsel voor studenten wil afschaffen. ‘Als je jonge mensen opzadelt met zoveel schulden, is dat geen goede start.’

In de kleinste gemeente buiten de Waddeneilanden wonen bovengemiddeld veel miljonairs, in statige huizen met vaak authentieke details en zorgvuldig in de verf gezette luiken. Een enkele passerende auto overstemt de in oude bomen tjilpende vogels.

In deze contreien zul je niet gauw slachtoffers treffen van de toeslagenaffaire, die leidde tot de val van het kabinet-Rutte III. ‘Maar zo’n schandaal gaat ons wel aan’, verzekert een inwoner die zijn hazewindhond uitlaat. ‘Ook rijkeren zouden slachtoffer kunnen worden van een verkeerde bias van de overheid.’

Deze 32-jarige Rozendaler, elektrotechnicus bij een energiemaatschappij, heeft als zwevende kiezer bij de laatste verkiezingen op Volt gestemd. Het regeerakkoord heeft hij nog nauwelijks gezien. ‘Prima dat ze iets met kernenergie gaan doen. Helaas wordt in de politiek veel gezegd maar weinig gedaan.’

In Rozendaal wonen volgens de elektrotechnicus geen ‘asociale rijken’. ‘De inwoners hebben het geluk iets vermogender te zijn en ze beseffen dat ook.’ Niet onverwacht is de VVD de grootste partij in Rozendaal, met ruim eenderde van de stemmen. Ook D66 is er groot, met bijna een kwart. De sfeer is er wat dorps.

Het geld hangt niet aan de bomen

Een passerende 50-jarige vrouw met een open gezicht vertelt dat ook zij de politiek niet meer zo heeft gevolgd. Met een grote, kleurige shawl om zich heen geslagen laat zij haar labrador uit. ‘Er treedt toch een soort vermoeidheid in na een lange formatie en ook nog een coronapersconferentie’, vertelt de huisarts die D66 heeft gestemd. ‘Toen ik gisteren langs de talkshows zapte over het regeerakkoord, dacht ik, nee, hier heb ik even geen zin in.’

Als huisarts vindt ze de personele capaciteit van de zorg het belangrijkste probleem, een dat om een oplossing schreeuwt. ‘Ik kan geen assistent vinden en in de ziekenhuizen is het nog veel erger.’

‘In Rozendaal hangt het geld niet aan de bomen, het zit in de huizen’, zegt Yolanda Hajri. De PvdA-stemmer uit het aangrenzende Velp loopt met een vriendin door de tuin van het landgoed bij het kasteel. ‘Hier woont toch een ander soort mensen dan in Velp, deftiger’, zegt de voormalige docent maatschappijleer.

Hajri wil wel met haar naam in de krant, met haar ongezouten mening over het nieuwe kabinet. ‘Het is flut, helemaal niets, het zijn dezelfde poppetjes. En dat na al die narigheid en een slecht coronabeleid; dat zij weer gaan regeren doet mij pijn. Als ik die koppen alleen al zie, zo’n Kaag die van links naar rechts gaat. Wel goed dat ze veel aan het milieu gaan doen. Daar kan nu ook niemand meer omheen.’

Echte problemen: natuur en klimaat

Rozendaal staat ook hoog op het lijstje gemeenten met naar verhouding de meeste gevaccineerden, 93 procent van in de inwoners is ingeënt tegen corona. Dat geldt niet voor de pezige 64-jarige huurder van het riante huis bij de ingang van het landgoed. In een jas met een kleurig ruitmotief laat zij haar bordercollie uit in het park.

‘Het probleem van de pandemie is klein vergeleken met de echte problemen, het natuurbederf en het klimaat. Heel benauwend dat corona daarvan zo de aandacht afleidt’, vertelt de vrouw die zich bezighoudt met energetische geneeswijzen. ‘Door onze slechte leefstijl zijn we ongezond geworden. Daarom moet er meer geld komen voor de gezondheid van mensen. Voor gezonde landbouw, een gezond milieu en meer bewegen.’ Daarom is ze blij met het plan suiker te belasten en groente en fruit juist goedkoper te maken.

Over wat ze heeft gestemd moet ze even nadenken na zo’n lange tijd. ‘Op Sigrid Kaag, een toffe vrouw, meestal stem ik op de Partij voor de Dieren. De natuur is mijn richtsnoer.’

Aanvankelijk gaf de vrouw haar naam, later bedacht ze dat ze die toch niet wil terugzien in de media. ‘Hugo de Jonge zegt dat hij precies weet waar de ongevaccineerden wonen. Daar word ik een beetje angstig van.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden