'Ik voel me soeverein in die positie'

Het draaiorgel en de poppenkastspeler zijn allang niet meer de enige artiesten die straten en pleinen bevolken. De straat is van iedereen en elke plek heeft zijn ongeschreven regels....

HET gevarieerde ritme van de Gentse Feesten dringt slechts in vlagen door tot het grauwe steegje. Een zweempje jazz, een gedempte roffel op een bongo, de echo van een onvervalste smartlap.

Wim De Lang (71) vindt het best. Hij houdt van rust. Hij schrijft een gedichtje op een blaadje en laat het dan achteloos wegvliegen. Het duurt even voordat het papier de kasseien bereikt. De Lang, stijlvol met strooien hoed op het hoofd en vlinderstrik onder de kin, zit vijf meter hoog op een witte zetel, vastgeschroefd aan een eeuwenoude gevel.

'Kijk, daar nog een!' Op het gelaat van voorbijgangers strijdt de verbazing met de lach. Om de hoek van de steeg zit Eddy, generatiegenoot van De Lang. Net zo hoog, gekleefd aan de muur van het Gentse conservatorium. Hij schudt beurtelings met knisperende sambaballen en een cocktailshaker.

'En dáár.' Tegenover Eddy zetelt Dorien, het gezicht pal in de zon. 'Is die soms groenten aan het kuisen?' Mis. Op haar schoot maakt ze een vis schoon.

'Ja, zijn die gek, of wat?'

X-mal Mensch Stuhl is een installatie/performance waarmee de Duitse choreografe en producer Angie Hiesl (47) al zo'n zeven jaar in Europese steden optreedt. Op tien plaatsen laat ze stoelen hoog aan gevels bevestigen. Daarop nemen acteurs plaats, in leeftijd tussen 60 en 90 jaar, die vervolgens eenvoudige handelingen verrichten. Het Duits-Nederlandse gezelschap was eerder in Amsterdam, Arnhem, München, Freiburg, Aurillac en Fribourg, en tot twee maal toe in Brazilië. Vandaag is X-mal Mensch Stuhl onderdeel van het Internationaal Straattheaterfestival in Gent.

Theater? Hiesl schudt het hoofd. Ze heeft er eigenlijk niet zo veel mee. Het veronderstelt een rol, een karakter, een stemming. Ze blijft liever bij de waarheid, de werkelijkheid. Ze heeft een stukje uit het dagelijks leven gesneden en letterlijk op een ander niveau gebracht.

Ze houdt immers van openbare ruimten en hoogten. Ooit hing er op haar aanwijzingen een spelend achtkoppig muziekorkest aan touwen onder aan een brug. Ze zoekt de onverwachte confrontatie en het gewijzigde perspectief. Dat verwart het publiek. Absurdisme en surrealisme hand in hand.

Ook de inschakeling van oudere acteurs past in het beeld. Ze had natuurlijk ook hippe jongelui kunnen kiezen, die acrobatische toeren uithalen. Maar dat zou voor de hand liggen. Dan liever iets tegenovergestelds. Ouderen zitten doorgaans immers thuis, of in een tehuis, of in Spanje. Maar daar, op die zetel, zijn ze zowaar 'meester van de situatie'.

Onderschat het niet, tekent Hiesl aan: de acteurs moeten geen last hebben van hoogtevrees, zich lang concentreren en zich volledig afsluiten van de wereld beneden; contact is taboe, een gesprek zou de aandacht voor de performance maar afleiden.

Op het plaveisel zelf is er veelal wel beroering. Wim De Lang, gewezen timmerman en huismeester van een Amerikaanse bank in Amsterdam: 'Ik hing een keer boven een pinautomaat. Pas op, riepen voorbijgangers als iemand flappen ging tappen, hij ziet je code!'

Hiesl: 'Soms zoeken andere artiesten de stoelen op. Er kwam een keer een didgeridoo-speler onder staan.'

De Lang: 'Een bedelaar is ook geweest. Ergens anders gooiden mensen geld naar boven.'

Hiesl: 'Gevaarlijk is het vrijwel nooit. Eén keer, misschien. Toen een van ons aan een kerkmuur in Zwitserland hing, kwamen er twee jongetjes op af met van die enorme waterpistolen. Ze mikten gelukkig met opzet ruim naast de stoel.'

Als De Lang na ruim een uur met behulp van een ladder in het Gentse steegje is afgedaald, toont hij zich tevreden. 'Ik voel me soeverein, in die positie. Zwevend, tussen hemel en hel. Vanaf hier zie je 'm niet, maar tegenover mij zat een zieke duif. Dat zet je aan het mijmeren. Zal ik ooit ook zo achter een venster belanden? Maar voorlopig péndel ik nog tussen hemel en hel. Mooi, hè?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden