'Ik voel dat ik hier op mijn plek ben'

De jonge predikant Svjatko Garvas is uit Lviv naar Kiev gekomen om te betogen tegen Janoekovitsj. Vrolijk deelt hij er broodjes uit aan medebetogers.

KIEV - Een tandenborstel, een fietshelm, een skibril (tegen traangas) en een palestijnensjaal, meer heeft Svjatko Garvas niet in zijn rugzakje zitten als hij dinsdag om zeven uur in de ochtend op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev aankomt. 'Ik ben niet gekomen om te vechten', zegt hij, 'maar als het moet, dan moet het.' Svyatko Garvas is er klaar voor.


Garvas staat in de stad Lviv aan het hoofd van een kleine protestantse gemeente. De 30-jarige predikant heeft er een zware nacht op zitten. De voorgaande avond vertrok hij samen met een veertigtal collega's vanuit zijn woonplaats naar Kiev. Vrouwen mochten niet mee. Het werd een helse rit, acht uur lang in een slecht verwarmde bus die onderweg ook nog eens zonder benzine kwam te staan. Maar voor je land moet je iets overhebben, vindt Garvas.


Het is voor hem al de tweede keer dat hij naar de hoofdstad komt om te demonstreren tegen de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj. De eerste keer was in november, toen de anti-regeringsprotesten net begonnen waren. Op het tot 'EuroMaidan' (Europaplein) omgedoopte Onafhankelijkheidsplein werd toen vooral gejuicht.


Dat is nu, twee maanden later, wel even anders. De voorbije weken zijn er bij gevechten tussen betogers en oproerpolitie doden gevallen, en dat is in het centrum van Kiev terug te zien. Het Onafhankelijkheidsplein en de aanpalende straten worden gedomineerd door legertenten. Overal zijn versperringen opgeworpen. Voor de bezette overheidsgebouwen houden bewapende jongeren de wacht. Er zijn de laatste weken te veel incidenten geweest met ongewenste infiltranten.


De langverwachte parlementszitting zorgt dinsdag voor bijkomende spanning. 'Als het parlement zijn goede wil toont, zal het rustig blijven', schat Garvas. 'In het andere geval dreigt de boel te ontsporen.' Al voor de middag blijkt dat de regering voor de eerste variant opteert. Op het Onafhankelijkheidsplein, waar elke toespraak begint met de nationalistische uitroep 'Eer aan Oekraïne!' (antwoord: 'Eer aan onze helden!'), wordt het vertrek van premier Azarov met gejuich begroet.


'Ik denk dat het een list is', zegt Valeri Bondarenko, een circusacrobaat die samen met zijn radicale collega's van Silna Sprawa het ministerie van Landbouw bezet houdt. Het ontslag van Azarov kan hem niet overtuigen. Perschef Aleksander Moisejenko bevestigt: de bezetting van het ministerie wordt pas opgeheven als Janoekovitsj opstapt.


'Niet Azarov maar Janoekovitsj moet opstappen', zegt Taras Napol van de nationalistische beweging Svoboda (Vrijheid). Zijn partij houdt het Internationale Kunst- en Cultuurcentrum van de Oekraïense Vakbonden bezet.


Ook op de barricades nemen ze liever het zekere voor het onzekere. In de Hrusjevskistraat, waar vorige week doden en gewonden vielen, wordt volop gewerkt aan nieuwe versperringen, al is dat niet gemakkelijk. De oproerpolitie aan de overkant heeft de kranen opengezet, waardoor het water in het rond spuit. Door de strenge vorst ligt de steil aflopende straat er spekglad bij.


De kou is dinsdag de grootste vijand van de anti-regeringsbetogers. Het informatiescherm op de toren van het Onafhankelijkheidsplein wijst -11 graden aan. Door de wind ligt de gevoelstemperatuur nog lager. De wind komt pal uit het oosten, uit de regio waar de gehate Janoekovitsj zijn machtsbasis heeft. Het is alsof de duivel ermee speelt.


Om de vrieskou te trotseren hebben de demonstranten overal vuurtjes aangestoken. Anderen proberen zich te verwarmen met de drankjes die vrijwilligers laten aanrukken. Ook Garvas, de jonge predikant uit Lviv, draagt zijn steentje bij. 'Ik voel dat ik hier op mijn plaats ben', zegt hij, nadat hij in de Hrusjevskistraat broodjes met worst heeft uitgedeeld. Naar huis keert hij voorlopig niet terug. Waar gaat hij vannacht slapen? 'Dat weet ik niet', antwoordt Garvas. 'We zien wel. Misschien bij vrienden, maar ik vrees dat het een tent zal worden.'


Svjatko Garvas predikant uit Lviv


pagina 20-21 Uitgelicht: de soundtrack van de Oekraïense volksopstand

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden