Ik stem SP of CU

Zo ik iets ben, om met Couperus te spreken, ben ik als staatsburger politiek zwevend. Hoe is dat zo gekomen?...

De dag na de verkiezingen ploos ik kranten na en bekeek bij alle gemeenten hoe gestemd was. Het fanatisme ging zo ver, dat ik er een eer in stelde om van vrijwel elke plaats het aantal kiezers, percentages en winstmarges uit het hoofd te kennen. Verlies stortte mij in een diepe tristesse. En met verlies kreeg die partij vanwege toenemende secularisatie steeds meer te maken.

1948. Ik was 10 jaar, hoorde luidsprekers in de straat. ‘Maakt geen fouten, stemt Jan Schouten.’ De leider van de AR zou in zaal Naeff een ontmoeting hebben met de voorzitter van de afdeling Velp, die P. Oranje heette. Dat moest van boven bestierd zijn. Onze mannenbroeders, van Jelle Zijlstra tot Hannie van Leeuwen, stonden links van het midden, kwamen op voor de verdrukten, spraken van ‘rentmeesterschap over deze aarde’.

In 1980 ging de partij – met CHU en KVP – op in het CDA. Vanaf dat moment heb ik mij politiek dakloos gevoeld. Ik zwierf van PPR naar PvdA en terug. Er is een overmoedig moment geweest dat ik overwoog om met gelijkgestemden een nieuwe partij op te richten. Dus: links van het midden, ondogmatisch, opkomend voor volmaakt geïntegreerde immigranten, voor vluchtelingen, voor andere verslagenen.

Op wie zal ik stemmen? Balkenende herinnert mij aan de geliefde partij, maar prefereert samenwerking met de VVD – wat bij serieus gewetensonderzoek tegen zijn hart moet ingaan. De kinderen uit het gezin Gümüs waren voortreffelijke leerlingen in basis- en voortgezet onderwijs. Toenmalig premier Kok had de macht om uitzetting tegen te houden. Hij heeft het niet gedaan.

Opeenvolgende PvdA-ministers en staatssecretarissen van onderwijs – Van Kemenade, Netelenbos c.s. en u kent ze! allen voorstander van het egalitaire denken – hebben voor het onderwijs noodlottige vernieuwingen als middenschool en studiehuis doorgedrukt en veel docenten definitief beschadigd. Het Frans moest worden afgeschaft. Gelukkig was er nog de communist Marcus Bakker die zich tegen dat onzalige plan verzette met de woorden: ‘Wat eeuwen goed is geweest voor de elite, moet vast ook goed zijn voor het arbeiderskind.’

Ik wil stemmen op 22 november. Op wie? God is in Nederland aan de winnende hand en niet alleen in Nederland. Ik verwacht dat het CDA een flinke winst gaat behalen. Om het af te houden van de heilloze weg met de VVD zal het een krachtige linkse partij naast zich moeten vinden.

De woorden van Marcus Bakker hadden ook uit de mond van Jan Marijnissen kunnen komen. Ik weet van hem dat hij de onderwijspolitiek van de PvdA afwijst en voor een betere, cultuurrijker middelbare school pleit. Ik stem op Jan Marijnissen.

Of op André Rouvoet? Les extrêmes se touchent. De partij van Rouvoet vertegenwoordigt iets van het eigene van deze natie, namelijk vier eeuwen calvinisme. Ik vermoed dat het CDA op vijftig zetels komt, de SP op twintig, de ChristenUnie op negen. Dat zou een bijzondere, nog niet eerder vertoonde coalitie zijn en ze zal het CDA dwingen naar links op te schuiven.

Maar op wie ga ik nu stemmen? Dat zal impulsief beslist worden in het stemhokje: Jan of André.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden