'Ik stel veel uit, dat zou dan komen omdat ik een latino ben?'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Zanger Jody Bernal (33): 'Bij mij zit de swing er wel in.'

Zanger Jody Bernal. Beeld Robin De Puy

Als baby van 3 maanden werd Jody Bernal geadopteerd uit Colombia. Vier jaar later scheidden zijn adoptieouders. 'Zo noem ik ze niet. Zij zijn mijn ouders. Mijn biologische moeder woont in Colombia, dat is hoe ik haar zie.'

Jody Bernal

(Colombia, 1981) stond in 2000 vijftien weken achter elkaar op nummer 1 in de Single Top-100 met Que si, que no. Dat is nog steeds een record. Ook in België stond het op nummer 1. Bernal speelde rollen in Holiday on Ice en in de musical Fame.

Eerst een adoptie, vier jaar later een scheiding.

'Mijn ouders kregen allebei nieuwe partners, dus ik kreeg er een stiefmoeder en een stiefvader bij. In het weekend ging ik naar mijn vader en zijn vrouw. Heel Nederlands, zo'n modern gezin. Mijn stiefmoeder had al twee zoons.'

Hoe noemde je die, adoptie-stiefbroers?

'Ik zag ze als mijn broers. Mijn nieuwe vader en moeder, dat was stief. Mijn broers zijn mijn broers. Gek is dat. Mijn moeder in Colombia kreeg na mij nog twee kinderen. Die zie ik ook als mijn broer en zus.

'Zoals ik het nu vertel, klinkt het moeilijk voor een kind, maar het ging gemoedelijk. Ik was jong, ik paste me aan.'

Hoe groeide je op?

'Delft was grotendeels blank, wij woonden in een gemengd gedeelte. Daarmee heb ik geluk gehad. Adoptie is niet makkelijk om te regelen, het kost best veel geld. De meeste mensen die dat kunnen betalen, zullen in een blanke wijk wonen. Dan ben je én geadopteerd én het enige donkere kind in de klas. Ik had op school Turkse, Marokkaanse en Surinaamse vriendjes.'

Wat dachten ze dat jij was?

'In die tijd waren hier niet veel Zuid-Amerikanen, alleen Surinamers. Het was de tijd van de gabbermuziek, dat werd een beetje een strijd. Jongens die kaalgeschoren hoofden hadden en bomberjacks met Nederlandse vlaggen droegen. Als ik werd uitgescholden voor kut-Turk of kut-Marokkaan, dacht ik: het ergste is dat ze niet herkennen dat ik een Colombiaan ben.'

Jody Bernal. Beeld ANP

Vanaf wanneer wist je het?

'Mijn moeder is er altijd open over geweest. Dat ze zelf geen kinderen kon krijgen en dat ik was geadopteerd. Het was normaal voor me. Toen ik ouder werd, begon ik erover na te denken. Waar ligt Colombia, wat is het voor land? Ik vond het erg dat ik geen Spaans sprak. Mijn moeder heeft geregeld dat ik privéles kreeg om de taal te leren. Het heeft geholpen dat zij er nooit spastisch over deed, ze voelde zich niet bedreigd door Colombia.'

Hoe vaak ben je daar geweest?

'Drie keer. Mijn moeder merkte dat ik de behoefte had Colombia te zien. Ze heeft een advocaat ingehuurd, die is gaan zoeken. Het ging snel. Na een maand zei mijn moeder: ik heb iets voor je, een bericht uit Colombia. Ik was 18. Een paar maanden later zijn we gegaan. Ik wist dat ik een oudere broer had, dat zat steeds in mijn achterhoofd.

'We landden op Bogotá. Ooms, tantes, de hele familie stond te wachten. Mijn biologische moeder heet Gladys Chavez Bernal, ik heet eigenlijk Joaquin Bernal. Mijn broer bleek te zijn overleden aan leukemie. Volgens mijn moeder had ik de trekken van mijn biologische moeder.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met oud-voetballer Dries Boussatta (Marokkaans) en journalist en presentator Frits Barend (Joods).

Vielen zaken voor jou op hun plaats in Colombia?

'Daarmee ben ik nooit bezig geweest. Ik stel bijvoorbeeld veel uit, dat zou dan komen door mijn mañana-mentaliteit omdat ik een latino ben? Daar kan ik niet zo veel mee. Ik denk dat ik daar te Nederlands voor ben, te nuchter, ik wilde alleen weten: wie is mijn familie, wat voor mensen zijn dat?'

Jody Bernal (r) en Belle Perez treden samen op in 2002. Beeld ANP

Heb je aan je biologische moeder gevraagd wat er was gebeurd?

'Mijn moeder had geen geld. En ze had mijn broer al. Ze ging met haar baas naar bed en eh, dat ben ik geworden. Die baas is verdwenen, van hem heeft ze nooit meer iets gehoord.

'Na een paar weken ging ik terug naar Nederland, het was emotioneel. De halve familie kwam afscheid nemen. Op het vliegveld kocht mijn tante een cd'tje voor me met Zuid-Amerikaanse muziek. Thuis luisterde ik ernaar, een van de liedjes die erop stonden was Que si, que no. Ik zong in een koor, maar ik had geen ambitie zanger te worden, ik zat gewoon op school. Mijn moeder zei: iedereen wil wel zanger worden.

'Que si, que no vond ik een leuk nummer, ik wilde het zingen en opsturen naar mijn familie in Colombia. Via het koor kende ik mensen die een studio hadden. Ik nam het op en ze zeiden: dit is zo goed, hiermee moeten we wat doen. Op RTL4 had je toen een talentenjacht, Your Big Break, met dit liedje deed ik daaraan mee. De kracht was, denk ik, dat het spontaan was. Er was niet van tevoren bedacht: dan doen we dit dansje erbij.'

Nederlands
'Tijdens wedstrijden van het Nederlands elftal. Dan voel ik me echt Hollands.'

Colombiaans
'Hetzelfde. Als Colombia en Nederland tegen elkaar spelen, ben ik voor Colombia. Maar alleen omdat Nederland al zo veel grote successen heeft gehad.'

Eten
'Vlees.'

Partner
'Mijn vrouw is half Nederlands en half Egyptisch. Mijn ex-vriendinnetjes hadden alle kleuren en maten. Gelukkig heb ik een ruime keuze gehad.'

Mohammed cartoons
'Die vrijheid moeten we hebben.'

Dansten je ouders ook?

'Zeker niet, misschien alleen de polonaise met carnaval. Maar bij mij zit de swing er wel in, die heb ik in mijn lichaam zitten. In het koor dansten we ook, een beetje steppie van beppie, de blanke jongetjes deden het wat minder natuurlijk dan ik.'

Je bent toch een latino geworden.

'Het is toevallig zo gegaan door die muziek. Ik ben er nu bij gaan draaien, als dj. En ik heb een eigen studio gebouwd waar ik muziek maak. Vroeger hield ik van pop en rock, Michael Jackson en de Red Hot Chili Peppers. Ik wist dat ze in Colombia naar salsa luisterden en bachata en merengue, ik dwong mezelf om die stijlen leuk te vinden - terwijl dat in het begin niet zo was.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden