'Ik speel liever een stoïcijns secreet dan een liefdevolle zuster'

Moet ze een loeder zijn of juist een comédienne? Actrice Jacqueline Blom kan het allebei. Vanaf vanavond is ze te zien in een nieuwe tv-serie van Maria Goos.

Jacqueline Blom Beeld Frank Ruiter
Jacqueline BlomBeeld Frank Ruiter

Stoïcijns secreet (Penoza) of liefdevolle zuster (Loenatik)? 'Beide series zijn kinderen van mij, hè. Maar het stoïcijnse secreet is spannender om te spelen dan de liefdevolle zuster, dus ik kies voor de rol van Justine de Heer uit Penoza.

'Mijn rol in Loenatik, die van zuster Ten Hoeven, had vooral een ondersteunende functie, waarbij ik als verzorgende de zes gekken in de inrichting zo dwaas mogelijk moest laten zijn. Dat betekende neutraal blijven en vooral verbaasd op ze reageren. Loenatik vind ik als geheel een prachtige, lieve serie waarin een zekere naïviteit zit. En die is ook ontzettend grappig. Ik herinner me een scène waarin Dr. Doolittle, een van de bewoners , een begrafenis gaat regelen voor zijn dode varken, Coby. De begrafenisondernemer van dienst probeert Dr. Doolittle vervolgens een poot uit te draaien door in te spelen op zijn naïviteit. Het leuke is dat zowel kinderen als volwassenen met plezier naar de serie keken. Kinderen zullen meegaan met het verdriet om het dooie varken, terwijl volwassenen zullen lachen om die vuile begrafenisondernemer.

'Spelen in Penoza is een grotere uitdaging, omdat ik daarin een drekkerig loeder als Justine de Heer, de officier van justitie, mag spelen. Toen ik voor de rol werd gevraagd, zou ik maar een klein aandeel in de serie hebben. Het klikte enorm tussen de regisseur, de schrijvers en mij. De rol is toen steeds groter geworden. Nadat een scène is afgelopen, draait de camera vaak nog even door. Op zulke momenten probeer ik nieuwe dingen uit. Dat deed ik toen ook. Ik keek hoever ik kon gaan in het tonen van mijn lelijke kant, die zo goed bij de rol van Justine past. Daar ben ik niet bang voor. Ik denk dat de regisseur er inspiratie door kreeg.'

null Beeld anp
Beeld anp

CV

1961 Geboren in Oegstgeest
1981 Toneelacademie Maastricht
1995-2001 Zuster Ten Hoeven in Loenatik
1998-1999 Elise Bussink-Vermeer in Oud geld
2002 Loenatik de moevie
2010 Bregje in Boijmans TV
2010-2015 Justine de Heer in Penoza
2013 Jacqueline in Volgens Robert
2013-2014 Koningin Wilhelmina in Soldaat van Oranje
2014 Loenatik, te gek!
2014 Elisabeth in Welkom in de familie
2015 Jacqueline in Volgens Jacqueline

Jacqueline Blom is getrouwd met Adriaan Geuze en heeft drie kinderen.

Amsterdam of Rotterdam?

'Dat vind ik een ingewikkelde keuze, ik hou van beide steden. Maar ik blijf trouw aan waar ik nu woon, dus kies ik voor Rotterdam.

'Voordat ik meer dan tien jaar geleden naar Rotterdam verhuisde, woonde ik in Amsterdam. Ik vind Amsterdam een gezellige stad, gewoon omdat het er lekker druk is. Bij een stad hoort drukte, ik vind het heerlijk om daar tussen te zitten. Rotterdam vind ik daarom vaak te stil. Het centrum kan nog wel zo'n 30 duizend mensen meer gebruiken.

Lacht: 'Wat Rotterdam dan weer leuk maakt, is dat het er een stuk gemengder is dan in Amsterdam. Dat weet je pas als je er woont. In Amsterdam kun je erg in je eigen cocon zitten, in een omgeving waarin iedereen hetzelfde is. Om het extreem te zeggen: buiten de Ring wonen 'de anderen'. In Rotterdam loopt dat veel meer door elkaar. De stad is als gevolg van de Tweede Wereldoorlog nog heel lelijk op veel plekken, waardoor de vreugde als iets wél mooi is - zoals het nieuwe Centraal Station - groot is.

'Wonen in Rotterdam heeft enorm mijn ogen geopend. Toen ik hier net kwam wonen, was Pim Fortuyn in opkomst. Aanvankelijk nam ik een typische Amsterdamse houding aan: wat een engerd, dacht ik. Maar als je in Rotterdam woont, begrijp je beter wat die man bedoelde en waarvoor hij stond. Hij legde terecht de vinger op een aantal zere plekken, zoals integratie. Ik begreep zijn standpunt, omdat ik in een omgeving woon waar integratieproblemen daadwerkelijk spelen.'

null Beeld anp
Beeld anp

Zwarte Piet of Gekleurde Piet?

'Een ander voorbeeld van een maatschappelijke discussie waar ik bewuster mee omga, is de zwartepietenkwestie. Ik sprak eens een Ghanese moeder op het schoolplein. Haar kind was uitgescholden voor Zwarte Piet. 'Ja, en?', dacht ik in eerste instantie. Ik snapte niet waarom ze beledigd was. Zij dacht juist: 'Wat is dit voor land?' Ze was gekwetst. Terwijl ik haar onze traditie probeerde uit te leggen, besefte ik dat het ging om het feit dat zij gekwetst was en niet wat Zwarte Piet voor ons betekent.

'Ik kies dus voor de Gekleurde Piet. Als het beeld van Zwarte Piet mensen zo diep kwetst, ongeacht de traditie, dan moet je daar niet mee doorgaan. Wat betreft het veranderen van Zwarte Piet: nieuwe generaties raken zo snel weer gewend aan een andere Piet, dat speelt geen rol.'

Een serieuze rol of die van de comédienne?

'De comédienne, al is het hiermee niet goed verwoord. Het heeft een verkeerde, geforceerde connotatie, maar bij komedie ligt wel mijn hart. Je kunt er veel in vertellen, als actrice.

'Als ik ergens verschrikkelijk om kan lachen, dan roept dat bij mij veel emoties en gedachten op. Je kunt iets heel pijnlijks aan de orde stellen en er tóch om moeten lachen. Wat mij betreft staat lachen naast huilen. In Nederland heerst de calvinistische gedachte dat je pijnlijke zaken niet door middel van vreugde mag openleggen, maar dat werkt juist goed.

'In het theater heb ik af en toe de kans gekregen om mijn komische kant te laten zien, maar wat mij betreft nog niet voldoende. Een van de voorstellingen waar ik dit wél kon doen, en waar ik dus ontzettend van genoot, was de DeLaMar-productie Welkom in de familie. Ik speelde Elisabeth, die tegen het einde van de voorstelling een uitbarsting krijgt en wraak neemt op haar echtgenoot. Zij onthult dat hij haar proefschrift heeft overgeschreven en met de eer is gaan strijken. Ze gaat compleet uit haar dak en gedraagt zich verschrikkelijk. Ik vond die rol heerlijk om te spelen, omdat ik er als actrice van geniet mijn gedrag volledig uit de hand te laten lopen.'

Jacqueline Blom als zuster in Loenatik Beeld anp
Jacqueline Blom als zuster in LoenatikBeeld anp

In of buiten de schijnwerpers?

'Op het toneel sta ik natuurlijk in de schijnwerpers, maar de gang over rode lopers begin ik pas net een beetje te leren. Ik vind het leuk, maar ook ingewikkeld. Als ik een keuze moet maken, dan sta ik eerder buiten de schijnwerpers.

'Mezelf als 'merk' presenteren, bijvoorbeeld, dat boeit me totaal niet. Toch heb ik wel door dat je je eigen werk op een bepaalde manier naar buiten moet brengen. Mensen moeten snappen wat je wilt laten zien. Ik heb lang gedacht dat men dat zelf maar moest uitzoeken, dat programma- en theatermakers er uiteindelijk wel zouden achterkomen wat je bedoelt. Daarin ben ik naïef geweest.

'Je moet juist benoemen wat je goed kunt. Zo wil ik graag duidelijk maken dat ik meer komedie wil doen en heel komisch kan zijn.'

Perfect zijn of leren van je fouten?

'Leren van fouten. Bij perfect zijn stel ik me voor dat je weet hoe het moet. Ik weet dat juist, voordat ik het toneel opga, vaak helemaal niet.

'Ik vind het interessant om de zogenaamde 'jazzkant' van het acteren te ontdekken, waarbij je dingen op het toneel doet die je van tevoren niet kunt bedenken. Dat gaat intuïtief. Het publiek voelt dat je iets bijzonders doet wat niet elke avond zo gebeurt. Dat kan zowel iets kleins als iets groots zijn. Je moet een gevoel toe-laten waarbij je accepteert dat je niet helemaal snapt waarmee je bezig bent en dan de boel op zijn beloop laten.

'Ik heb daar een mooi voorbeeld bij. Vroeger had ik zo'n ouderwetse tandarts, tandarts Fik. Hij wist dat ik actrice wilde worden. Terwijl ik een keer in de stoel lag, zei hij tegen me: 'Weet je wie ik een goede actrice vind? De Duitse Elizabeth Berger. Die vind ik zo goed, omdat zij in een scène waarin ze ruzie had met haar man zó kwaad werd, dat ze spontaan kopjeduikelde.' Absúrd natuurlijk. Dat is me altijd bijgebleven, dat je als actrice een staat kunt bereiken waarin je uiteindelijk zoiets doet. Dat is mijn leidraad geworden.'

De tiendelige serie Volgens Jacqueline, vanaf 9/11, NPO 2, om 21.25 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden