Ik speel alleen voor jou, jij luistert

Het kamermuziekfestival in Delft weet steeds opnieuw internationale namen aan zich te binden. Bovendien is er steevast een avontuurlijke programmering, met nieuwe muziek in nieuwe vormen. Ditmaal springt een vis-à-visconcert eruit.

AMSTERDAM - Een musicus speelt een solo voor één luisteraar die op een stoel voor hem zit: een intiemere concertvorm bestaat niet. Wat gebeurt er tussen luisteraar en kunstenaar in zo'n directe opstelling? Heeft een musicus publiek nodig? Tijdens het jaarlijkse Delft Chamber Music Festival, dat vrijdag weer van start gaat, worden deze vragen onderzocht. In het voormalige Legermuseum nemen musici een luisteraar apart.


Het bijzondere vis-à-visconcert is geïnspireerd op de performance The Artist is Present van kunstenaar Marina Abramovic in het MoMa in New York. Voor deze performance, die net als de tentoonstelling ongeveer drie maanden duurde, zat Abramovic in stilte op een stoel in het museum. Bezoekers konden op de stoel tegenover haar plaatsnemen om haar recht in de ogen te kijken, zo lang als zij zelf wilden. Abramovic zocht hiermee naar de meest directe vorm van communicatie tussen kunstenaar en toeschouwer.


Die communicatie wil violiste Liza Ferschtman, intendant van het festival, ook voor de muziek zichtbaar maken. 'Het publiek realiseert zich vaak niet hoe intens de relatie is met de uitvoerders', zegt Ferschtman. 'Je voelt als musicus echt de energie van de zaal. Die spanningsboog wil ik uitvergroten met dit concert.'


Het experiment bouwt voort op de documentaire Sei Solo die de NTR dit voorjaar uitzond, waarin Ferschtman solomuziek van Bach en Bartok voordraagt te midden van een groep muziekliefhebbers. 'Ik voelde me zo gedragen door de concentratie van de luisteraars. De aandacht van het publiek was daar volledig gebundeld op mijn muziek. Het is directer dan bij een regulier concert, waarin de afstand met het publiek groter is, of wanneer er meerdere musici tegelijk zitten. Ik voel de energie van dat concert nog steeds.'


Een ander speciaal concert tijdens het kamermuziekfestival in Delft, dat met het thema 'Ik zie ik zie' over waarneming gaat, is de uitvoering van Luigi Nono's La Lontananza Nostalgica Utopica Futura (uit 1988) in de Oude Kerk. Hierbij speelt Ferschtman solomuziek begeleid door verschillende tapeopnamen, aangestuurd door geluidskunstenaar Hans van Eck. Ferschtman loopt spelend rond door de zaal, terwijl het geluid van de tapes ook reist, tussen acht speakers. Uiteindelijk verdwijnt de grens tussen het geluid van de tapes en van de viool. Het Nederlands Kamerkoor zingt tussendoor madrigalen van Gabrieli, een Italiaanse componist uit de Renaissance; een groot contrast met de futuristische muziek van Nono.


'Het is niet zozeer mijn doel om te onderzoeken hoe klassieke muziek weer spannend gemaakt kan worden voor het publiek', zegt Ferschtman. 'Maar ik ben wel nieuwsgierig naar nieuwe vormen, naar wat er allemaal mogelijk is met muziek.'


Het zomerfestival, dat internationale topnamen als Vilde Frang, Aleksander Madzar en het Leipzicher Streichquartett naar Delft brengt, is al jaren zeer succesvol. Tussen bekende kamermuziekwerken als het pianokwintet van Franck of Schumann is de programmering avontuurlijk, met nieuwe en onbekende muziek. Tijdens deze editie gaat onder meer nieuw werk van Willem Jeths en Fant de Kanter in première.


'Ik sta niet bekend als een vertolker van nieuwe muziek', zegt Ferschtman. 'Die reputatie kan ik juist gebruiken om de mensen soms te verrassen.'

Delft Chamber Music Festival, 25/7 t/m 2/8, zie delftmusicfestival.nl. Vis-à-Vis in het voormalig Legermuseum, 30/7

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden