'Ik snapte risico toen het te laat was'

Zoals zo velen kwam DNB-president Nout Wellink de crisis uit als een wijzer man dan toen hij erin ging...

den haag Sinds 1970 zijn er 120 financiële crises geweest. ‘Maar de kredietcrisis is de eerste die in alle landen tegelijk was’, zei Nout Wellink na afloop van zijn gesprek met de commissie-De Wit, die oorzaak en gevolg van die crisis onderzoekt. De president van bankentoezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) wil maar zeggen dat een unieke crisis totaal nieuwe eigenschappen heeft.

Bij de huidige financiële crisis is dat in één woord: systeemrisico. Dat hebben we niet gezien, gaf Wellink enkele keren toe. Risico’s die banken nemen, bleken zodanig in elkaar te kunnen grijpen dat het hele financiële systeem dreigt om te vallen. ‘Dat alle risico’s met elkaar verbonden waren en zo terugsloegen op individuele financiële instellingen – van dat systeemrisico ben ik me pas tijdens deze crisis bewust geworden’, zei Wellink.

Hij zei vanaf 2000 voortdurend en op alle mogelijke manieren te hebben gewaarschuwd voor de steeds grotere en steeds minder verantwoorde risico’s die hij de financiële instellingen zag nemen. ‘We hebben voortdurend gewaarschuwd, maar niet voor deze precieze kredietcrisis’, zei Wellink na afloop.

‘DNB heeft als eerste en enige in de wereld ook maatregelen genomen in de vorm van strakkere regels’, legde de bankpresident uit aan de commissie. Hij voegde eraan toe dat op dit moment verder aangescherpte regels worden gemaakt. Het gaat daarbij vooral om de hoogte van financiële buffers die banken minimaal moeten aanhouden. ‘Het belang daarvan hebben we onderschat. Ze moeten flink omhoog.’

Wat Wellink en DNB ook anders gaan doen is het aanpakken van de beloningen in financiële sector. Voor de crisis was daar geen belangstelling voor, legde hij uit. ‘We hebben de schadelijke invloed van die prikkels onderschat. Maar geleidelijk snapten we dat de beloningen, die soms met geen pen te beschreven zijn, een ernstig risico voor het systeem begonnen te worden.’ Voortaan zijn de beloningen een belangrijk onderwerp voor de toezichthouder, zei Wellink.

Noodzakelijke veranderingen ziet de DNB-president ook in het aanleggen door banken van reserves in goede tijden om ze in slechte tijden te kunnen inzetten. ‘Ik heb al lang geleden gezien dat dit anti-cyclische beleid nodig is, maar het mag niet volgens de huidige boekhoudregels.’ Spanje is daarop een uitzondering, omdat de bankentoezichthouder daar ook boekhoudregels bepaalt.

Voor alle veranderingen die de centrale bankpresident ziet, moeten de regels worden veranderd. Wellink speelt een leidende internationale rol onder toezichthouders om die nieuwe regels te maken. ‘Maar we zien landen er steeds meer aan twijfelen of nieuwe regels wel nodig zijn, nu het economisch herstel is ingezet.’

Wellink kondigde aan dat als de nieuwe internationale regels te lang op zich laten wachten, hij ervoor gaat zorgen dat ze met toestemming van de Europese Unie op zijn minst voor Nederland kunnen worden ingevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden