'Ik snap niet hoe Krouwel en De Hond aan die rare cijfers kwamen'

En de winnaar is...Tim de Beer van TNS Nipo! Nu de kruitdampen rond het referendum zijn opgestegen en het vooral een hoofdpijndossier voor premier Rutte in Brussel is geworden, is het tijd voor nakaarten. Altijd aardig: de uitkomst van die parallelle strijd, die tussen de peilers van het volksgevoel. Meest opmerkelijke gebeurtenis: het haantjesgevecht dat op de dag des oordeels plaatsvond tussen twee bekenden: Maurice de Hond, paraat bij verkiezingen sinds de jaren zeventig, en VU-politicoloog André Krouwel met diens KiesKompas.

Jan Roos op verkiezingsavond referendum over associatieverdrag Oekraine. Hij is blij als hij hoort dat het benodigde aantal stemmen is gehaald. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Jan Roos op verkiezingsavond referendum over associatieverdrag Oekraine. Hij is blij als hij hoort dat het benodigde aantal stemmen is gehaald.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De laatste had zich al voorafgaand aan 6 april onderscheiden door, anders dan de andere peilingen, verlies voor het 'nee'-kamp niet uit te sluiten. 'Nee heeft een voorsprong van minder dan 10 procent, maar met een groot aantal twijfelaars kan dat binnen de meetfout liggen', zo hield Krouwel de uitkomst spannend. Dat was alleen nog tegenover VUmagazine, maar op verkiezingsdag trok hij even de aandacht van alle media met een zo mogelijk nog gewaagder statement: de opkomst zou om drie uur 's middags al op 30 procent uitkomen en bij meer dan 50 procent kunnen eindigen.

Honend twitterde De Hond dat hier sprake was van 'het demasqué' van Andre Krouwel: 'Hoe durf je dit als wetenschapper over de opkomst te beweren?' Grote woorden, maar zelf deed De Hond het nauwelijks beter. Want hij had de opkomst op maar 25 procent getaxeerd, in afwijking van de andere bureaus die meer dan 30 procent voorzagen. Op de dag zelf koos De Hond aanvankelijk ervoor te suggereren dat 30 procent een te hoge barrière was om in de loop van de dag schielijk bij te draaien.

Beter dan andere peilers

Wel dapper om zo je nek uit te steken', luidt het licht ironische commentaar van de man die het wel goed voorzag, Tim de Beer, onderzoeker bij TNS Nipo.

Hij deed het beter dan alle andere peilers, waaronder I&O Research (dat met de Volkskrant samenwerkte). I&O zat ook in de goede richting (nee wint en opkomst gehaald), maar niet zo griezelig goed als TNS Nipo. De Beers onderzoek, gepubliceerd in De Telegraaf en Elsevier, wist zowel de omvang van het 'nee'-kamp als de opkomst vrijwel correct te voorspellen.

De onderzoeker zelf blijft er bescheiden onder en is eerlijk genoeg toe te geven dat hij wel enigszins in de rats heeft gezeten. Want zijn meting was van voor het weekend en toen was de uitspraak van de initiatiefnemers dat Oekraïne hen geen lor kon schelen, nog niet gedaan. 'Voor het nee-kamp maakte dat geen verschil, maar voor het ja-kamp zou dit wel eens tot boosheid kunnen leiden en dus een hogere opkomst'.

Stembureau in Bergen. Beeld anp
Stembureau in Bergen.Beeld anp

Rare cijfers

Ook het nieuws van maandag over de Oekraïense president Porosjenko die van de Panama-routes gebruik bleek te hebben gemaakt, was niet in de meting verdisconteerd. Op de dag zelf leken zeer slechte opkomstcijfers De Beer eerst ongelijk te geven en zat het slechte weer volgens hem ook niet mee, maar uiteindelijk viel het allemaal precies goed.

Over de verliezers wil hij niet meer kwijt dan dat hij 'niet snapt, hoe Krouwel en De Hond aan die rare cijfers kwamen'. Maar hij wenst zich niet vrolijk over hen te maken. In de wereld van opiniepeilers kan het zo gemakkelijk weer verkeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden