Interview

'Ik raak overstuur van het gebrek aan nuance in recensies'

Acteren met een grote of kleine a? Acteur Hajo Bruins ( 56 ) vindt het een non-discussie. Hij voelt zich thuis bij SBS6 maar is ook genomineerd voor de prestigieuze Louis d'Or.

null Beeld Frank Ruiter
Beeld Frank Ruiter

Toneelgroep Amsterdam of SBS6?

'Nu kies ik voor SBS6. Ik heb 13 jaar bij Toneelgroep Amsterdam gezeten en ik heb lang gedacht dat dat het epicentrum was van de wereld, maar dat is het natuurlijk niet. Het is de mooiste toneelgroep van Nederland en voor wie er werkt, is het allesomvattend. Pas toen ik wegging, kwam ik erachter dat er meer is. Ik ging ook commerciële dingen doen, zoals de SBS6-serie Gouden Bergen en af en toe een musical of een toneelstuk bij Joop (Van den Ende, red.). Ik ontdekte dat ik de atmosfeer rond die producties ongelooflijk plezierig vind. Bij Toneelgroep Amsterdam en bij toneel in het algemeen, bestaat het werk vaak uit conflict. Veel gedonder, grote persoonlijkheden met enorme meningen, gekonkel, gedoe. Heerlijk, ik ben blij dat ik er als gastacteur bij bijvoorbeeld het Nationale Toneel nog mee te maken heb, maar ik zou nooit meer vast bij een gezelschap kunnen werken. Ik kan niet meer zonder het vrijbuiterbestaan van de freelancer. Ik heb vorig jaar lesgegeven en gespeeld in een musical, een hoorspel, commercials, een toneelstuk, een film en twee series. Bij SBS6, of Talpa, het productiebedrijf dat Gouden Bergen maakt, ben ik dolgelukkig. Ik werk met supergeestige actrices, fijne regisseurs, een supercrew. We spelen zeer vermogende mensen met een eigen, gekke moraal, dat is leuk om mee te knoeien.'

CV Hajo Bruins

Acteur Hajo Bruins (geboren op 27 maart 1959 in Steenwijk) ging naar de toneelschool in Arnhem. Daarna speelde hij bij meerdere theatergezelschappen. Het langst zat hij bij Toneelgroep Amsterdam. Hij speelde in televisieseries, films, musicals en toneelstukken. Voor zijn rol in het stuk Welkom in de Familie is Bruins genomineerd voor een Louis d'Or, de jaarlijkse toneelprijs voor beste Nederlandse acteur.

Bruins woont samen met actrice Linde van den Heuvel, met wie hij onlangs een dochter kreeg. Bruins heeft al drie dochters uit eerdere relaties.

Jim Leeflang (Penoza) of Roderick (Gouden Bergen)?

'Voorlopig kies ik nog even voor Jim Leeflang, want die ken ik veel beter. Roderick ben ik nog aan het ontdekken. En Penoza is toch wel erg bijzonder. Er is bij die productie een chemie ontstaan onder leiding van regisseur Diederik van Rooijen, dat heb ik niet vaak meegemaakt. En voor een acteur is er weinig mooiers dan een rechercheur te spelen als Jim Leeflang, van wie niemand weet wat zijn achtergrond is, terwijl je die wel aan het spelen bent. Dat is een beetje vergelijkbaar met personages in Zweedse en Deense series; het zijn gecompliceerde mensen, maar dat hoef je niet allemaal te zien. Jim lacht bijvoorbeeld nooit, hij heeft werkelijk niks om te lachen. Ík weet dat zijn schuldgevoel over zijn scheiding hem dwarszit, maar dat is geen verhaallijn.

'Naar Roderick ben ik nog op zoek. Wij hopen natuurlijk dat we na dit eerste seizoen door mogen, zodat we kunnen werken aan de gelaagdheid van de personages. Dat de moeder van Roderick ook een keer langskomt.'

Arnhem of Amsterdam?

'Arnhem, absoluut. Ik kwam uit de provincie. Toen ik naar de toneelschool ging, dacht ik: ik moet niet te hoog inzetten. Laat ik in een stad gaan studeren waar ik iets van overzicht heb. Amsterdam vond ik te groot, te eng. De Arnhemse toneelschool was een heel vrije school. Dat had een nadeel, je miste soms discipline. Het grote voordeel was dat je de ruimte kreeg om van alles en nog wat te ontwikkelen. We kregen ook les in belichting, decor, kostuums. Ik ben een jaar langer gebleven, daar heb ik om gevraagd, ik vond mezelf nog te jong. Dat is goed voor mij geweest. Het was een beschermde omgeving, net als de toneelschool in Maastricht. In Amsterdam werden mensen soms in hun tweede jaar ontdekt en gingen nooit meer terug naar school. Dat zou voor mij niet goed zijn geweest.

'Ik heb op die school vooral geleerd eigenzinnig te zijn. Ik ben altijd een handig acteur geweest, maar het heeft veel tijd gekost voordat ik wist: dit ben ik. Dat was niet erg, er was gelukkig steeds werk. Ik weet niet of ik in deze tijd wel aan de bak zou zijn gekomen. Het is harder geworden. De generatie van mijn vriendin Linde (actrice Linde van den Heuvel (28), red.), heeft het moeilijker dan wij het hadden. Ik zat steeds bij theatergezelschappen, Sater, het Ro-theater, Toneelgroep Amsterdam, het Nationale Toneel. Daar had je een zekere bescherming, die me wel heeft gered.'

Hajo Bruins bij de première van Michiel de Ruyter. Beeld ANP
Hajo Bruins bij de première van Michiel de Ruyter.Beeld ANP

Een goede recensie of applaus?

'Ik lees al 12 jaar geen recensies meer. Ik raak overstuur van het gebrek aan nuance in recensies en van de absoluutheid waarmee mensen durven te schrijven. En ik moet eerlijk zeggen, ik heb me daaraan zelf ook schuldig gemaakt. Ik was vroeger niet mals in mijn oordeel. Als ik had geschreven, was ik zeker een rotrecensent geweest. Het is ook heerlijk om te zeggen: VIER STERREN, of: ÉÉN STER! Maar het is gelul. Er zijn stukken waar je voor één scène naar het theater moet komen, omdat de essentie van het leven daarin zit. Begrijp je? Dat bestaat.

'Er is nu een relletje gaande, theaterrecensenten vinden het schandalig dat de toneelstukken De Verleiders en Welkom in de Familie op de longlist staan voor het Theater Festival (waar de 10 beste stukken van het theaterjaar worden hernomen, red.). Omdat het commerciële producties zijn. Een lichte voorstelling, cabaratesk als De Verleiders of komedie-achtig als Welkom in de Familie hoort blijkbaar niet thuis op het Theater Festival. Dat is toch om te gillen. Onze kwaliteit wordt gehonoreerd, ik geloof niet dat je daar veel op tegen kunt hebben.

'Dus dan kies ik voor het applaus. Hoewel het eigenlijk het fijnst is als mensen na de voorstelling in de foyer naar je toe komen en iets zeggen dat met de inhoud van het stuk te maken heeft. Daarvoor maak je toneel, om inzicht te geven in gedragingen van mensen en in mechanismen. Ook om dat zelf te krijgen, trouwens.'

Gouden Kalf of Louis d'Or?

'De Louis d'Or, natuurlijk. Maar ik ga hem niet krijgen, hoor. Ik ben zeer vereerd dat ik die nominatie heb, maar de polemiek over kunst met een grote k en kunst met een kleine k wordt niet voor niets gevoerd. Ik denk dat de jury voor het zware gaat en niet voor het lichte. Misschien is het mijn vooroordeel, maar dat is tot nu toe gebleken. Van een Gouden Kalf is bij mij helemaal geen sprake, want ik heb maar in één film gespeeld, in Michiel de Ruijter. Om de een of andere reden word ik weinig voor film gevraagd.'

Het wilde acteursleven of het gezinsleven?

'Ik heb lang gedacht dat het één niet samen kon gaan met het ander. Ik heb lang het idee gehad dat het nachtelijk leven dat bij toneel hoort, een belangrijke voedingsbodem is voor je werk als acteur. Maar je komt er natuurlijk achter dat dat niet zo is. Ik drink nu al negen maanden amper, ik rook al jaren niet meer, ik zit bijna niet meer in de kroeg en het werk gaat prima. Misschien heb je dat ook wel een tijdje nodig, het leven groots en meeslepend maken. Dat ruige leven met elkaar, je komt in de meest idiote situaties terecht en soms kun je er ook echt wel iets mee op het toneel. Maar als je eerlijk bent, kun je beter gaan reizen af en toe, of goede boeken lezen. Daar leer je meer van.

'Ik kan nu met gemak zeggen: ik kies voor mijn gezin. De komende vier maanden heb ik al mijn werk afgezegd. Mijn vriendin en ik hebben net een dochtertje gekregen en ik wil dat mijn oudere kinderen thuiskomen en dat hun vader er ook een keer is. Bovendien moet Linde kunnen werken. Zelfs als ik in de nieuwe James Bond kan, doe ik het niet als het niet in ons schema past.'

50 of 30?

'Ik zou toch zeggen 30, alhoewel ik weet dat ik toen absoluut niet zo gelukkig was als nu. Maar die onbezonnenheid als je jong bent, het lef waarmee je je in dingen gooit, die tomeloze energie... Ik ben gelukkig nu vaak ook nog wel onbezonnen en ik ben energiek, dat is het probleem niet. Maar ik ben 56, hè, ik ben heel dicht bij de 70 (lacht). Aan de andere kant, elke leeftijd heeft voordelen. We zouden hier niet kunnen wonen als ik geen 56 was en niet beter verdiende dan vroeger. Zo simpel is het ook.'

Geen stem of geen haar?

'Geen haar! Als je je stem kwijt bent als acteur, ben je totaal gehandicapt. En dat haar, nou ja, dan doen ze er maar een pruik op. Als je mijn leeftijd hebt, is uiterlijk van secundair belang. Sterker nog, als er foto's van mij worden gemaakt zeggen ze vaak: wat een mooie, doorleefde kop. Daar heb je het maar mee te doen en dat is ook helemaal niet erg.'

Altijd liegen of altijd de waarheid?

'Altijd liegen. Ik geloof dat je met de waarheid niet ver komt. Wel als uitgangspunt voor je leven, maar niet altijd tegenover anderen. Als je alles zou vertellen wat je op je lever hebt, al je twijfels en idiote meningen, de waarheid dus, dan kun je niet meer functioneren. Op het toneel ben ik meer mezelf geworden. Ik merk dat ik minder grote gebaren nodig heb om iets uit te leggen: geen baard, een manke poot of een accent. Je hoeft steeds minder te liegen, eigenlijk.'

Vanaf volgende week is Hajo Bruins te zien in de SBS6-serie Gouden Bergen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden