Column

Ik piekerde er niet over bij het corps te gaan

Op de Universiteit van Utrecht is ophef ontstaan over het stokoude studentenlied Gaudeamus igitur ('Laten we daarom vrolijk zijn'). Een raadslid had voor de opening van het academisch jaar de vertaling 'eens opgezocht via Wikipedia' (toe maar!) en werd onaangenaam verrast door het vijfde couplet: 'Lang leve de meisjes, makkelijk en mooi/ leve ook de vrouwen/ lief en om van te houden/ goed en werkzaam'.

Leden van het Rotterdams Studentencorps tijdens de opening van het academisch jaar bij de Erasmus Universiteit.Beeld anp

Tsja. In mijn studententijd piekerde ik er niet over bij het corps te gaan, want dat was een bende 'fascisten'. Maar tijdens mijn studie sloot ik toch vriendschap met een paar corpsballen: er waren aardige jongens bij. In dier voege hoorde ik regelmatig klassieke drinkliederen. Io vivat, natuurlijk, en Gaudeamus igitur, die vooral gaan over hoe leuk het is om jong te zijn, met ouderdom en dood in het verschiet. Niemand kende van die liederen meer dan één couplet, laat staan het vijfde. De gewraakte passage heb ik nooit gehoord.

Wel zongen ze andere, Nederlandse drinkliederen, het een nog scabreuzer, seksistischer en feodaler dan het ander. Ook was er sprake van curieuze tradities: als een meisje met een jongen naar een gala was geweest, moest ze met hem naar bed, voor de jongensstudenten gold de regel 'geen gleuven op het huis' en wie ter sociëteit op tongzoenen werd betrapt, moest een bierglas koffiemelk leegdrinken.

De werkelijkheid viel trouwens mee. In (zelden) voorkomende gevallen waren die jongens zo hoffelijk ook het glas van hun meisje uit te drinken. Ik heb meermaals zo'n gala bijgewoond en ben nooit onder de geringste druk gezet met mijn lichaam te betalen, en op dat jongenshuis werd ik, als 'gleuf' én 'knor' (niet-lid zijnde), kameraadschappelijk bejegend. Maar het dispuut waarmee ik optrok, gold dan ook als behoorlijk 'soft'. Het kon (en kan) véél erger.

Terug naar Gaudeamus igitur. De Wikipedia-vertaling is lelijk en doet de tekst geen recht. Dat woord 'makkelijk' (faciles), waar het raadslid zo over viel, zou je eerder vertalen met 'relaxt' of in het ergste geval 'gewillig'. 'Mooi', 'lief', 'om van te houden' en 'werkzaam' zijn geen kwalificaties waar ik me onprettig bij zou voelen. Het is overigens een kleine moeite ze te vervangen door hedendaagse vrouwelijke deugden als 'zelfbewust', 'divers' en 'strijdbaar'. Dat zal binnenkort wel gebeuren ook. Dan hoeft niemand zich tijdens de opening van het academisch jaar meer te storen aan dat brave 18de-eeuwse lied.

Wat die studenten de rest van het jaar allemaal voor fouts zingen, doen en denken, blijft voor ons, 'knorren', in het ongewisse.

Gaudeamus igitur.

s.witteman@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden