'Ik moet de stem van mijn moeder horen'

De Haarlemmer Jan de Graaf is in Amerika opgepakt voor het witwassen van geld. Hij moet drie jaar zitten. Vanuit de cel schreef hij over het gevangenisleven....

Jan de Graaf is onverwacht verhuisd. Eigenlijk zou dit stukje gaan over de ontmoeting met zijn moeder en zussen, die hem kort geleden voor het eerst in de gevangenis hebben bezocht. Dat leek een mooi einde voor deze serie. Maar door die overplaatsing heeft Jan geen mogelijkheden om te schrijven, laat staan dat hij een brief mag versturen, vertelt mevrouw De Graaf.

Haar zoon stond op het antwoordapparaat: 'Met mij. Ik heb net te horen gekregen dat ik ergens naartoe ga. Ik heb geen flauw idee waarheen. Ik ben bang dat het weer Atlanta is. Als je voorlopig even niks van me hoort, ben ik dus onderweg. Ik hoop dat ik zo meteen nog kan bellen om te zeggen waar ik ben. Dus ja, nou, ik ben blij dat jullie bezoek er in ieder geval op zit. Ik zou willen dat ik beter nieuws voor je had. Maar misschien betekent het wel dat er iets gaat gebeuren. Dikke zoen, ik hou van je. Dahag.'

Zijn moeder: 'Je kon aan zijn stem horen dat hij erg geëmotioneerd was.' Het bleef dagenlang stil, totdat Jan naar Amerikaanse kennissen belde. Hij zat in Oklahoma. 'Daarna zou hij nog iets laten horen, maar dat deed hij niet. Uiteindelijk heeft hij vanuit Atlanta gebeld. Weer naar die bekenden in Amerika, twee minuten, collect call. Hij mag absoluut niet naar Europa bellen.'

In Atlanta moet Jan getuigen, tegen iemand die hij nauwelijks zegt te kennen. Het is onbekend hoe lang hij moet blijven, in elk geval gaat hij daarna terug naar zijn vorige gevangenis. Jan verbleef al eerder in Atlanta. 'Hij zat tussen moordenaars. En met z'n vieren op een cel die voor twee was bedoeld.' Maandag jongstleden kreeg mevrouw De Graaf telefoon van een medewerkster van Buitenlandse Zaken. Zij vertelde dat haar zoon in een isoleercel zit, wat uiteraard tot grote ongerustheid leidde.

Begin juni 2004 komt Jan vrij. Hij mag de resterende tijd niet in Nederland uitzitten, omdat hij nog moet getuigen. Volgens zijn moeder is er nog wel een kleine kans, maar ze gaat er vanuit dat Jan in Amerika blijft. 'Ik hoop alleen dat hij zo snel mogelijk uit dat vervelende Atlanta weg is.'

Ze is blij dat ze op bezoek is geweest. De eerste twee keer zagen ze elkaar in een zaal met andere gevangenen en hun familie, de derde dag zaten ze apart. 'Hij was die dag jarig, dat was fantastisch. We hadden elkaar twee jaar niet gezien. Hij was heel vrolijk, maar de eerste dag was hij verschrikkelijk alert, hij hield alles in de gaten. Hij zag er hartstikke goed uit. Jan heeft zijn zusters opgetild en bijna doodgeknuffeld. Hij heeft enorme armen gekregen, hij was net zover dat hij zich tweehonderd keer kan opdrukken.'

Jan vindt de reacties op zijn Volkskrant-stukjes prachtig, vertelt zijn moeder. 'De brieven zijn een bevestiging. Hij kan ze niet allemaal beantwoorden, maar hij wil iedereen hartelijk bedanken.'

Gisteren belde een opgeluchte mevrouw De Graaf: ze heeft Jan nu zelf gesproken. Zijn advocaat verbond hem door naar Nederland. Jan had gezegd: 'Ik moet de stem van mijn moeder horen.' Het gaat goed met hem, en hij vindt het prettig om alleen in een cel te zitten. 'Je hoort dat hij goed in zijn vel zit. Dat geeft de burger moed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden